آیه ۱۱۳ سوره طه

سوره طه، آیه ۱۱۳ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۹

وَ كَذٰلِكَ أَنْزَلْنَاهُ قُرْآناً عَرَبِيّاً وَ صَرَّفْنَا فِيهِ مِنَ الْوَعِيدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْراً

و این گونه آن را قرآنی عربی [= فصیح و گویا] نازل کردیم، و انواع وعیدها (و انذارها) را در آن بازگو نمودیم، شاید تقوا پیشه کنند؛ یا برای آنان تذکّری پدید آورد!

معنی کلمات و عبارات
«کَذلِکَ»: همچنین. عطف بر (کَذلِکَ) در آیه است. «أَنْزَلْناهُ»: بدون مرجع قبلی، برای اشاره به عظمت قرآن و استقرار و حضور آن در اَذهان است. «قُرْآناً عَرَبِیّاً»: حال اوّل و حال دوم بشمارند؛ یا این که (قُرْآناً) حال و (عَرَبِیّاً) صفت آن است (نگا: یوسف / . «صَرَّفْنا»: به شیوه‌های گوناگون و بیانات مختلف بازگو کردیم (نگا: انعام / ، إسراء / ). «ذِکْراً»: پند و عبرت. بیداری و آگاهی.
نزول
نکات آیه
۱ - قرآن، کتابى نازل شده از جانب خداوند، با بیانى فصیح و روشن «و کذلک أنزلنه قرءانًا عربیًّا » «عربیّاً» یا به معناى فصیح و روشن مى باشد (مفردات راغب) و یا گویاى انتساب به عرب زبانان است (لسان العرب). برداشت یاد شده، ناظر به معناى اول است. ۲ - روشنى بیان در ارائه حقایق و معارف، از ویژگى هاى لازم براى تبلیغ «قرءانًا عربیًّا و صرّفنا فیه من الوعید لعلّهم یتّقون » ۳ - قرآن، نازل شده به زبان عربى، و منطبق با اصول و قواعد آن «و کذلک أنزلنه قرءانًا عربیًّا » برداشت یاد شده ناظر به این احتمال است که «عربیّاً» به معناى زبان مخصوص عرب باشد. ۴ - قرآن، نام کتاب نازل شده بر پیامبر(ص) «أنزلنه قرءانًا عربیًّا » ۵ - قرآن، حاوى هشدارها و وعیدهایى گوناگون و متنوع «و صرّفنا فیه من الوعید » «صرف» و «تصریف» بازگرداندن چیزى از حالتى به حالت دیگر و یا تعویض آن است. گفتنى است که در «تصریف» مبالغه افزون ترى وجود دارد (مفردات راغب). بنابراین مقصود از «صرّفنا...» این است که وعیدها را به شکل هاى گوناگون عرضه کردیم. ۶ - تنوع بیان و ارائه صورت هاى گوناگون آن، از روش هاى قرآن در تبلیغ و تربیت «و صرّفنا فیه من الوعید لعلّهم یتّقون » ۷ - پیدایش روحیه تقوا در انسان، از اهداف نزول قرآن «أنزلنه ... لعلّهم یتّقون» ۸ - بازداشتن مردم از مخالفت با بیان هاى روشن قرآن، فلسفه وعیدها وهشدارهاى قرآن «و صرّفنا فیه من الوعید لعلّهم یتّقون » تهدید شدن اعراض کنندگان از قرآن در آیات گذشته و نیز جمله «أنزلناه قرآناً عربیّاً» قرینه براین است که متعلق «یتّقون» روى گردانى از قرآن مى باشد. ۹ - ایجاد روحیه تقوا در آدمى، نیازمند به کارگیرى هشدارها و وعیدها است. «و صرّفنا فیه من الوعید لعلّهم یتّقون » ۱۰ - متذکر و متنبّه ساختن آدمیان، از اهداف قرآن و بیانات روشن آن «و صرّفنا فیه من الوعید لعلّهم ... أو یحدث لهم ذکرًا » «ذکر» نقطه مقابل نسیان است (مقاییس اللغة) بنابراین «ذکر»; یعنى، فراموش نکردن و در خاطر زنده نگه داشتن. ۱۱ - خداوند، سامان دهنده الفاظ و کلمات قرآن و هشدار دهنده انسان هادر قالب آیاتى گوناگون «أنزلنه قرءانًا عربیًّا و صرّفنا فیه من الوعید » توصیف قرآن به عربى بودن (در حال نزول)، حاکى از این است که علاوه بر محتواى قرآن، الفاظ آن نیز مستند به خداوند است. ۱۲ - معارف قرآن، قابل درک براى مردم «و صرّفنا فیه من الوعید لعلّهم یتّقون » ۱۳ - هشدارهاى مکرر و متنوع قرآن را باید جدى گرفت و معارف و تعالیم آن را به خاطر سپرد. «أنزلنه ... لعلّهم یتّقون أو یحدث لهم ذکرًا » «لعلّ» براى اظهار امیدوارى است، و در کلام خداوند، مراد امید مخاطبان است; یعنى، مخاطبان را به بهره گیرى از شرایط فراهم شده دعوت مى کند و بیان مى دارد که جا دارد به نتیجه آن امیدوار باشند. ۱۴ - تشریح حوادث قیامت و آینده مجرمان، زمینه ساز پیدایش تقوا و رفع غفلت از انسان «و کذلک أنزلنه ... لعلّهم یتّقون أو یحدث لهم ذکرًا» حرف «کاف» در «کذلک» براى تشبیه است و آیات گذشته را نمونه اى از نزول آیات الهى براى ایجاد تقوا و تذکر، معرفى مى کند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
  • گرایش مردم به تقوا، از فلسفههای انذار پیامبر(صلی الله علیه واله) به وسیله قران+۱ آیه
  • عبرت گرفتن، حکمت انذارهای پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)
  • انذار پیامبر(صلی الله علیه واله) به وسیله قران، زمینهساز تقوا و پرهیزکاری+۱ آیه
  • معارف قران، زمینهای برای تحصیل تقوا+۴ آیه
  • تشریح هشدارهای خدا، باعث پیدایش تقوا در انسان
  • نزول قران، جلوهای از بلندمرتبگی و فرمانروایی مطلق و حق خداوند+۱ آیه
  • نزول قران، جلوه ای از حقّانیّت خدا+۱ آیه
  • قران، وسیله ای برای بیان وعیدهای خدا
  • انذار انبیا، زمینه عبرت و پندگیری مردم+۳ آیه
  • عبرت گرفتن، حکمت انذارهای قران+۱ آیه
  • قران، مایه پند و عبرت+۵ آیه
  • قران، کتاب تذکره و یاداوری+۷ آیه
  • قران، کتابی نازل شده بر پیامبر(صلی الله علیه واله) به زبان عربی+۲ آیه
  • رسیدن به تقوا، از دلایل استفاده قران، از تنوع بیان، در ارایه انذارها
  • تذکر و پندگیری، از اهداف استفاده قران، از تنوع بیان درباره و عیدها و انذارها
  • تعالیم قران، زمینه ای برای تحصیل تقوا+۲ آیه
  • تعالیم و معارف قران، زمینه ای برای تذکر و عبرت+۷ آیه
  • تذکر و پند پذیری خردورزان، فلسفه نزول قران+۲ آیه
  • رعایت تقوا، فلسفه نزول قران
  • خداوند، منشا نزول قران+۱ آیه
  • شتاب پیامبر صلی الله علیه و اله در تلاوت قران، پیش از به پایان رسیدن وحی+۳ آیه
  • منع شدن پیامبر صلی الله علیه و اله از شتابورزی در خواندن ایات وحی، پیش از پایان یافتن وحی ان+۱ آیه
  • قران، نام کتاب نازل شده بر محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • مُصرّف/ اسماوصفات+۱ آیه
  • موعظه مردم از سوی خداوند، به وسیله کتاب (قران)+۲ آیه
واژه‌ها