سوره طه، آیه ۱۳۳ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۲۱
وَ قَالُوا لَوْ لاَ يَأْتِينَا بِآيَةٍ مِنْ رَبِّهِ أَ وَ لَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِي الصُّحُفِ الْأُولَى
گفتند: «چرا (پیامبر) معجزه و نشانهای از سوی پروردگارش برای ما نمیآورد؟! (بگو:) آیا خبرهای روشنی که در کتابهای (آسمانی) نخستین بوده، برای آنها نیامد؟!
معنی کلمات و عبارات
«أَوَلَمْ تَأْتِهِمْ ... الأُولَی»: آیا خبر روشن اقوام پیشین که در کتب آسمانی گذشته بوده است برای آنان نیامده است (که پیاپی معجزاتی پیشنهاد میکردند و پس از مشاهده معجزات، به کفر و انکار ادامه میدادند، و عذاب شدید الهی دامنگیرشان میشد). اینها چرا معجزه میطلبند و بهانهجوئی میکنند، مگر همین قرآن با این امتیازات بزرگ که حاوی حقائق کتب آسمانی پیشین است، برای آنان کافی نیست. «آیَةٍ»: معجزات حسّی، از قبیل: عصای موسی و ید بیضاء. معجزات پیشنهادی (نگا: إسراء / - ). «بَیِّنَةُ»: معجزه بزرگ کتابهای آسمانی، یعنی قرآن. معجزات انبیاء گذشته. «الصُّحُفِ الأُولَی»: کتابهای آسمانی پیشین. از قبیل: تورات و انجیل و زبور (نگا: شعراء / اعلی / و ).
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- منکران اعجاز قرآن، پیامبر(ص) را به خاطر ارائه نکردن معجزات اقتراحى و پیشنهادى آنان، مورد انتقاد قرار مى دادند. «و قالوا لولا یأتینا ب-َایة من ربّه »
۲- منکران رسالت پیامبر(ص)، با نادیده گرفتن معجزه قرآن، آن حضرت را فاقد هرگونه معجزه معرفى مى کردند. «و قالوا لولا یأتینا ب-َایة من ربّه أوَلم تأتهم بیّنة»
۳- کافران عصر بعثت، على رغم روشن بودن اعجاز قرآن و هماهنگى آن با دیگر کتاب هاى آسمانى، آن را نادیده گرفتند و معجزه بودن آن را انکار مى کردند. «لولا یأتینا ب-َایة من ربّه أوَلم تأتهم »
۴ - انکار معجزات پیامبر(ص) و دلایلِ روشن رسالت او، موجب آزردگى و رنج آن حضرت بود. «فاصبر على ما یقولون ... و قالوا لولا یأتینا ب-َایة »
۵ - ربوبیت خداوند بر انسان ها مورد انکار کافران عصر بعثت قرار داشت. «من ربّه »
چنانچه کافران به ربوبیت خداوند معترف بودند، مى گفتند: «ربّنا».
۶ - قرآن، دلیلى روشن بر راستى و درستى دیگر کتاب هاى آسمانى است. «أوَلم تأتهم بیّنة ما فى الصحف لأُولى »
عنوان «ما فى الصحف الأُولى» قرینه است براین که مراد از «بیّنة»، کتاب آسمانى پیامبر(ص) (قرآن) است که معارفى نظیر معارف دیگر کتاب هاى آسمانى دارد و به دلیل نزول مستقیم آن از جانب خداوند، برهان صحتِ معارف آن کتاب ها نیز مى باشد.
۷ - قرآن، حاوى معارف کتاب هاى آسمانى پیشین «أوَلم تأتهم بیّنة ما فى الصحف الأُولى »
توصیف قرآن به این که «بیّنه دیگر کتاب هاى آسمانى است»، دو نکته را روشن مى سازد: اول این که مطالب قرآن و آن کتاب ها شبیه یکدیگر است; دوم این که این کتاب، شاهد صدقى بر آن کتاب ها مى باشد.
۸ - قبل از نزول قرآن، چندین کتاب آسمانى دیگر نازل شده بود. «الصحف الأُولى »
۹ - کافران عصر بعثت، از محتواى کتاب هاى آسمانى پیشین آگاه بودند. «أوَلم تأتهم بیّنة ما فى الصحف الأُولى »
۱۰ - قرآن، معجزه پیامبر(ص) و دلیل روشن بر اثبات نبوت آن حضرت «أوَلم تأتهم بیّنة ما فى الصحف الأُولى »
بیان; یعنى، وضوح و انکشاف (مصباح). بنابراین «بیّنة» به چیزى گفته مى شود که واضح باشد. ضمیر مذکر - که از کلمه «من قبله» (در آیه بعد) به این کلمه بازمى گردد - دلالت مى کند که از آن برهان و دلیل اراده شده است (کشاف).
۱۱ - نزول قرآن، پرتو ربوبیت خداوند و وسیله پیشرفت اهداف رسالت است. «لولا یأتینا ب-َایة من ربّه أوَلم تأتهم»
جمله «أوَلم تأتهم...» قرآن را مصداق معجزه اى قرار داده که خداوند باید بر پیامبر(ص) نازل مى کرد. شمول ربوبیت خداوند بر پیامبر(ص) (ربّه)، به معناى تربیت و رشد پایه ها و ساختار رسالت آن حضرت است.
۱۲ - قرآن، نشانه و دلیلى روشن بر ربوبیت خداوند بر انسان ها است. «ب-َایة من ربّه أوَلم تأتهم»
۱۳ - قرآن، از آیات الهى است. «ب-َایة من ربّه أوَلم تأتهم »
۱۴ - ارائه دلایل روشن از سوى خداوند بر رسالت پیامبران، برخاسته از ربوبیت او است. «ب-َایة من ربّه أوَلم تأتهم بیّنة ما فى الصحف الأُولى »
۱۵ - اسلام، مبتنى بر دلیل روشن و واضح «أوَلم تأتهم بیّنة ما فى الصحف الأُولى »
۱۶ - لزوم مبتنى ساختن عقاید و باورهاى دینى خویش بر دلیل و برهان «أوَلم تأتهم بیّنة ما فى الصحف الأُولى »
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۵–۱۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۲۷–۱۳۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۳۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۳۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۳۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۳۳–۱۳۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۳۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اعتراض به محمداعتراض مکذبان قرآنبینش مکذبان محمددلایل اسلامعوامل مؤثر در اهداف محمدمکذبان اعجاز قرآنکافران صدراسلام و کتب آسمانیکفر کافران صدراسلامتکذیب معجزه محمدخواسته های مکذبان قرآنمنطقی بودن اسلامبینات محمدتصدیق کتب آسمانیعلم کافران صدراسلامعوامل اذیت محمدرد معجزه اقتراحیتاریخ کتب آسمانیمعرضان از قرآنقرآن از آیات خدامبانی عقیدهلجاجت کافران صدراسلاممعجزه محمددلایل ربوبیت خدامکذبان ربوبیت خدادلایل نبوت محمداعجاز قرآنبرهان در عقیدههماهنگی کتب آسمانیبینات انبیاویژگیهای اسلامتعالیم قرآنمربی انسان هاوحیانیت قرآنویژگیهای قرآننقش قرآننشانه های ربوبیت خداآثار ربوبیت خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
- معجزات، ایات خدا برای مردم+۹ آیه
- کافران، خواهان نزول ایاتی قابل مشاهده از سوی خدا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- کتابهای اسمانی، وسیلهای برای اتمام حجّت+۳ آیه
- اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام بهوسیله پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- انکار کافران در برابر اتمام حجّت خدا، باعث استحقاق انان برای کیفر و عذاب+۶ آیه
- اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام بهوسیله پیامبر اسلام+۹ آیه
- قران، مشتمل بر معارف کتابهای انبیای سابق
- قران، دلیلی روشن بر راستی و درستی کتابهای پیامبران پیشین
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۳ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
- ارایه دلایل روشن برای هدایت انسانها از جانب خداوند و پیامبران، برخاسته از ربوبیّت او
- سؤال تقریری و توبیخی خدا از کافران، درباره ارایه دلایل روشن و تعالیم کتابهای اسمانی به انان و پندنگرفتن و اعراض انان
- عدم اگاهی کافران از دلایل روشن در کتابهای اسمانی گذشته، مورد سؤال انکاری خدا
- بهانه جویی کافران، موجب پرسش انان از علّت عدم نزول معجزه خاصّ بر پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- مشرکان صدر اسلام، خواهان معجزاتی از پیامبر(صلی الله علیه واله) همانند معجزات پیامبران گذشته+۸ آیه
- مشرکان صدر اسلام، خواهان معجزاتی از پیامبر(صلی الله علیه واله) همچون معجزات پیامبران گذشته+۸ آیه
- ارایه معجزات پیشنهاد شده مشرکان، از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)، از خواسته ها و پیش شرطهای انان برای ایمان+۷ آیه
- قران، مشتمل بر معارف کتابهای انبیای سابق
- قران، دلیلی روشن بر راستی و درستی کتابهای پیامبران پیشین
- قران، دلیلی روشن برای راستی و درستی دیگر کتابهای اسمانی
- قران، حاوی معارف کتابهای اسمانی پیشین
- کافران عصر بعثت، اشنا به محتوای کتابهای اسمانی انبیا
- کتابهای اسمانی، وسیله ای برای اتمام حجّت پیامبران بر مردم+۴ آیه
- کافران، خواهان نزول معجزات خاص از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- گرفتاری کافران به عذاب ذلّت اور+۱ آیه
- کافران عصر بعثت اشنا و دارای علم به محتوای کتابهای اسمانی
- لجاجت کافران در معجزه بودن قران، به رغم روشن بودن اعجاز قران و هماهنگی ان با دیگر کتب اسمانی
- اتمامحجّت خدا بر کافران صدر اسلام، به وسیله پیامبر صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- صبر و تحمّل در برابر تکذیب محمّد صلی الله علیه و اله، روشی شایسته+۱ آیه
- عذاب الهی، کیفر تکذیبکنندگان محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظف به تهدید مکذبان خود+۱ آیه
- تکذیب محمّد صلی الله علیه و اله، از ناحیه کافران+۱ آیه
- کفرپیشگان عصر بعثت، خواستار معجزهای جز قران، بر حقّانیّت محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- قران، معجزهای کافی برای اثبات حقانیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله
- درخواست مشرکان از پیامبراکرم صلی الله علیه و اله برای اوردن معجزهای غیر از قران+۷ آیه
- بهانه جویی کافران صدر اسلام، با درخواست معجزهای جز قران، برای باور به حقّانیّت رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- نادیده گرفته شدن معجزه محمّد صلی الله علیه و اله (قران)، از سوی منکران رسالت
- ارایه معجزات از ناحیه هریک از انبیای الهی به مردم، مایه اتمام حجت خدا بر انان+۲ آیه
- ارایه معجزات برای مردم، همگی از ایات و نشانههای یگانه پروردگار هستی+۹ آیه
- ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۵ آیه
- ارایه نکردن معجزات و پشنهادی، موجب انتقاد از اعجاز بودن قران
- اتمام حجت و سلب حق هر گونه اعتراض، از اهداف ارایه معجزات+۱ آیه
- قران، معجزه الهی و دلیل بر حقّانیت خویش و پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- سؤال توبیخی خدا از کافران، درباره اقامه دلایل روشن و تعالیم کتابهای اسمانی برای ایشان و پند نگرفتن انان