آیه ۴۲ سوره طه

سوره طه، آیه ۴۲ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۴

اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ بِآيَاتِي وَ لاَ تَنِيَا فِي ذِكْرِي

(اکنون) تو و برادرت با آیات من بروید، و در یاد من کوتاهی نکنید!

معنی کلمات و عبارات
«بِآیَاتِی»: همراه با آیات من. آیات، هم شامل دو معجزه بزرگ موسی می‌شود، و هم سایر نشانه‌های پروردگار و تعلیمات و برنامه‌هائی که بیانگر حقّانیّت دعوت و نبوّت او است (نگا: اسراء / . «لاتَنِیَا»: سستی نکنید. از ماده (ونی).
نزول
نکات آیه
۱ - هارون، برادر موسى(ع) و شریک او در انجام رسالت الهى «هرون أخى ... اذهب أنت و أخوک» ۲ - موسى و هارون(ع)، همراه با آیات و معجزات الهى - مأمور حرکت براى انجام رسالت خویش شدند. «اذهب أنت و أخوک ب-َایتى» ۳ - آیین موسى و هارون(ع)، جهانى بوده و ویژه طایفه خاصى نبوده است. «اذهب أنت و أخوک» در آیات قبل و بعد، رفتن به سوى فرعون مطرح است; ولى از آن جایى که این آیه مورد خاصى را براى ابلاغ رسالت مشخص نساخته است، ان احتمال به نظر م رسد که اصل مأموریت موسى(ع) براى همگان است و فرعون، نقطه شروع ابلاغ پیام بوده است. ۴ - حرکت به سوى مردم و رفتن در بین آنها، برنامه اى ضرورى در تبلیغ و رسالت است. «اذهب إلى ... اذهب أنت و أخوک» در مجموعه چند آیه مورد بحث سه بار فعل «اذهب» تکرار شده است. از این فرمان و تأکید خداوند بر آن، به دست مى آید که در تبلیغ دین، نشستن و منتظر شدن براى گردآمدن مردم کافى نیست; بلکه باید به میان آنان رفت و پرچم دعوت الهى را به حرکت درآورد. ۵ - موسى و هارون(ع)، از معجزات متعددى براى انجام دعوت خویش برخوردار بودند. «اذهب ... ب-َایتى» ذکر «آیات» به صورت جمع، نشانگر تعدد آیات و معجزات اعطایى به موسى و هارون است. در توجیه این تعدد دو احتمال وجود دارد: ۱- معجزه عصا و یدبیضا - گرچه به صورت کلى دو معجزه بود - اما حاوى معجزاتى متعدد بود; زیرا مار شدن عصا و حرکت آن و عصا شدن مار، هر یک مى تواند معجزه اى خاص باشد. ۲- خداوند با این تعبیر به موسى(ع) وعده داده است که پس از این نیز معجزاتى به موسى(ع) عطا خواهد کرد. ۶ - اعطاى معجزاتى در کنار معجزه عصا و یدبیضا به موسى(ع)، وعده خداوند به او در کوه طور * «ب-َایتى» جمع آوردن «آیات» با آن که تا آن زمان، تنها دو معجزه به موسى(ع) عطا شده بود، مى تواند وعده ضمنى خداوند به عطاى معجزاتى دیگر به موسى(ع) باشد. ۷ - معجزه، راهى براى اثبات حقانیت رسالت و نبوت پیامبران «اذهب أنت و أخوک ب-َایتى» ۸ - معجزات و آیات رسالت پیامبران، از جانب خدا است. «ب-َایتى» ۹ - یاد خدا و سخن از او، محور و شعار دعوت و رسالت موسى و هارون(ع) «و لاتنیا فى ذکرى» ۱۰ - سستى نکردن در یاد خدا و انجام رسالت و ابلاغ پیام او توصیه خداوند به موسى و هارون(ع) «و لاتنیا فى ذکرى» «ونى» به معناى سستىورزیدن و کوتاهى کردن است (مصباح). «لاتنیا»; یعنى، تو اى موسى و اى هارون! در یاد من کوتاهى و سستى نکنید. از جمله لوازم یاد خدا، توجه به مسؤولیت ها و مأموریت هایى است که از جانب او واگذار گردیده است. ۱۱ - لزوم جدیت در یاد خدا و توجه مداوم به وظایف محوله از جانب او و پرهیز از سستى در آن «و لاتنیا فى ذکرى» ۱۲ - سستى در یاد خداوند و غفلت از او، خطرى جدى براى رهروان و قیام کنندگان در راه خدا است. «اذهب أنت ... و لاتنیا فى ذکرى» ۱۳ - معجزات و آیات الهى، سبب تقویت روحیه پیامبران «اذهب ... ب-َایتى و لاتنیا فى ذکرى» ۱۴ - خداوند، موسى(ع) را مأمور ابلاغ حکم رسالت به هارون کرد و از او خواست وى را به سستى نورزیدن در ذکر خدا توصیه کند. «اذهب أنت و أخوک ب-َایتى و لاتنیا فى ذکرى» خطاب به موسى(ع) در وظایف مشترک بین او و هارون(ع) اقتضا مى کند که موسى(ع) دستورات ارائه شده را به هارون(ع) برساند. ۱۵ - تقدم خودسازى بر ارشاد دیگران «واصطنعتک لنفسى ... اذهب أنت و أخوک»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۹)
  • ارامش دادن خدا به موسی(علیه السلام) هنگام انتخاب وی برای انجام رسالت+۵ آیه
  • ارامش دادن خدا به هارون(علیه السلام) هنگام برگزیدن وی و موسی(علیه السلام)برای انجام رسالت+۲ آیه
  • اقامه معجزات متعدّد در میان فرعون و فرعونیان از ایات خدا+۱۱ آیه
  • موسی(علیه السلام) و هارون(علیه السلام)، مامور به ارایه عینی ایات خدا به فرعون+۵ آیه
  • داشتن روحیه سرکشی، باعث تکذیب ایات خدا+۲ آیه
  • جادو تلقّی شدن ایات عرضه شده از سوی موسی(علیه السلام)، به وسیله فرعون+۵ آیه
  • هشدار موسی و هارون(علیهما السلام) به فرعون از عذاب الهی+۳ آیه
  • هارون(علیه السلام)، برادر موسی(علیه السلام)+۲ آیه
  • موسی و هارون(علیهما السلام) موظّف به نرمش گفتار، در تبلیغ و دعوت به حق+۲ آیه
  • گفتگوی خدا با هارون(علیه السلام)، جهت ماموریّت او و موسی(علیه السلام) برای مبارزه با فرعون+۱ آیه
  • دلداری خدا به موسی(علیه السلام) برای رفع دلهره و ترس از او+۳ آیه
  • نهی از سستی در ذکر خدا، توصیه خداوند به موسی(علیه السلام) و برادرش، در جریان دعوت فرعون به سوی خدا+۱ آیه
  • توصیه خداوند به موسی(علیه السلام) و هارون(علیه السلام)، مبنی بر عدم سستی در ذکر و یاد خدا
  • سفارش و توصیه خداوند، به ذکر و یاد خود
  • جدیّت در ذکر خدا و عدم سستی در ان، سفارش خداوند به موسی و هارون(علیهما السلام)
  • ذکر و یاد خدا سفارش خداوند به موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • ذکر و یاد الهی، سفارش خداوند به هارون(علیه السلام)
  • نجات بنی اسراییل از شکنجه فرعون، از اهداف مهمّ رسالت موسی و هارون(علیهما السلام)+۳ آیه
  • سستی نکردن در یاد خدا، توصیه خداوند به موسی و هارون(علیهما السلام)
  • مبارزه و برخورد با فرعون طغیان گر، فرمان خداوند به موسی و هارون(علیهما السلام)+۲ آیه
  • ضرورت فراهم سازی مقدّمات لازم، در مواجهه و مبارزه با طغیان گران حاکم+۲ آیه
  • موسی و هارون(علیهما السلام) موظّف به نرمگویی با فرعون و تشویق او به عبرت پذیری+۲ آیه
  • نرمگویی، زمینه عبرت اموزی دیگران+۲ آیه
  • عصای موسی(علیه السلام) از ایات خدا+۱۱ آیه
  • نفی هرگونه فراموشی از خداوند، از طرف موسی(علیه السلام)، هنگام رویارویی با فرعون+۱ آیه
  • اتمام حجّت موسی(علیه السلام) با فرعون+۱۱ آیه
  • سحر قلمداد کردن ایات ارایه شده از سوی موسی(علیه السلام) به وسیله فرعون، از روی استکبار و خودخواهی+۷ آیه
  • ترور شخصیّت هارون(علیه السلام) از سوی فرعون، با نسبت جادو به وی+۴ آیه
  • اولویّت دادن به کانونهای اصلی قدرت، در تبلیغ و اصلاح انها، امری ارزشمند+۳ آیه
  • هارون علیه السلام برادر موسی علیه السلام و ساکن در مصر+۴ آیه
  • ماموریّت و رسالت هارون علیه السلام در مصر، برای مبارزه با فرعونیان+۱۲ آیه
  • ارایه و ابلاغ معجزه بر برای فرعون از سوی موسی و هارون علیهما السلام جهت اثبات رسالت خویش+۹ آیه
  • اقامه معجزات متعدد در میان فرعون و فرعونیان از نشانههای قدرت برتر الهی+۱۱ آیه
  • برخورداری موسی علیه السلام از معجزات متعدد و فراوان+۷ آیه
  • برخورداری هارون علیه السلام از معجزات متعدد+۴ آیه
  • هارون علیه السلام برخوردار از ایات و معجزات الهی+۹ آیه
  • ارامش دادن خدا به موسی علیه السلام در هنگام انجام ماموریّت و ابلاغ رسالت الهی+۶ آیه
  • موسی علیه السلام، مامور ترک سستی و پایداری در ذکر خدا+۱ آیه
  • هارون علیه السلام، برادر موسی+۳ آیه
  • دلداری خدا به موسی علیه السلام در پی اظهار ترس او از تجاوز و طغیان فرعون+۴ آیه
  • دلداری خدا به موسی علیه السلام برای رفع نگرانی و ترس او، هنگام ابلاغ رسالت خود به فرعون+۵ آیه
  • ذکر و یاد خدا، سفارش خدا به موسی علیه السلام+۱ آیه
  • موسی علیه السلام و هارون علیه السلام، مامور استقامت در تبلیغ رسالت خویش+۳ آیه
  • تنبّه و تذکّر، از اهداف تبلیغی موسی علیه السلام+۲ آیه
  • مشارکت موسی و هارون علیهما السلام در تبلیغ رسالت+۳ آیه
  • مبارزه با طغیان و تجاوز فرعون، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۵ آیه
  • مبارزه با مکذّبان ایات الهی، همچون فرعون و فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۵ آیه
  • تکذیب رسالت موسی علیه السلام از سوی فرعونیان+۵ آیه
  • هارون علیه السلام، وزیر و شریک موسی علیه السلام در امر رسالت+۶ آیه
  • موسی علیه السلام، صاحب رسالت و پیامبری دارای معجزات و دلایل روشن+۲ آیه
  • شریک بودن هارون علیه السلام با موسی علیه السلام در دریافت وحی الهی+۳ آیه
  • هارون پیامبر، یکی از دریافت کنندگان وحی الهی+۶ آیه
  • ارامشبخشی خداوند به موسی و هارون علیهما السلام، در هنگام اجرای ماموریّت و ابلاغ رسالت الهی+۳ آیه
  • اتّهام سحر، از حربههای اشرافی فرعونی بر ضدّ موسی و هارون علیهما السلام+۴ آیه
  • اواره ساختن قبطیان، از افتراهای فرعون و پیروانش به موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
  • اراده موسی و هارون علیهما السلام برای از بین بردن راه و رسم برتر قبطیان، از اتّهامات فرعون و فرعونیان+۲ آیه
  • نسبت ناروای جادوگری به موسی و هارون علیهما السلام از سوی فرعون و قبطیان+۵ آیه
  • موسی علیه السلام برادر هارون: قالُوا یا مُوسی اِنَّا لَنْ نَدْخُلَها اَبَداً ... قالَ رَبِّ اِنِّی لا اَمْلِکُ اِلَّا نَفْسِی وَ اَخِی+۳ آیه
  • بردگی بنیاسراییل به دست فرعون و فرعونیان، در دوران هارون علیه السلام+۴ آیه
  • موسی و هارون علیهما السلام، مامور تبلیغ+۳ آیه
  • نهی موسی و هارون علیهما السلام از سستی در تبلیغ رسالت+۲ آیه
  • ماموریّت موسی و هارون علیهما السلام به کانون اصلی طغیان در تبلیغ و دعوت خود+۲ آیه
  • تذکّر و پنددهی، از اهداف تبلیغی هارون علیه السلام+۲ آیه
  • ترس از مخالفت با خداوند، از اهداف تبلیغی هارون علیه السلام+۲ آیه
  • نرمش در گفتار، از شیوههای تبلیغی موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
  • شراکت موسی و هارون علیهما السلام در تبلیغ رسالت+۳ آیه
  • فرعون، از موانع جدّی تبلیغ موسی و هارون علیهما السلام با متّهم کردن ایشان+۴ آیه
  • ترس موسی و هارون علیهما السلام از کیفر و طغیان فرعون+۱ آیه
  • نترسیدن از فرعون، تکلیف خداوند به موسی و هارون علیهما السلام+۴ آیه
  • تهدید شدن فرعون به عذاب الهی، در صورت تکذیب موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
  • تهدید فرعون به عذاب از سوی موسی و هارون علیهما السلام+۳ آیه
  • هارون علیه السلام از رسولان الهی+۵ آیه
  • رسالت موسی و هارون علیهما السلام، استوار بر ایات الهی و منطقی اشکار+۴ آیه
  • تنّبه فرعون و تذکّر به وی، از اهداف رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
  • ترس و بیم فرعون از خداوند، از دلایل رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
  • مبارزه با طغیان و سرکشی فرعون، علّت رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۴ آیه
  • نجات بنیاسراییل از ظلم فرعون، از اهداف رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۴ آیه
  • هدایت فرعونیان، دلیل رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه
  • تکذیب رسالت موسی و هارون علیهما السلام از سوی فرعون و اشراف قومش+۷ آیه
  • اشتراک موسی و هارون علیهما السلام در امر رسالت+۱۱ آیه
  • فرعون، در قلمرو رسالت موسی و هارون علیهما السلام+۸ آیه
  • ترور شخصیّت موسی و هارون علیهما السلام از سوی فرعون و فرعونیان، با نسبت ناروای جادوگری به ایشان+۳ آیه
  • سلام بر پیروان هدایت شعار موسی و هارون علیهما السلام+۱ آیه
  • موسی و هارون علیهما السلام دارای معجزاتی از طرف خداوند+۹ آیه
  • رسالت و تبلیغ هارون و موسی علیهما السلام دربرگیرنده فرعون+۲ آیه
  • نجات و ازادی بنیاسراییل از شکنجه و ستم، خواسته موسی و هارون علیهما السلام از فرعون+۳ آیه
  • موسی و هارون علیهما السلام، مامور نرمش در گفتار با فرعون به امید متذکّر شدن و ترس او+۲ آیه
  • هارون و موسی علیهما السلام، موظّف به پایداری و استقامت در برابر فرعون+۴ آیه
  • هارون علیه السلام همراه موسی علیه السلام در تبلیغ رسالت+۸ آیه
واژه‌ها