سوره طه، آیه ۶۷ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۶
معنی کلمات و عبارات
«أَوْجَسَ»: احساس کرد. به دل افکند. به دل راه داد (نگا: هود / ).
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - موسى(ع)، پس از مشاهده سِحر ساحران فرعون، در دل خویش از پى آمدهاى احتمالى آن احساس نگرانى کرد. «من سحرهم ... فأوجس فى نفسه خیفة موسى »
«أوجس» به معناى «أحسَّ» و نیز به معناى «أضمر(اخفاکرد)» آمده است (لسان العرب). در این آیه، معناى «أحسَّ» به نظر مناسب تر مى رسد; چرا که معناى «اخفا» در «فى نفسه» آمده است. بنابراین «أوجس فى نفسه...»; یعنى، موسى(ع) در دل خود نگرانى و ترسى را احساس کرد.
۲ - نگرانى موسى(ع) از تبعات سِحر ساحران، تنها در دل او و بدون بروزى در ظاهر بود. «فأوجس فى نفسه خیفة موسى »
۳ - سِحر ارائه شده از سوى ساحران فرعون، سِحرى چشمگیر و جذاب و اغواکننده بود. «فأوجس فى نفسه خیفة موسى »
«خیفة» به معناى نوعى از خوف و نگرانى است. بروز این نگرانى براى موسى(ع)، پس از سحر ساحران فرعون، از چشمگیر و هنرمندانه بودن کار آنان حکایت دارد، به گونه اى که موسى(ع) خطر فریب خوردن مردم را به وضوح مى دید.
۴ - نگرانى از فریفته شدن مردم با تبلیغات سوء و مشتبه شدن حق و باطل بر آنان، امرى بایسته و هراسى نیکو است. «فأوجس فى نفسه خیفة موسى »
نهى از خوف که در آیه بعد آمده است، موسى(ع) را به خاطر نگرانى اش، تخطئه نکرده است; بلکه جمله «إنّک أنت الأعلى» از فرجام کار و این که پیروزى با موسى(ع) خواهد بود، خبر مى دهد و نگرانى موسى(ع) را زایل مى کند.
۵ - وجود حالات و روحیات انسان هاى عادى در پیامبران «فأوجس فى نفسه خیفة موسى »
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۶۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۶۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۶۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۷–۷۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶۷
روایات و احادیث
۶ - «عن أمیرالمؤمنن (ع): لم یوجس موسى(ع) خیفة على نفسه بل أشفق من غلبة الجهّال و دُوَل الضلال; از امیرالمؤمنن(ع): روایت شده است: موسى(ع) بر جان خویش نترسید، بلکه ترسید که مبادا جاهلان و حکومت هاى گمراه غلبه یابند». [منبع: نهج البلاغه، خطبه ۴، قسمت ۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۳۸۴، ح ۱۲.]
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ترس از پیروزی فرعونیانجذابیت جادوی جادوگران فرعونفلسفه ترس موسینگرانی از اغوای مردمنگرانی پسندیدهنگرانی پنهانیموسیآثار جادوی جادوگران فرعونعوامل نگرانی موسیترس پسندیدهبشر بودن انبیاقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
- ارامش دادن خدا به موسی(علیه السلام) هنگام مبارزه با جادوگران فرعون+۳ آیه
- دلداری خداوند به موسی(علیه السلام)، با اگاه ساختن وی از پیروزی وی در میدان مبارزه با ساحران فرعونی+۳ آیه
- فرمان خداوند به موسی(علیه السلام)، به افکندن عصای خویش برای خنثی کردن سحر ساحران+۳ آیه
- احساس نگرانی در دل موسی(علیه السلام)، پس از مشاهده سحر ساحران فرعون+۱ آیه
- اطمینان موسی(علیه السلام) به موفقیّت قطعی خود در میدان مبارزه با ساحران، از جانب خداوند+۲ آیه
- تخیّل موسی(علیه السلام) از حرکت و شناخت چوب و ریسمانهای ساحران، به رغم سکون انان+۱ آیه
- پیروزی معجزه بر سحر، در مبارزه موسی علیه السلام با ساحران فرعون+۷ آیه
- ارامش دادن خدا به موسی علیه السلام در هنگام انجام ماموریّت و ابلاغ رسالت الهی+۶ آیه
- تاثیر اتمامحجّت موسی علیه السلام بر جادوگران فرعونی+۳ آیه
- ایجاد ترس در نفس موسی علیه السلام پس از مشاهده سحر ساحران+۱ آیه
- احساس ترس موسی علیه السلام در نفس خویش، از غلبه احتمالی جاهلان و حکومتهای گمراه+۱ آیه