سوره طه، آیه ۸۳ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۷
وَ مَا أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يَا مُوسَى
ای موسی! چه چیز سبب شد که از قومت پیشی گیری، و (برای آمدن به کوه طور) عجله کنی؟!
معنی کلمات و عبارات
«أَعْجَلَکَ»: تو را به شتاب و سبقت واداشت.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند با موسى(ع) و قوم او، قرار گفت وگو در کنار کوه طور نهاده بود. «وعدنکم جانب الطور الأیمن ... و ما أعجلک عن قومک »
در آیه ۸۰ این سوره از مواعده خداوند با بنى اسرائیل (در کوه طور) سخن به میان آمده بود. ظاهر این است که «ما أعجلک» - که حاکى از شتاب موسى(ع) در آمدن به میقات است - مربوط به همان مواعده باشد.
۲ - موسى(ع)، وظیفه دار همراهى با قوم خود در مسیر وصول به میقات بود. «و ما أعجلک عن قومک یموسى »
پرسش خداوند از موسى(ع) به قرینه پاسخ او در آیه بعد سؤالى توبیخى و در مقام ملامت است. از این سرزنش، برمى آید که موسى(ع) در رها ساختن قوم خود و جدا شدن از آنان، ترک اولى کرده است و مى بایست همراه قوم خویش حرکت مى کرد و بر آنان پیشى نمى گرفت.
۳ - موسى(ع)، در رسیدن به میقات، تعجیل کرده و بر قوم خود پیشى گرفه بود. «و ما أعجلک عن قومک یموسى »
۴ - موسى(ع)، به جهت پیشى گرفتن بر قوم خود در رسیدن به میقات، مورد پرس و جوى خداوند قرار گرفت. «و ما أعجلک عن قومک یموسى »
۵ - پرسش خداوند از موسى(ع) درباره تعجیل در آمدن به کوه طور، نخستین سخن او با وى نبود. «و ما أعجلک »
حرف «واو» در «و ما أعجلک» براى عطف بر محذوف است; یعنى، پس از حضور موسى(ع) در کوه طور، سخن یا سخنانى به میان آمد، آن گاه این پرسش مطرح شد.
۶ - پیامبران الهى، موظف به همراهى با قوم و امّت خویش در همه مراحل و برنامه ها «و ما أعجلک عن قومک یموسى »
مؤاخذه موسى(ع) به جهت جدا شدن از قوم خود براى رسیدن به میقات، نشان از آن دارد که پیامبران، نباید در هیچ شرایطى از امت خویش جدا شوند.
۷ - پیامبران جز به فرمان خداوند، نباید از امت و قوم خویش جدا گردند. «و ما أعجلک عن قومک یموسى »
۸ - پیشوایان دینى، در همه صحنه ها باید در کنار مردم حاضر باشند. «و ما أعجلک عن قومک یموسى »
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار عجله موسیاهمیت همراهی با مردمسرزنش موسینمایندگان بنی اسرائیل در میقاتعجله موسیموسی در میقاتگفتگوی خدا با موسیمسؤولیت موسیمسؤولیت انبیامسؤولیت رهبران دینیسرزنشهای خداقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
- خطر ارتداد و انحراف عقیدتی، در صورت عدم حضور رهبر دینی در جامعه+۷ آیه
- عدم حضور رهبر دینی در جامعه، زمینه ارتداد و انحراف عقیدتی+۶ آیه
- مبارزه موسی(علیه السلام) با بتپرستی بنیاسراییل، با نابود کردن و سوزاندن گوساله سامری+۶ آیه
- گوسالهپرستان بنیاسراییل، مردمی جاهل و دور از اندیشه+۳ آیه
- سرزنش موسی(علیه السلام) از بنیاسراییل، به سبب گرایش انان به گوسالهپرستی در غیاب وی+۵ آیه
- رویاوردن بنیاسراییل به گوسالهپرستی بعد از خروج از مصر و عبورشان از دریا و رفتن موسی(علیه السلام)به میعادگاه برای مناجات+۴ آیه
- گفتگوی خدا با موسی(علیه السلام)، در پیشی گرفتن بر قوم خود و امدن به میقات+۱ آیه
- رضای خدا، موجب شتاب موسی(علیه السلام) به میقات، قبل از قوم خویش+۱ آیه
- تلاش موسی(علیه السلام)، برای جلب رضای خدا+۱ آیه
- موسی(علیه السلام)، طالب رضای خدا+۱ آیه
- سؤال عتاب امیز خداوند از موسی(علیه السلام) در باره علت سبقت گرفتن او بر قومش برای رفتن به میقات+۱ آیه
- سؤال عتاب امیز خداوند از موسی(علیه السلام) درباره علت سبقت گرفتن او بر قومش، در رفتن به میقات+۱ آیه
- نقش اساسی حضور پیشوایان الهی، در ممانعت از گمراهی ادمیان+۱ آیه
- جلب رضایت خداوند، زمینه عجله موسی(علیه السلام)برای زودتر رفتن به میقات+۱ آیه
- تعجیل موسی(علیه السلام) نسبت به قوم خود، در رسیدن به میقات
- پرسش خداوند از موسی(علیه السلام) درباره علّت تعجیل وی از امدن به کوه طور جهت میقات+۱ آیه
- شوق موسی(علیه السلام) در گفتگو با خداوند و جلب رضایت او، موجب تعجیل وی در امدن به میقات+۱ آیه
- محدودیّت علم موسی(علیه السلام) در مورد حقایق+۱ آیه
- پرسش خدا از موسی علیه السلام درباره پیشی گرفتن بر قوم خود و شتاب در امدن به میقات+۱ آیه
- شتاب موسی علیه السلام برای امدن به میقات، سؤال عتابامیز خدا از وی
- تعجیل موسی علیه السلام نسبت به قوم خود، در رسیدن به میقات+۱ آیه
- پرسش خدا از موسی علیه السلام درباره علّت تعجیل وی از امدن به کوه طور و میقات+۱ آیه
- شوق موسی علیه السلام در گفتگو با خدا و جلب رضایت او، موجب تعجیل وی در امدن به میقات+۱ آیه
- محدودیّت علم موسی علیه السلام و بیخبری وی از ماجرای قوم خود و گمراهی انان به وسیله سامری، در غیاب خود+۲ آیه
- مبارزه شدید با شرک و گوسالهپرستی بنیاسراییل، از اهداف تبلیغی موسی علیه السلام+۳ آیه
- شتاب موسی علیه السلام برای عبادت و مناجات با خدا در طور+۱ آیه
- مناجات موسی علیه السلام با خدا در وادی طور+۲ آیه
- سوزاندن و افکندن گوساله سامری به دریا از جانب موسی علیه السلام+۴ آیه
- عجله موسی علیه السلام برای رفتن به طور و میعادگاه الهی+۲ آیه
- تنهایی و جدایی موسی علیه السلام از بنیاسراییل، در میعادگاه طور+۱ آیه
- تعجیل در وفای به وعده، موجب جلب رضایت خدا+۲ آیه