آیه ۱۹ سوره عبس

سوره عبس، آیه ۱۹ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵

مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ

او را از نطفه ناچیزی آفرید، سپس اندازه‌گیری کرد و موزون ساخت،

معنی کلمات و عبارات
«قَدَّرَهُ»: قدرت و توانائی بدو داده است. اندازه‌گیری دقیقی در ساختارش به کار رفته است. هر یک از اندامهای او را برای کاری و مناسب با سایر اعضاء آفریده است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، آفریننده انسان ها است. «خلقه» ۲ - انسان ها، از نطفه آفریده شده اند. «من نطفة خلقه» ۳ - نطفه در مقایسه با جسم کامل انسان، ناچیز و غیر قابل توجّه است. «من نطفة خلقه» نکره بودن «نطفة» مفید تحقیر است. بى اهمیت خواندن نطفه - با وجود حیرت آور بودن بافت آن - بیانگر اهمیت جسم کامل انسان است که در مقایسه با آن، تمام ویژگى هاى نطفه هیچ انگاشته مى شود. ۴ - توجّه انسان به پیدایش او از نطفه اى ناچیز، بازدارنده وى از کفرورزى به خداوند و قدرت او و مایه باور به معاد است. «ما أکفره ... من نطفة خلقه» ۵ - توجّه انسان به دوران نطفه بودن و ناتوانى هاى خویش در آغاز پیدایش، از میان برنده احساس بى نیازى از رهنمودهاى خداوند است. «أمّا من استغنى ... من أىّ شىء خلقه . من نطفة خلقه» ۶ - توانمندى هاى انسان و ویژگى هاى جسمى، اخلاقى و رفتارى او، داراى میزانى تعیین شده از سوى خداوند «فقدّره» حدّ نهایى و اندازه هر چیزى را «قدر» آن مى گویند (مقاییس اللغة). بنابراین، تقدیر; یعنى، اندازه و مقدار چیزى را مشخص ساختن. ۷ - خداوند، در پى آفرینش انسان از نطفه، او را توانمند و مهیّا براى رسیدن به مصلحت هاى خویش قرار داد. «من نطفة خلقه فقدّره» برخى از اهل لغت، ضمن بر شمردن معانى متعددى براى «تقدیر»، دقّت و تفکر در متعادل ساختن امور و مهیّا ساختن آنها را، از جمله معانى آن قرار داده اند (لسان العرب). «فاء» در «فقدّره» گویاى این است که مهیّا شدن انسان براى مصالح خویش، از آثار و پیامدهاى سیستم خلقت او است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • خدا، اسان کننده تولّد انسان و خروج او از رحم+۱ آیه
  • خلق شدن انسان از نطفه، از نشانههای قدرت خداوند+۱۰ آیه
  • ولادت انسان پس از تکمیل مراحل جنین در رحم مادر+۶ آیه
  • خداوند، اسان کننده ولادت انسان+۲ آیه
  • تقدیر و اندازهگیری خداوند در افرینش انسان+۱ آیه
  • نطفه، از عناصر اغازین پیدایش انسان+۱۲ آیه
  • خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۷ آیه
  • خداوند، منشا تسهیل خروج جنین، از رحم مادر+۱ آیه
  • خلقت جنین و خارج شدن از رحم، بعد از پایان مراحل رشد، به قدرت خداوند+۳ آیه
  • خدا، اسان کننده تولّد انسان و خروج او از رحم+۱ آیه
  • خدا، تسهیل کننده زایمان و خروج طفل از رحم+۱ آیه
  • عنصر و علّت مادّی در افرینش انسان، مورد پرسش خدا برای اقرار و توجّه او به خدا+۵ آیه
  • خلقت انسان، بر اساس تقدیر الهی+۶ آیه
  • سرباز زدن کافران از ایمان و پرداختن به تکالیف الهی با وجود فراهم بودن شرایط برای رها ساختن کفر جای تعجّب+۳ آیه
  • توجّه انسان به مادّه اولیّه خلقت خود و سیر تحوّلات ان، مانع کفرورزی به خدا+۶ آیه
  • منی، از عناصر اغازین پیدایش انسان+۱۱ آیه
  • خداوند، خالق و منشا افرینش انسان از منی+۱۱ آیه
  • خلقت انسان و برخورداری وی از قوای حسّی و بینایی و ادراکی، از نعمتهای الهی و موجب شکرگزاری در برابر خداوند+۳ آیه
  • ناسپاسی در قبال نعمتها، مورد نفرین خداوند+۳ آیه
  • ولادت انسان پس از تکمیل مراحل جنین در رحم مادر+۸ آیه
  • ولادت انسان از مادر جلوهای از قدرت خداوند+۵ آیه
واژه‌ها