آیه ۲ سوره قریش

سوره قریش، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۲

إِيلاَفِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاءِ وَ الصَّيْفِ

الفت آنها در سفرهای زمستانه و تابستانه (و بخاطر این الفت به آن بازگردند)!

معنی کلمات و عبارات
«إِیلافِ»: بدل از إیلاف پیشین است. «رِحْلَةَ»: کوچ. مسافرت. مفعولٌ‌به است برای مصدر إیلاف. «الشِّتَآءِ»: زمستان. کوچ قریشیها در این فصل به سوی یمن بود. «الصَّیْفِ»: تابستان. در این فصل به شام بار سفر می‌بستند.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ و ۲

این سوره درباره قریش نازل شده زیرا معاش آن‌ها از طریق دو سفر و کاروان تجارتى در اوقات زمستان به طرف یمن و در اوقات تابستان به سوى شام تأمین می‌شد و از مکه انواع ادویه و فلفل حمل می‌کردند و در ازاء آن لباس‌هاى زیبا و حبوبات از شام مى آوردند. وقتى که خداوند پیامبر را مبعوث به رسالت کرد، از این مسافرت ها بى نیاز شدند زیرا گروه گروه مردم براى اداى مناسک حج به مکه روى مى آوردند. ام هانى دختر ابوطالب گوید: رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: خداوند قریش را به هفت خصلت بر دیگران برترى داده است و درباره آنان سوره اى نازل فرمود که از دیگران در آن نامى نبرده است. در بعضى از اخبار از پیامبر روایت شده که فرمود: خداوند قریش را به خصالى مخصوص گردانید که دیگران را در آن شرکت نداد، آنان ده سال خدا را پرستیدند که در آن موقع کسى جز آن‌ها خداپرست نبود و در روز حادثه فیل به آن‌ها نصرت داد و آن‌ها را یارى فرمود. در صورتى که در آن وقت مشرک بودند و سوره اى بر آن‌ها نازل نمود و کسى را جز قریش در آن داخل نکرد و مرا از میان آن‌ها به پیامبر برگزید.

تفسیر على بن ابراهیم. حاکم صاحب المستدرک و دیگران از علماى عامه. تفسیر کشف الاسرار.

نکات آیه
۱ - قریش، طبق عادتى دیرینه، در تابستان به مناطق خوش آب و هوا و در زمستان به نقاط گرمسیر مسافرت مى کردند. «إیلفهم رحلة الشتاء و الصیف» «رحلة» (پیمودن راه بر راحله و مرکب)، مفعول «ایلاف» و ضمیر «ایلافهم» فاعل آن است. مراد از آن انس گرفتن قریش به کوچ، در دو فصل است. آنان در زمستان به یمن و در تابستان به شام، سفرهاى تجارتى انجام مى دادند. ۲ - قریش، نیازمند امنیت در مسیر ییلاق و قشلاق کردن خویش «لإیلف قریش . إیلفهم رحلة الشتاء و الصیف» ۳ - امنیت راه هاى کوچ زمستانى و تابستانى قریش، نعمتى الهى و سزاوار سپاس «إیلفهم رحلة الشتاء و الصیف» در برداشت یاد شده، سوره «قریش» مستقل از سوره «فیل» دانسته شده است. در این صورت، این آیه مانند آیه قبل، مربوط به «فلیعبدوا» در آیه بعد خواهد بود; یعنى، حال که این ایلاف تداوم یافته است، قریش باید خدا را بندگى کنند. گفتنى است که التزام به بندگى به پاس نعمت، شکرگزارى آن است. ۴ - هجوم اصحاب فیل به مکه، کاروان هاى تجارتى قریش در تابستان و زمستان را با خطرى جدّى مواجه ساخته بود. «إیلفهم رحلة الشتاء و الصیف» ۵ - خداوند، با از میان بردن سپاه ابرهه، راه هاى کوچ زمستانى و تابستانى قریش را امنیت بخشید. «إیلفهم رحلة الشتاء و الصیف» ۶ - احترام کعبه و ساکنان مکه، نزد مردم در مسیر کاروان هاى قریش، مرهون ظهور حمایت خداوند از کعبه در «عام الفیل» «إیلفهم رحلة الشتاء و الصیف» تأمین امنیت براى کاروان هاى قریش به وسیله نابود ساختن اصحاب فیل، مى تواند از آن جهت باشد که قبیله هاى بین راه، پس از حادثه فیل براى کعبه و قریش - که اهل حرم بودند - احترام ویژه اى قائل شدند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۲)
  • نابودی اصحاب فیل، باعث از میان رفتن ترس و وحشت قریش در سفرهای بازرگانی+۳ آیه
  • هلاکت اصحاب فیل، باعث از میان رفتن ترس قریش از انان+۳ آیه
  • نابودی اصحاب فیل از سوی خداوند، زمینهای مناسب برای تجارت تابستانی و زمستانی قریش در کمال امنیّت+۲ آیه
  • نابودی اصحاب فیل، رفع مانعی از سوی خدا برای فراهم اوردن روزی قریش و نجات انان از گرسنگی+۴ آیه
  • ایجاد محیط اُلفت و ارامش برای عبادت خدا، در پی نابودی اصحاب فیل+۳ آیه
  • امتنان خداوند بر قریش با نابودی اصحاب فیل و ایجاد امنیّت اقتصادی برای سفرهای بازرگانی انان+۵ آیه
  • امور اقتصادی و معیشتی مردم، دارای جایگاهی مهمّ در حدّ مسایل اعتقادی و عبادی+۳ آیه
  • برخورداری قریش از امنیّت در سفرهای زمستانی و تابستانی برای تجارت+۳ آیه
  • سفرهای تجاری تابستانی، بخشی از حرکت اقتصادی قریش+۱ آیه
  • نابودی اصحاب فیل به جهت الفت یافتن قریش برای اقامت مکّه با احساس امنیّت در سفرهای تجاری تابستانی و زمستانی+۲ آیه
  • تجارت قریش با سفرهای تابستانی و زمستانی خود به اطراف مکّه+۳ آیه
  • امنیّت بخشیدن به سفرهای تجاری قریش، دلیل هلاکت اصحاب فیل+۴ آیه
  • فراهم امدن زمینه تجارت قریش با سفرهای تابستانی و زمستانی، دلیل لزوم روی اوردن قریش به عبادت خداوند+۳ آیه
  • تجارت قریش، عامل انس و الفت انها در اقامت به مکّه+۴ آیه
  • امنیّت در مکّه، قابل تامّل و اندیشه+۸ آیه
  • تبدیل خوف قریش به امنیّت، امتنان الهی بر انان+۳ آیه
  • خوف قریش از ناامنی مسیر ییلاق و قشلاق خود، در پیش از اسلام+۲ آیه
  • برطرف شدن خوف قریش، با ایجاد امنیّت از سوی خداوند+۲ آیه
  • هلاکت اصحاب فیل، عامل از میان رفتن خوف قریش+۳ آیه
  • امنیّت راهها، نعمتی الهی+۳ آیه
  • امنیّت راه سفرهای تجارتی قریش، نعمتی سزاوار سپاس+۳ آیه
  • امنیّت راه سفرهای تجارتی قریش، در زمستان و تابستان+۳ آیه
  • راههای امن بین مکّه تا شام، برای قریش، در زمستان و تابستان+۳ آیه
  • راههای امن بین مکّه تا یمن، برای قریش، در زمستان و تابستان+۳ آیه
  • قریش، برخوردار از اسایش و امنیّت در مکّه+۲ آیه
  • استمرار اسایش قریش با هلاکت اصحاب فیل+۴ آیه
  • سفر زمستانی قریش به نقاط گرمسیر، برای تجارت+۱ آیه
  • نیازمندی قریش به سفر تجارتی زمستانی برای تامین معاش خود+۱ آیه
  • خداوند، تامین کننده امنیّت راه سفرهای زمستانی قریش، با نابود کردن اصحاب فیل+۲ آیه
  • امنیّت راههای سفرهای زمستانی قریش، نعمتی الهی+۱ آیه
  • هلاکت اصحاب فیل و تامین امنیّت سفرهای زمستانی و تابستانی قریش، زمینه ساز تامین معاش انان+۳ آیه
  • فراهم امدن زمینه مناسب از جانب خداوند برای سفرهای زمستانی و تابستانی قریش، حجّتی کامل بر لزوم روی اوردن انان به عبادت خداوند+۲ آیه
  • سفرهای زمستانی قریش، زمینه ساز اُلفت، تفاهم و همبستگی انان+۱ آیه
  • نقش سفر در تجارت و تهیّه مایحتاج زندگی+۳ آیه
  • امنیّت قریش، هنگام سفر، از عنایات خداوند+۳ آیه
  • امنیّت قریش در سفر، نعمتی شایسته سپاس و عبادت به درگاه خدا+۳ آیه
  • عادت قریش به سفرهای تابستانی و زمستانی، برای تجارت+۱ آیه
  • سفر زمستانی، از سفرهای قریش، در عصر جاهلیّت+۱ آیه
  • سفر تابستانی از سفرهای طایفه قریش در زمان جاهلیّت+۱ آیه
  • قریش، دارای امنیّت در سفرهای تابستانی و زمستانی خود، برای تامین مواد غذایی+۳ آیه
  • امن شدن سفرهای تابستانی و زمستانی قریش، پس از هلاکت اصحاب فیل+۸ آیه
  • شکست اصحاب فیل، مانع گرفتاری قریش به فقر اقتصادی و گرسنگی فراگیر و جانفرسا+۴ آیه
  • شکست و نابودی اصحاب فیل، باعث ایجاد محیطی مناسب برای عبادت خدا+۳ آیه
  • شکست اصحاب فیل، زمینه ای مناسب برای رونق تجارت قریشیان+۳ آیه
  • توجّه به خدادادی بودن نعمتها، برانگیزنده انسان به عبادت خدا+۳ آیه
  • امنیّت کعبه و کوچ زمستانی و تابستانی قریش، زمینه اطعام انان از جانب خداوند و نجات انان از گرسنگی+۳ آیه
  • اطعام به قریش از جانب خداوند، مقتضی عبادت و بندگی انان در برابر وی+۳ آیه
  • لزوم سپاسگزاری قریش در برابر خداوند، با عبادت به درگاه او، به سبب بهره مند شدن از اطعام الهی+۳ آیه
  • برخوردار کردن قریش از امنیّت کامل در سفر و حضر و از میان بردن هراس و خوف انان، از جانب خداوند+۳ آیه
  • امنیّت بخشیدن به قریش از جانب خداوند و از میان بردن خوف انان، مقتضی لزوم عبادت خداوند از ناحیه انان+۳ آیه
  • برخورداری قریش از امنیّت در سفرهای زمستانی و تابستانی، برای تجارت+۲ آیه
  • نابودی اصحاب فیل از سوی خداوند، زمینه ای مناسب برای تجارت تابستانی و زمستانی قریش در کمال امنیّت+۳ آیه
  • خو گرفتن قریش، در اداره زندگی خود، با کوچهای تابستانه و زمستانه+۱ آیه
  • حکمفرمایی و زندگی قریش در شهر مکّه، پیش از ظهور اسلام+۲ آیه
  • استوار ماندن قریش بر نظام معیشتی و زندگی دیر پای خویش، نعمتی الهی و سزاوار سپاس+۳ آیه
  • نابودی اصحاب فیل، باعث از بین رفتن ترس و وحشت قریش، در سفرهای بازرگانی خود+۳ آیه
  • قریش، نیازمند امنیّت در مسافرتهای خویش+۲ آیه
  • مسافرت قریش بر طبق عادت دیرینه، در تابستان به مناطق خوش اب و هوا، و در زمستان به مناطق گرمسیر+۱ آیه
  • فراهم امدن زمینه تجارت قریش با سفرهای تابستانی و زمستانی، دلیل لزوم روی اوردن قریش به عبادت خداوند+۳ آیه
  • امنیّت راههای کوچ زمستانی و تابستانی در مسافرتهای قریش، نعمتی الهی و سزاوار سپاس+۳ آیه
  • فراهم امدن زمینه مناسب از جانب خداوند، برای کوچ زمستانی و تابستانی قریش، حجّتی کامل بر لزوم روی اوری انان به عبادت خداوند+۳ آیه
  • لزوم سپاسگزاری قریش از خداوند، در برابر نعمت برخورداری از امنیّت اقتصادی، با عبادت و بندگی در برابر او+۳ آیه
  • نابودی اصحاب فیل، باعث از بین رفتن ترس و وحشت قریش، در سفرهای بازرگانی+۳ آیه
  • نابودی اصحاب فیل به امر خداوند، زمینه ای مناسب برای تجارت تابستانی و زمستانی قریش در کمال امنیّت+۲ آیه
  • نابودی اصحاب فیل، زمینه ای برای فراهم شدن روزی قریش و نجات انان از گرسنگی+۴ آیه
  • مواجه شدن کاروانهای تجارتی قریش با خطر جدّی، بر اثر هجوم اصحاب فیل به مکّه+۴ آیه
  • قریش، دارای دو کاروان تجارتی (تابستانه و زمستانه)+۳ آیه
  • امنیّت کاروان تجاری قریش، پس از شکست و نابودی سپاه ابرهه، نعمتی قابل یاداوری+۸ آیه
  • کاروان تجاری قریش، دارای دو سفر زمستانه و تابستانه+۱ آیه
  • امنیت برای کاروان قریش از سوی پروردگار موجب پرستش خالصانه انان نسبت به خداوند+۳ آیه
  • امنیّت کعبه و کوچ زمستانی و تابستانی قریش، زمینه رفع گرسنگی انان+۲ آیه
  • توجّه به دوران گرسنگی و ناامنی قریش مایه عبرت+۴ آیه
واژه‌ها