آیه ۲ سوره فیل

سوره فیل(الفيل)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۱

معنی کلمات و عبارات
«تَضْلِیلٍ»: سردرگم نمودن و از هدف منحرف کردن. باطل و تباه ساختن.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - اصحاب فیل، درصدد مکر با خداوند و پى گیر طرحى در مقابله با اهداف الهى بودند. «کیدهم» «کید»، نوعى چاره جویى کردن است که گاهى مذموم و گاه پسندیده است; گرچه موارد استعمال آن در مذموم بیشتر است. (مفردات) مراد از «کید» اصحاب فیل، هجوم آنان به مکه براى ویران ساختن کعبه و بازداشتن مردم از عبادت نزد آن بود. ابرهه پیش از آن نیز، براى منصرف ساختن مردم از زیارت کعبه، کنیسه اى در یمن ساخته بود; ولى به قرینه عنوان «اصحاب الفیل»، مى توان گفت: مراد از «کیدهم» همان هجوم به کعبه است. ۲ - خداوند برنامه اصحاب فیل را سردرگم کرده، توطئه آنان را خنثى ساخت. «ألم یجعل کیدهم فى تضلیل» ظرف بودن تضلیل (گمراه ساختن) براى «کید»، مبالغه در همراهى آن دو است; به گونه اى که هر جزئى از کید آنان، همراه با تضلیل خداوند بود و از آن انفکاک نداشت. ۳ - ناکامى ابرهه در طرح انهدام کعبه و به هم خوردن توطئه او در تعطیل عبادت نزد آن، کارى شگفت و نشانه قدرت خداوند «ألم تر کیف فعل ربّک ... ألم یجعل کیدهم فى تضلیل» ارتباط این آیه با جمله «کیف فعل ربّک» (در آیه قبل)، بیانگر برداشت یاد شده است. ۴ - عقیم ساختن توطئه ابرهه براى انهدام کعبه، سزاوار تأمل و هشدارى براى مخالفان اسلام «ألم یجعل کیدهم فى تضلیل» ۵ - وابستگى شکست اصحاب فیل به خداوند، امرى روشن و بى نیاز از تأمل و برهان «ألم یجعل» استفهام تقریرى در آیه، گویاى وضوح محتواى آن است.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
  • درهم کوبیده شدن اصحابفیل با ابابیل، از ایاتخدا+۲ آیه
  • خداوند، بر هم زننده نقشه اصحاب فیل برای تخریب کعبه با فرستادن دستههای پرندگان (طیراًابابیل)+۳ آیه
  • نابودی اصحاب فیل با انداختن سنگریزه از سوی دستههای پرندگان (طیراً ابابیل) امری خارقالعاده از طرف خداوند+۴ آیه
  • تصمیم اصحاب فیل بر تخریب کعبه+۱ آیه
  • باطل شدن مکر اصحاب فیل در تهاجم به کعبه از سوی خداوند+۱ آیه
  • نقشه اصحاب فیل برای تخریب کعبه+۱ آیه
  • خنثیسازی توطیه اصحاب فیل برای تخریب کعبه، مقتضای ربوبیت پروردگار+۱ آیه
  • ناکامی اصحاب فیل در توطیه خود برای تخریب کعبه+۱ آیه
  • ماجرای اصحاب فیل و هلاکت انان بهوسیله سنگریزههای پرندگان، مایه عبرت و دقت+۳ آیه
  • قصّه اصحاب فیل، مایه تسلّی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • قصّه اصحاب فیل، نشانه قدرت و ایه الهی و امری خارقالعاده+۴ آیه
  • قطعی و معروف بودن سرگذشت اصحاب فیل در دوران پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • قدرتنمایی خدا، در به هلاکت رساندن اصحاب فیل با گروههای پرنده+۴ آیه
  • خنثی شدن توطیه اصحاب فیل، به وسیله پرندگان+۴ آیه
  • تاریخ، از منابع شناخت و تعقل+۱۰ آیه
  • خداوند، منشا تحوّلات تاریخ بشری+۱ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۲ آیه
  • اجساد متلاشی شده اصحاب فیل، مانند کاه خورد شده+۱ آیه
  • تفکّر، عامل عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۱۰ آیه
  • امنیّت در مکّه، قابل تامّل و اندیشه+۸ آیه
  • اهمیّت مطالعه و تفکّر در تاریخ، برای عبرت گرفتن از ان+۱۰ آیه
  • درهم کوبیده شدن اصحاب فیل با ابابیل، درخور تفکّر و اندیشه+۴ آیه
  • تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۴ آیه
  • پاسداری از کعبه و حفظ ان، از جمله وظایف جنود الهی+۴ آیه
  • کیفر و هلاکت اصحاب فیل، از اثار تدبیر خدا برای حفظ کعبه+۵ آیه
  • امن شدن سفرهای تابستانی و زمستانی قریش، پس از هلاکت اصحاب فیل+۸ آیه
  • پرسش تقریری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره هلاکت اقوام نیرومند و حاکمان قدرتمند+۴ آیه
  • ماجرای اصحاب فیل و هلاکت و درهم کوبیده شدن انان با پرندگان ابابیل، مورد پرسش تقریری خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
  • شکست اصحاب فیل، در توطیه خود برای تخریب کعبه، از ایات الهی+۲ آیه
  • شکست و نابودی اصحاب فیل، مقدمه ای برای به هم پیوستن و اُلفت قریش+۲ آیه
  • شکست اصحاب فیل، نعمتی الهی برای قریش+۲ آیه
  • شکست اصحاب فیل و اشفته ساختن نقشه های انان، به وسیله پرندگانی کوچک، نشانه ای از قدرت خداوند+۳ آیه
  • شکست اصحاب فیل، مانع گرفتاری قریش به فقر اقتصادی و گرسنگی فراگیر و جانفرسا+۴ آیه
  • تاریخ و حوادث ان، منبعی برای پندگیری و شناخت حقایق+۱۰ آیه
  • تفکّر زمینه عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۱۰ آیه
  • نابودی اصحاب فیل از سوی ابابیل (گروههایی از پرندگان) با پرتاب سنگریزه+۴ آیه
  • امنیّت کاروان تجاری قریش، پس از شکست و نابودی سپاه ابرهه، نعمتی قابل یاداوری+۸ آیه
  • ناکامی ابرهه و سپاه فیل سوار وی، در تخریب کعبه+۱ آیه
  • سست بودن کید مکاران و به فرجام نرسیدن ان+۱ آیه
  • توطیه و مکر فیلسواران سپاه ابرهه، علیه کعبه و مکّه+۱ آیه
واژه‌ها