آیه ۲۳ سوره محمد

سوره محمد، آیه ۲۳ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۰۹

أُولٰئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمَى أَبْصَارَهُمْ

آنها کسانی هستند که خداوند از رحمت خویش دورشان ساخته، گوشهایشان را کر و چشمهایشان را کور کرده است!

معنی کلمات و عبارات
«أَصَمَّهُمْ»: ایشان را کر کرده است. «أَعْمی»: کور کرده است.
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱- عناصر بیماردلِ روى گردان از جهاد و دستورات الهى، مورد نفرین خداوند «رأیت الذین فى قلوبهم مرض ... فهل عسیتم إن تولّیتم ... أولئک الذین لعنهم اللّه» برداشت یاد شده بنابر این نکته است که مشارالیه «أولئک»، کسانى باشند که «تولّیتم» خطاب به آنان است و «تولّى» به معناى روى گردانى از جهاد و یا مجموعه فرمان هاى حق باشد. ۲- فسادگرى در زمین و گسستن از خویشاوندان، موجب خشم و نفرین الهى «تفسدوا فى الأرض و تقطّعوا أرحامکم . أولئک الذین لعنهم اللّه» ۳- جواز لعن و نفرین حق گریزانِ فسادانگیز و فاقد عواطف انسانى «أولئک الذین لعنهم اللّه» اعلام خداوند به ملعون بودن حق گریزان، نشانگر آن است که لعن آن گروه، مورد رضاى الهى و هماهنگ با اراده او است. ۴- والیان و حاکمان فسادگر و بى عاطفه، مورد نفرین الهى «إن تولّیتم أن تفسدوا فى الأرض ... أولئک الذین لعنهم اللّه» برداشت بالا بنابراین نکته است که «أولئک» اشاره باشد به همه متولیان امر که فسادگر و قطع کننده رحم اند و گروهى از آنان در آیه قبل، مخاطب «إن تولّیتم أن تفسدوا...» قرار گرفته اند. ۵- جواز لعن و نفرینِ حاکمان فسادگر و فاقد عاطفه انسانى «إن تولّیتم ... أولئک الذین لعنهم اللّه» برداشت یاد شده بنابراین نکته است که مشارالیه «أولئک» - به قرینه آیه قبل «إن تولّیتم» - کسانى باشند که در صورت رسیدن به حکومت، فسادگر و قاطع رحم اند در این صورت از فعل الهى، جواز لعن آن گروه استفاده مى شود. ۶- بیماردلان گریزان از جهاد و فسادانگیز و قطع کننده رحم، مردمى کر و کور در برابر حق «أولئک الذین ... فأصمّهم و أعمى أبصرهم» ۷- گرفتار آمدن به لعن الهى، عامل محرومیت انسان از حق شنوى و بینش صحیح «لعنهم اللّه فأصمّهم و أعمى أبصرهم» ۸- بیماردلانِ منافق، ناتوان از درک خیر واقعى خویش و پیمودن راه صدق و جهاد «فلو صدقوا اللّه لکان خیرًا لهم ... أولئک ... فأصمّهم و أعمى أبصرهم» با توجه به ارتباط آیات، ممکن است به میان آوردن «أصمّ» و «أعمى» - در پى «فلو صدقوا اللّه لکان خیراً لهم» - بیانگر این معنا باشد که صداقت با خدا و دستورات او، تضمین گر منافع آدمى است; اما افسوس که بیماردلان در نتیجه کورى باطنى عاجز از درک مصالح آن اند. ۹- ابتلاى انسان به لعن الهى و حق نشنوى، معلول عملکرد خود او است. «فلو صدقوا اللّه لکان خیرًا لهم ... أولئک الذین لعنهم اللّه فأصمّهم و أعمى أبصرهم» هر چند فعل هاى «أصمّ» و «أعمى» به خداوند نسبت داده شده، امااین مستلزم جبر نیست; زیرا انسان در ابتدا کر و کور نمى شود; بلکه در پى یک سلسله اعمال منافقانه، محکوم به لعن و نفرین الهى مى گردد. ۱۰- انسان حق گریز، فاقد ارزش هاى انسانى و خاصیت واقعى حیات «أولئک الذین ... فأصمّهم و أعمى أبصرهم» کسانى که در نتیجه بیماردلى مشارالیه «أولئک...» قرار گرفته اند به ظاهر گوش و چشم دارند اما خداوند در حقیقت این ابزار را براى آنان زاید و بى خاصیت قلمداد کرده است زیرا بهره نجستن از امکانات، چونان محرومیت از آن است. ۱۱- اراده و تدبیر الهى، حاکم بر تأثیرها و تأثّرهاى طبیعى روح و اندیشه بشر* «فأصمّهم و أعمى أبصرهم» انسانِ بیماردل، در نتیجه عملکرد نادرست خویش، مورد لعن الهى قرار مى گیرد و از دریافت حقایق معنوى و انسانى کر و کور مى شود. این روند، به ظاهر طبیعى مى نماید و در مقوله دانش روان شناسى قابل تحلیل است; با این حال خداوند کر و کورى آنان را به خود نسبت مى دهد و این نیست مگر به خاطر این که تأثیرها و تأثرهاى طبیعى نیز، به جعل و اراده اویند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
  • گناه تخلّف از جهاد، موجب کوردلی و ناتوانی قلب انسان از فهم حقایق+۳ آیه
  • تخلّف منافقان از جهاد، موجب محرومیّت انان از رحمت الهی+۱ آیه
  • محرومیّت منافقان جهادگریز، از بصیرت و حقشنوی+۲ آیه
  • جواز لعن کردن قاطع رحم+۲ آیه
  • جواز لعنت کردن مفسد فی الارض+۲ آیه
  • حاکمان منافق و مفسد در زمین و قطع کننده رحم، مورد لعن و نفرین خدا+۱ آیه
  • جواز لعن و نفرین به حاکمان منافق+۱ آیه
  • حاکمان منافق، انسانهایی حق ناپذیر و کوردل+۱ آیه
  • گسستن پیوند و رابطه خویشاوندی، سبب لعن و نفرین الهی+۲ آیه
  • عدم درک حقایق، از اثار قطع رابطه خویشاوندی+۱ آیه
  • منافقان، فاقد شناخت عمیق در درک حقایق+۸ آیه
  • کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۱ آیه
  • لعنت خدا، باعث کوردلی و بی اثر شدن ابزار شناخت+۱ آیه
  • عجز منافقان، از درک صحیح حقایق+۵ آیه
  • فساد در زمین، موجب کوردلی و درک نکردن حقایق+۱ آیه
  • فسادگری در زمین، موجب لعنت و نفرین الهی+۱ آیه
  • حرمت فسادگری در زمین+۳ آیه
  • لعنت خدا، باعث کوردلی و دریافت نکردن حقایق+۱ آیه
  • جواز لعن بر قاطع رحم+۲ آیه
  • جواز لعن بر مفسد فیالارض+۲ آیه
  • جواز لعن و نفرین بر منافقان+۵ آیه
  • دچار شدن به لعن الهی، عامل محرومیّت از حقشنوی و بینش صحیح+۲ آیه
  • عناصر بیماردل و رویگردان از جهاد و دستورات الهی، مورد لعن و نفرین خداوند+۱ آیه
  • حاکمان فسادگر، مورد لعن الهی+۱ آیه
  • عناصر بیماردل و رویگردان از جهاد و دستورات الهی، مورد نفرین خداوند+۱ آیه
  • فسادگری بر روی زمین، موجب گرفتار شدن به لعن الهی و دوری از رحمت او+۲ آیه
  • قطع رحم، درپیدارنده لعن الهی و دوری از رحمت او+۱ آیه
  • حاکمان منافق و مفسد در زمین و قطع کننده رحم، مورد لعن و نفرین خدا+۱ آیه
  • جواز لعن و نفرین به حاکمان منافق+۱ آیه
  • حاکمان منافق، انسانهایی حقناپذیر و کوردل+۱ آیه
  • منافقان، فاقد شناخت و اندیشه صحیح+۸ آیه
  • منافقان، گرفتار عذاب الهی+۷ آیه
  • عجز و ناتوانی منافقان، از شنیدن حقایق الهی، به سان انسانهای کر و کور+۷ آیه
  • عجز و ناتوانی منافقان از دیدن حقایق الهی، همانند انسانهای کور+۵ آیه
  • حاکمان منافق و مفسد، مورد لعن و نفرین خدا+۲ آیه
  • جواز لعن و نفرین منافقان+۸ آیه
  • محرومیّت منافقان از حقشنوی و بینش صحیح، بر اثر گرفتاری به لعن الهی+۱ آیه
  • منافقان، مورد لعن و نفرین الهی+۹ آیه
  • رویگردانی منافقان از جهاد، موجب لعن خدا بر انان+۱ آیه
  • فسادگری منافقان در زمین، عامل لعن و نفرین خدا بر انان+۲ آیه
  • قطع رحم منافقان، سبب گرفتاری انان به لعن الهی+۲ آیه
  • محرومیّت منافقان از حقشنوی و بینش صحیح، بر اثر گرفتار امدن به لعن الهی+۱ آیه
  • محرومیّت منافقان جهادگریز، از بصیرت و حق شنوی+۲ آیه
  • تخلّف منافقان از جهاد، موجب محرومیت انان از رحمت الهی+۱ آیه
واژه‌ها