قاموس قرآن:
دراز كشيدن (خوابيدن) «ضَجَعَ الرَّجُلُ ضَجْعاً وَ ضُجُوعاً: وَضَعَ جَنْبَهُ فَهُوَ ضاجِعٌ». كضاجع جمع مضمج، محل دراز كشيدن (خوابگاه) است [نساء:34]. آنهارا موعظه كنيد، در خوابگاهها از آنها كنار باشيد، آنها را بزنيد. اين سه عمل به ترتيب است. [آل عمران:154]. مضجمع اعمّ از آن است كه خوابگاه باشد يا قبر يا قتلگاه، مراد از مضاجع در آيه قتلگاهها است يعنى: بگو اگر در خانه هايتان مىبوديد آنانكه قتل بر آنهانوشته شده بود حتماً به سوى قتلگاههاى خويش بيرون مىشدند. در نهج البلاغه حكمت 131 به شخصى فرمايد: دنيا كى تو را مغرور كرده؟ آيا با مصارع پدرانت از پوسيدگى؟ اَمْ بِمَضاجِعِ اُمَّهاتِكَ تَحْتَ الثَّرى. كه منظور از مضاجع قبور است. در زيارت امير المؤمنين عليه السلام هست «اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا مَوْلاىَ وَ عَلى ضَجيعَيْكَ آدَمَ وَ نُوحٍ وَ رَحْمَةُ اللّهِ وَ بَرَكاتُهُ» يعنى سلام بر تو و بر دو هم مضجعت و هم قبرت آدم و نوح نيز در آنجا مدفون اند. اين كلمه به صورت جمع سه بار در كلام خدا يافته است، دو محل نقل شد سومى آيه [سجده:16]. مىباشد.
سپس بدنبال این غم و اندوه، آرامشی بر شما فرستاد. این آرامش، بصورت خواب سبکی بود که (در شب بعد از حادثه احد،) گروهی از شما را فرا گرفت؛ اماگروه دیگری در فکر جان خویش بودند؛ (و خواب به چشمانشان نرفت.) آنها گمانهای نادرستی -همچون گمانهای دوران جاهلیت- درباره خدا داشتند؛ و میگفتند: «آیا چیزی از پیروزی نصیب ما میشود؟!» بگو: «همه کارها (و پیروزیها) به دست خداست!» آنها در دل خود، چیزی را پنهان میدارند که برای تو آشکار نمیسازند؛ میگویند: «اگر ما سهمی از پیروزی داشتیم، در این جا کشته نمیشدیم!» بگو: «اگر هم در خانههای خود بودید، آنهایی که کشتهشدن بر آنها مقرر شده بود، قطعاً به سوی آرامگاههای خود، بیرون میآمدند (و آنها را به قتل میرساندند). و اینها برای این است که خداوند، آنچه در سینههایتان پنهان دارید، بیازماید؛ و آنچه را در دلهای شما (از ایمان) است، خالص گرداند؛ و خداوند از آنچه در درون سینههاست، با خبر است.
مردان، سرپرست و نگهبان زنانند، بخاطر برتریهایی که خداوند (از نظر نظام اجتماع) برای بعضی نسبت به بعضی دیگر قرار داده است، و بخاطر انفاقهایی که از اموالشان (در مورد زنان) میکنند. و زنان صالح، زنانی هستند که متواضعند، و در غیاب (همسر خود،) اسرار و حقوق او را، در مقابل حقوقی که خدا برای آنان قرار داده، حفظ میکنند. و (امّا) آن دسته از زنان را که از سرکشی و مخالفتشان بیم دارید، پند و اندرز دهید! (و اگر مؤثر واقع نشد،) در بستر از آنها دوری نمایید! و (اگر هیچ راهی جز شدت عمل، برای وادار کردن آنها به انجام وظایفشان نبود،) آنها را تنبیه کنید! و اگر از شما پیروی کردند، راهی برای تعدّی بر آنها نجویید! (بدانید) خداوند، بلندمرتبه و بزرگ است. (و قدرت او، بالاترین قدرتهاست.)
پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور میشود (و بپا میخیزند و رو به درگاه خدا می آورند) و پروردگار خود را با بیم و امید میخوانند، و از آنچه به آنان روزی دادهایم انفاق میکنند!