=== قاموس قرآن ===
یکی از پیامبران نامی که اسم مبارکش یازده بار در قرآن مجید آمده است. او به مردم مدین مبعوث شده بود [اعراف:85]. پس از تبلیغات طاقت فرسا عدهای به شعیب ایمان آوردند و دیگران او را تکذیب کردند سر انجام او و مؤمنان از عذاب نجات بافته و دیگران بسخط خدا گرفتار گریدند [هود:94]. در این هست که آنهارا صیحه گرفت در سوره عنکبوت هست [عنکبوت:37] و در جای دیگر آمده [شعراء:189]. از مجموع این سه آیه به دست میآید، ابر عذاب در آسمان ظاهر شده سپس رعد و برقی مهیب برخاسته به طوریکه از شدّت صدای رعد همه به لرزه افتاده و بیجان شدهاند و شاید صاعقه هم آنها را گرفته است. شعیب همان است که دختر خویش را به موسی تزویج کرد چنانکه مشروحاً در سوره قصص آمده است. گرچه در آن سوره نام شعیب ذکر نشده ولی مسلّم گرفتهاند که مراد از«شیخ کبیر» شعیب است و موسی از مصر به مدین آمده بود که فرموده [قصص:23]. وگفتیم که آن حضرت به اهل مدین مبعوث شده بود. نام مبارک شعیب در قرآن به دین قرار است: اعراف: 85،88،90،91،92. هود:84،87،91،94. شعراء:177. عنکبوت:36. نام این پیامبر بزرگ در تورات فعلی رعوئیل است که دختر خویش را به موسی داد (سفر خروج باب دوم بند18) در روایات اسلامی هست که شعیب علیه السلام از شوق خدا آن قدر گریست تا چشمانش نابیناگردید. شاید مراد آزرده شدن و کم نور شدن چشمانش باشد.
و به سوی مدین، برادرشان شعیب را (فرستادیم)؛ گفت: «ای قوم من! خدا را بپرستید، که جز او معبودی ندارید! دلیل روشنی از طرف پروردگارتان برای شما آمده است؛ بنابر این، حق پیمانه و وزن را ادا کنید! و از اموال مردم چیزی نکاهید! و در روی زمین، بعد از آنکه (در پرتو ایمان و دعوت انبیاء) اصلاح شده است، فساد نکنید! این برای شما بهتر است اگر با ایمان هستید!
و بسوی «مدین» برادرشان شعیب را (فرستادیم)؛ گفت: «ای قوم من! خدا را پرستش کنید، که جز او، معبود دیگری برای شما نیست! پیمانه و وزن را کم نکنید (و دست به کمفروشی نزنید)! من (هم اکنون) شما را در نعمت میبینم؛ (ولی) از عذاب روز فراگیر، بر شما بیمناکم!
و هنگامی که فرمان ما فرا رسید، شعیب و کسانی را که با او ایمان آورده بودند، به رحمت خود نجات دادیم؛ و آنها را که ستم کردند، صیحه (آسمانی) فرو گرفت؛ و در دیار خود، به رو افتادند (و مردند)...