الْيَمِين

تکرارها: ۱۲

=== قاموس قرآن === (به ضم و فتح اول) مبارک بودن با برکت بودن.فیومی در مصباح فرموده:«اَلْیُمْنُ: اَلْبَرَکَةُ» عبارت صحاح و قاموس نیز چنین است. میمون به معنی مبارک است [واقعة:8]. میمنه را راغب و جوهری طرف راست معنی کرده‏اند مثل مسیره که به معنی طرف چپ است. قاموس آن را مثل یُمن به معنی برکت گفته است در اقرب الموارد آن را برکت و طرف راست معنی کرده طبرسی اصحاب الیمین فرموده و یمن و برکت را از دیگران نقل می‏کند. ناگفته نماند: اگر آن در آیه به معنی یمین و طرف راست باشد مطابق آیه دیگر همین سوره است که فرموده: [واقعة:27]. ولی ظاهرا آن به معنی برکت باشد که در مقابل «وَ اَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئِمةِ» آمده و یمن مقابل شومی است. یعنی: اهل برکت و مبارکی که در اثر اطاعت حق نسبت به خودشان یکپارچه برکت شدندنه شقاوت و شومی. می‏شود این آیه را به آیه «لِاَصْحابِ الْیَمینِ ثُلَّةٌ مِنَ الْاَوَّلینَ» قرینه گرفت و گفت مراد از یمین در آیه سعادت و برکت است راغب اصحاب الیمین را اصحاب سعادات معنی کرده و گوید: یمین استعاره از تیمن و سعادت است. *** یمین: دست راست و طرف راست. [صافات:93]. پس رو کرد به طرف خدایان و آنها را با دست راست میزد و می‏شکست به قولی مراد از یمین قوه است [طه:17]. ای موسی آن چیست که بدست راست تو است. [کهف:18]. آنها را به طرف راست و چپ می‏گرداندیم. یمین به معنی قسم و پیمان نیز آید مثل [مائده:89]. آن است کفاره سوگندهای شما آنگاه که قسم خوردید. [توبه:12]. و اگر پیمانهایشان را پس از بستن شکستند و در دینتان عیبجویی کردند با پیشوایان کفر بجنگید. در مصباح گوید: به قولی سوگند را از آن یمین گفته‏اند که عرب چون با هم پیمان می‏بستند و هم سوگند می‏شدند دست راست یکدیگر را می‏فشردند. لذا به طور مجاز سوگند را یمین گفتند: راغب نیز به آن تصریح کرده است. ایمن: نظیر یمین است و در قرآن مجید به معنی طرف راست بکار رفته است [مریم:52]. موسی را از جانب راست طور ندا کردیم و با طرف مناجات بودن مقربش نمودیم. در اینجا لازم است چند مطلب بررسی شود: 1 یمین و سوگند شرعی آن است که انسان بقصد ایجاد تکلیف، به عمل راجحی و یا به ترک مرجوعی سوگند یادکند. مثلا بگوید: والله هر شب با وضو خواهم خوابید یا والله سیگار نخواهم کشید. در این صورت که با توجه و قصد قسم یاد کرده نمی‏تواند آن را بشکند، با وضو خوابیدن بر او واجب و سیگار کشیدن بر وی حرام می‏شود و اگر عمدا سوگند خود را شکست بر وی کفاره واجب می شود و آن در نوبت اول یکی از سه چیز است: یک بنده آزاد کردن. ده مسکین را طعام دادن و ده مسکین را لباس دادن و در نوبت دوم که به هیچ یک از آنها قادر نشد باید سه روز روزه بگیرد [مائده:89]. این مطلب در «حلف» نیز مختصرا ذکر شده است. 2 در عده‏ای از آیات مذکور است که روز قیامت نامه عمل به دست راست یا چپ داده می‏شود و در بعضی آمده که آن را از پشت سر تحویل انسان می دهند. 1- [اسراء:71-72]. روزی که هر گروه را با امامشان می‏خوانیم هر که کتاب او بدست راستش داده شود آنها کتابشان را می‏خوانند و اصلا مظلوم نمی‏شوند و آنکه در دنیا از دیدن آیات حق کور است در آخرت نیز کور می‏باشد. 2- [حاقة:19-25]. 3- [انشقاق:7-11]. آیا مراد از دادن کتاب به دست راست و چپ معنای ظاهری آن است؟ از جمله «یَقْرِؤُنَ کِتابَهَمْ - هاؤُمُ اقْرَؤا کِتابِیَهْ» معلوم می‏شود کتاب هر چه باشد خواندنی است . ناگفته نماند: اصحاب یمین و آنانکه کتاب به دست راستشان داده می‏شود اهل بهشت و مقابل آنها اهل عذابند آیا یمین و شمال به حساب عرف ما انسانهاست یا غرض چیز دیگری در آن است؟ العلم عندالله. 3 * [صافات:28-29]. این دو آیه گفتگوی فریفتگان و فریبندگان در روز قیامت است که گمراهان به گمراه کنندگان می‏گویند شما از طرف راست نزد ما می‏آمدید گفته‏اند: یعنی در ظاهر از راه نصیحت و خیرخواهی پیش ما آمده و وانمود می‏کردید که به سعادت ما می‏کوشید حال آنکه ما را گمراه می‏کردید.
۰۲۴۶۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۶سال ۳: ۱سال ۴: ۱سال ۵: ۱سال ۶: ۰سال ۷: ۱سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۲سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
نحل · ۴۸

أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَىٰ مَا خَلَقَ اللَّهُ مِن شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِّلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ

آیا آنها مخلوقات خدا را ندیدند که سایه‌هایشان از راست و چپ حرکت دارند، و با خضوع برای خدا سجده می‌کنند؟!

کهف · ۱۷

وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَاوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِي فَجْوَةٍ مِّنْهُ ذَٰلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ مَن يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَن يُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُّرْشِدًا

و (اگر در آنجا بودی) خورشید را می‌دیدی که به هنگام طلوع، به سمت راست غارشان متمایل می‌گردد؛ و به هنگام غروب، به سمت چپ؛ و آنها در محل وسیعی از آن (غار) قرار داشتند؛ این از آیات خداست! هر کس را خدا هدایت کند، هدایت یافته واقعی اوست؛ و هر کس را گمراه نماید، هرگز ولیّ و راهنمایی برای او نخواهی یافت!

کهف · ۱۸

وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ وَكَلْبُهُم بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيدِ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

و (اگر به آنها نگاه می‌کردی) می‌پنداشتی بیدارند؛ در حالی که در خواب فرو رفته بودند! و ما آنها را به سمت راست و چپ میگرداندیم (تا بدنشان سالم بماند). و سگ آنها دستهای خود را بر دهانه غار گشوده بود (و نگهبانی می‌کرد). اگر نگاهشان می‌کردی، از آنان می‌گریختی؛ و سر تا پای تو از ترس و وحشت پر می‌شد!

صافات · ۲۸

قَالُوا إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ الْيَمِينِ

گروهی (می‌گویند: «شما رهبران گمراهی بودید که به ظاهر) از طریق خیرخواهی و نیکی وارد شدید امّا جز فریب چیزی در کارتان نبود)!»

ق · ۱۷

إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ

(به خاطر بیاورید) هنگامی را که دو فرشته راست و چپ که ملازم انسانند اعمال او را دریافت می‌دارند؛

واقعه · ۲۷

وَأَصْحَابُ الْيَمِينِ مَا أَصْحَابُ الْيَمِينِ

و اصحاب یمین و خجستگان، چه اصحاب یمین و خجستگانی!

واقعه · ۳۸

لِّأَصْحَابِ الْيَمِينِ

اینها همه برای اصحاب یمین است،

واقعه · ۹۰

وَأَمَّا إِن كَانَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ

امّا اگر از اصحاب یمین باشد،

واقعه · ۹۱

فَسَلَامٌ لَّكَ مِنْ أَصْحَابِ الْيَمِينِ

(به او گفته می‌شود:) سلام بر تو از سوی دوستانت که از اصحاب یمینند!

معارج · ۳۷

عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ

از راست و چپ، گروه گروه (و آرزوی بهشت دارند)!

مدثر · ۳۹

إِلَّا أَصْحَابَ الْيَمِينِ

مگر «اصحاب یمین» (که نامه اعمالشان را به نشانه ایمان و تقوایشان به دست راستشان می‌دهند)!