اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَمَّن يَهدِيکُم فِي ظُلُمات‌ِ البَرِّ وَ البَحرِ وَ مَن يُرسِل‌ُ الرِّياح‌َ بُشراً بَين‌َ يَدَي رَحمَتِه‌ِ أَ إِله‌ٌ مَع‌َ اللّه‌ِ تَعالَي اللّه‌ُ عَمّا يُشرِکُون‌َ (63)
آيا کسي که هدايت ميکند شما را در تاريکيهاي بر، بيابانها و خشکيها و بحر، در روي درياها و کسي که ميفرستد بادها را- بشارت ميدهد در دو قسمت رحمة خود- آيا خدايي هست با خداوند متعال! خداوند بالاتر و برتر است از آنچه آنها شرک مياورند.
(أَمَّن يَهدِيکُم فِي ظُلُمات‌ِ البَرِّ وَ البَحرِ) معناي ظاهر آيه اينکه در شبهاي ظلماني خداوند بواسطه انوار ستارگان و ماه راه را در بيابانها و روي آبهاي درياها بشما نشان ميدهد هم راه را پيدا ميکنيد و هم از خطرات گودال‌ها و دست اندازها محفوظ ميشويد و بمعني باطني آن انسان در ظلمت جهل راه بجايي نميبرد خداوند بنور عقل و نور شرع راه سعادت و شقاوت
جلد 14 - صفحه 169
و خوب و بد و خير و شر و نفع و ضرر دنيوي و اخروي را نشان ميدهد و انساني که شهوت و هواي نفس چشم او را کور کرده و بسته است يعني چشم نفس در گمراهي و ظلمت و تاريکي راه بجايي نميبرد، و تميز نميدهد بلکه خوب را بد ميپندارد و بد را خوب چنانچه در جامعه مشاهده ميشود.
(وَ مَن يُرسِل‌ُ الرِّياح‌َ بُشراً بَين‌َ يَدَي رَحمَتِه‌ِ) بادها تلطيف هوا ميکنند و انسان تنفس ميکند و استنشاق ميکند باعث بقاء حيات او است «بَين‌َ يَدَي رَحمَتِه‌ِ» مراد افاضه وجود است و ابقاء آن و از براي يد معاني بسياري کردند جارحه فَاقطَعُوا أَيدِيَهُما (مائده آيه 38) قوه أُولِي الأَيدِي وَ الأَبصارِ (ص آيه 45) نعمة مي‌گويي «لفلان علي يد» ملک الَّذِي بِيَدِه‌ِ عُقدَةُ النِّکاح‌ِ (بقره آيه 237) اضافة الفعل لِما خَلَقت‌ُ بِيَدَي‌َّ (ص آيه 75) و معاني ديگر لکن ظاهر اينست که معناي مشترک ندارد همان بمعني جارحه و استعمالش در اينکه نمره موارد کنايه و تشبيه است و در اينکه مورد گفتند علت محدثه و علت مبقيه چنانچه اشاره شد لکن بنظر ميآيد رحمت رحماني و رحمت رحيمي دنيوي و اخروي، علمي و عملي که ارسال انبياء و انزال کتب و جعل احکام فرمود.
(أَ إِله‌ٌ مَع‌َ اللّه‌ِ تَعالَي اللّه‌ُ عَمّا يُشرِکُون‌َ).