اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ لَيَعلَم‌ُ ما تُکِن‌ُّ صُدُورُهُم وَ ما يُعلِنُون‌َ (74)
و بدرستي که پروردگار تو هر آينه ميداند آنچه که سينه‌هاي آنها پنهان ميکند و آنچه ظاهر و آشکار ميکنند.
وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ لَيَعلَم‌ُ چون علم الهي عين ذات، غير محدود و غير متناهي است چيزي بر او مخفي و مستور نيست وَ ما يَعزُب‌ُ عَن رَبِّک‌َ مِن مِثقال‌ِ ذَرَّةٍ فِي الأَرض‌ِ وَ لا فِي السَّماءِ (يونس آيه 61) لا يَعزُب‌ُ عَنه‌ُ مِثقال‌ُ ذَرَّةٍ فِي السَّماوات‌ِ وَ لا فِي الأَرض‌ِ (سبأ آيه 3) عزب بمعني پنهان است إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَخفي عَلَيه‌ِ شَي‌ءٌ فِي الأَرض‌ِ وَ لا فِي السَّماءِ (آل عمران آيه 5) وَ ما يَخفي عَلَي اللّه‌ِ مِن شَي‌ءٍ فِي الأَرض‌ِ وَ لا فِي السَّماءِ (ابراهيم آيه 38) لا يَخفي عَلَي اللّه‌ِ مِنهُم شَي‌ءٌ (مؤمن آيه 16) إِنَّه‌ُ يَعلَم‌ُ الجَهرَ وَ ما يَخفي (اعلي آيه 7) لا تَخفي مِنکُم خافِيَةٌ (الحاقه آيه 18) و غير اينها از آيات.
ما تُکِن‌ُّ صُدُورُهُم کن‌ّ بمعني پنهان کردن و پوشانيدن و مصون نمودن است چنانچه در وصف حوريان ميفرمايد کَأَنَّهُن‌َّ بَيض‌ٌ مَکنُون‌ٌ (و الصافات آيه 49) يعني مصون و در وصف قرآن ميفرمايد إِنَّه‌ُ لَقُرآن‌ٌ کَرِيم‌ٌ فِي کِتاب‌ٍ مَکنُون‌ٍ لا يَمَسُّه‌ُ إِلَّا المُطَهَّرُون‌َ (واقعه آيه 76- الي 78) يعني بآنچه در سينه‌هاي خود پنهان ميکنند مثل منافقين که کفر و شرک و عناد قلبي خود را پنهان کردند و اظهار اسلام و همچنين اشخاصي که با مؤمنين نفاق ميکنند ظاهر دوست باطن دشمن که بدترين صفات نفاق است و در بسياري از موارد ميآيد که ظاهر با باطن تغاير دارد ظاهرا عادل باطنا فاسق ظاهرا سخي و باطنا بخيل ظاهرا متواضع باطنا متکبر لکن اينکه براي فريب دادن مردم است مثل اينها مثل شيطان است مکر و خدعه و حيله و تقلب و نحوه اينها اما بر خداوند مخفي نيست از ما في الضمير هر کس مطلع است عالم السر و الخفيات وَ ما يُعلِنُون‌َ و آنچه اظهار ميکنند.
سؤال: خداوند تبارک و تعالي که علمش بهمه چيز احاطه دارد: وَ أَن‌َّ اللّه‌َ قَد أَحاطَ بِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ عِلماً (طلاق آيه 12) پس نامه عمل و شهادت ملائکه و شهادت اعضاء و جوارح و حساب و ميزان چه فايده دارد!
جلد 14 - صفحه 181
جواب: براي اينست که بر خود انسان و بر اهل محشر بالحس و الوجدان مکشوف شود بعين اليقين و لو بر فرض علم اليقين هم داشته باشند و يکي از اسامي قيامت يَوم‌َ تُبلَي السَّرائِرُ است.