آیه ۷۴ سوره نمل

سوره نمل(النمل)، آیه ۷۴ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۳

معنی کلمات و عبارات
«تُکِنُّ»: نهان می‌دارد. پنهان می‌نماید (نگا: بقره / .
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، آگاه به نیات و اندیشه هاى پنهان در سینه هاى مردمان و دانا به گفتارها و کردارهاى آشکار آنان «و إنّ ربّک لیعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون» ۲ - تأخیر کیفر مجرمان و اعطاى مهلت به آنان، ناشى از فضل و رحمت الهى است نه معلول نا آگاهى او به اسرار و اعمال زشت آنها. «و یقولون متى هذا الوعد... و إنّ ربّک لذو فضل... و إنّ ربّک لیعلم» از ارتباط این آیه با دو آیه پیشین، استفاده مى شود که نازل نشدن عذاب بر کافران، نتیجه فضل خدا است; نه این که او از سخنان گستاخانه و تعجیل آنان در عذاب بى اطلاع بوده است. ۳ - ربوبیت خدا، مستلزم آگاهى کامل او از نهان و آشکار خلق «و إنّ ربّک لیعلم» ۴ - علم خدا به مواضع فکرى و عملى مردم در قبال پیامبر(ص)، تضمینى بر تحقق وعده ها و وعیدهاى او «و یقولون متى هذا الوعد ... و إنّ ربّک لیعلم» مطرح ساختن علم الهى به نهان و آشکار خلق (پس از آیات مربوط به وعده عذاب) مى رساند که خداوند به اتکاى علم خویش، موضع گیرى مردم را در قبال پیامبر(ص) جزا خواهد داد. ۵ - اهمیت نیت و انگیزه هاى درونى انسان، در مقایسه با گفتار و کردار ظاهرى وى «و إنّ ربّک لیعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون» تقدم عبارت «ما تکنّ صدورهم» بر «ما یعلنون» مى تواند از آن جهت باشد که اسرار و انگیزه هاى درونى انسان ها، از اهمیت بیشترى برخوردار است. ۶ - کردار و گفتار ظاهرى آدمیان، داراى ریشه در اعماق روح و باطن آنان «و إنّ ربّک لیعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون» تقدم «ما تکنّ» بر «ما یعلنون» مى تواند از آن جهت باشد که نیت ها و انگیزه هاى درونى، منشأ اصلى کردار و گفتار آدمى است. ۷ - علم خداوند، به آشکار و نهان آدمیان، هشدارى است به حق ستیزان. «و إنّ ربّک لیعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون» با توجه به بُعد هشدارى و تهدیدى آیات پیشین، تذکر دادن به علم خداوند مى تواند هشدار دیگرى به مجرمان و حق ستیزان باشد. ۸ - علم خداوند به توطئه هاى کافران، مایه ناکامى آنان در دستیابى به اهدافشان «و لاتکن فى ضیق ممّا یمکرون ... و إنّ ربّک لیعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون» طرح علم خدا به اسرار نهانى و کارهاى آشکار توطئه گران علیه دین و رسالت پیامبر(ص)، اشاره به این نکته دارد که آنان در هر حال در منظر خدا هستند و نمى توانند چیزى را از او مخفى کرده و به اهداف شان برسند. این بیان، مى تواند تعلیلى باشد بر آنچه که قبلاً در ضمن «و لاتکن فى ضیق ممّا یمکرون» آمده است.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
  • انسان، دارای حالت پنهانکاری+۸ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۶ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
  • ربوبیّت الهی، مقتضی بازپرسی از اعمال و رفتار ادمی در قیامت+۵ آیه
  • ربوبیّت الهی، مقتضی نظارت دایمی و اگاهی کامل بر احوال و افکار و اعمال ادمیان+۳ آیه
  • اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۱۰ آیه
  • علم غیب به تمام موجودات، در انحصار خدا+۷ آیه
  • علم غیب، در انحصار خدا+۲ آیه
  • علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۱۴ آیه
  • وجود حقایق غیبی و دور از دسترس بشر در اسمانها+۹ آیه
  • احاطه علمی خداوند به غیب اسمانها+۱۰ آیه
  • قلب ادمی مخزن اسرار او+۷ آیه
  • اگاهی خداوند از اسرار قلبها+۷ آیه
  • اگاهی خداوند از مکر و دشمنی قلبی کافران نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • اعمال انسانها، محفوظ در کتابی (لوح محفوظ) نزد خداوند+۴ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۲ آیه
واژه‌ها