اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما أَنت‌َ بِهادِي العُمي‌ِ عَن ضَلالَتِهِم إِن تُسمِع‌ُ إِلاّ مَن يُؤمِن‌ُ بِآياتِنا فَهُم مُسلِمُون‌َ (81)
و نيستي تو بهدايت کننده کوران از ضلالت و گمراهي آنها نميشنواني مگر کساني که ايمان آورند بآيات ما پس آنها تسليم شدگان هستند.
انسان اگر در جاده راه را گم کند محتاج بدليل و راهنما هست خداوند براي راهنمايي بشر که در تيه ضلالت افتاده و راه بجايي ندارد از لطف و کرمش انبياء فرستاده که راه را به آن نشان دهند ولي وظيفه انبياء اينکه نيست که دست او را بگيرند و براه ببرند چون عنوان جبر و سلب اختيار ميشود فقط وظيفه آنها راهنماييست ولي اينکه راه نمايي فائده دارد براي کسي که چشم بصيرت داشته باشد و راه حق را از راه‌هاي باطل تميز دهد و راهي که بآن نشاندهند بگيرد و برود ولي کور راه نمايي براي او نتيجه ندارد اينست که ميفرمايد:
وَ ما أَنت‌َ بِهادِي العُمي‌ِ عَن ضَلالَتِهِم اينکه کفار و مشرکين چشم قلب آنها کور شده حب جاه و دنيا و بغض و عداوت و تقليد آباء و مضار ديگر لکن کوري بحدي نيست که قابل معالجه نباشد و سلب اختيار کند اگر اينکه موانع را بر طرف کند و معالجه کند باز ميشود لکن هيهات هيهات.
إِن تُسمِع‌ُ ان نافيه است يعني نميتواني شنوا کني.
إِلّا مَن يُؤمِن‌ُ بِآياتِنا بانبياء و معجزات آنها و آثار قدرت الهي در مخلوقات و معرفت باحوال سابقين که در اثر ايمان بانبياء نجات يافتند و در اثر تکذيب آنها بچه عقوباتي هلاک
جلد 14 - صفحه 188
شدند اينها توجه دارند و گوش شنوا دارند و فرمايشات انبياء در آنها اثر ميگذارد پند ميگيرند هدايت ميشوند گوش بفرمايشات تو ميدهند.
فَهُم مُسلِمُون‌َ تسليم اوامر الهي و دستورات ديني و اطاعت خدا و رسول و دوري از نافرماني ميکنند و ممکن است مراد مقام تسليم باشد که فوق مقام رضا است در آنچه براي آنها تقدير شده از نعمت و بلاء تمام را عين صلاح ميدانند.