سوره نمل(النمل)، آیه ۸۱ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۴
وَمَا أَنتَ بِهَادِي الْعُمْيِ عَن ضَلَالَتِهِمْ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ
و نیز نمیتوانی کوران را از گمراهیشان برهانی؛ تو فقط میتوانی سخن خود را به گوش کسانی برسانی که آماده پذیرش ایمان به آیات ما هستند و در برابر حق تسلیمند!
معنی کلمات و عبارات
«الْعُمْیِ»: جمع أَعْمی، کوران. مراد کوردلان و دل مردگان است (نگا: بقره / و . «إِنْ»: حرف نفی است. «مُسْلِمُونَ»: مطیعان. مخلصان. تسلیم شوندگان.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - برخى از گمراهان، گرفتار کوردلى و فاقد زمینه هدایت «و ما أنت بهدى العمى عن ضللتهم»
۲ - بى تأثیر بودن قوى ترین هدایتگران و نیرومندترین هدایت ها، در گمراهان کوردل «و ما أنت بهدى العمى عن ضللتهم»
از آن جایى که فردى چون پیامبر(ص) - که قوى ترین هدایتگر - و کتابى چون قرآن - که دربردارنده نیرومندترین پیام هدایت است - در کوردلانى که زمینه بینش را از دست داده اند، بى تأثیرند، برداشت یاد شده به دست مى آید.
۳ - حق گرایى و حق یابى، نشان بینایى حقیقى در بینش الهى «و ما أنت بهدى العمى عن ضللتهم»
خداوند، به کسانى که چشم ظاهر دارند; ولى فاقد زمینه شناخت حق و گرایش به آن هستند، عنوان «نابینا» داده است و این بدان معنا است که بینایى در این بینش، به چشم ظاهر نیست; بلکه به حق یابى و حق گرایى است.
۴ - علاقه و سعى فراوان پیامبر(ص) در هدایت گمراهان «و ما أنت بهدى العمى عن ضللتهم»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که اگر تلاش فراوان پیامبر(ص) نبود دلیلى نداشت که خداوند براى آرامش بخشیدن به او یادآور شود که آنان مردگانى کور و کرند و تلاش او براى آنان سودى ندارد.
۵ - کفر و حق ستیزى داراى مراتب، گونه ها و عوامل مختلف «إنّک لاتسمع الموتى و لاتسمع الصمّ ... و ما أنت بهدى العمى عن ضللتهم»
از این که در این آیه و در آیه قبل، سه تعبیر مختلف درباره کافران به کار رفته است (۱- مرده، ۲- ناشنواى روى برتافته، ۳- نابیناى گمراه)، احتمال مى رود که هر یک اشاره به مرتبه و گونه اى از کفر و تعریضى به عوامل متفاوت آن داشته باشد.
۶ - تنها دل هاى سلیم و حق پذیر، شایسته بهره مندى از پیام الهى انبیا «إن تسمع إلاّ من یؤمن بایتنا»
مراد از «من یؤمن» کسانى اند که در مقام پذیرش حق مى باشند و دل هایشان گرفتار کرى و کورى نشده است.
۷ - بى تأثیر بودن هدایت گرى پیامبر(ص) در محرومان از روحیه تسلیم و حق پذیرى «إن تسمع إلاّ من یؤمن بایتنا فهم مسلمون»
۸ - تسلیم بودن در برابر خدا، نمود حقیقى ایمان است. «یؤمن بایتنا فهم مسلمون»
تفریع «هم مسلمون» بر «من یؤمن» بیانگر مطلب یاد شده است.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۹–۸۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۹–۸۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۹–۹۳ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۸۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۸۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۸۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۸۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۸۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۶–۸۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۸۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار قلب سلیمزمینه تأثیر هدایتهای محمدمراتب حق ستیزیهدایت ناپذیری کوردلانکوردلی گمراهاناستفاده از تعالیم انبیانشانه های بصیرتهدایت ناپذیرانهدایت ناپذیری گمراهانعوامل حق ستیزیهدایت گمراهانآثار حق طلبیآثار حق پذیریمراتب کفرعلایق محمدعوامل کفرتسلیم به خدانشانه های ایمانهدایتگری محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۳)
- ایمان و باور قلبی، شرط استفاده از ایات الهی+۱ آیه
- داشتن روحیّه تسلیم و حقپذیری، شرط بهرهمند شدن از ایات خدا+۱ آیه
- کوردلی، سبب محرومّیت از پندپذیری و تکذیب ایات الهی+۱ آیه
- استمرار عدم یقین به ایات الهی، عامل عذاب گمراهان کوردل+۱ آیه
- ایمان به ایات قران، زمینهساز درک و فهم درست+۲ آیه
- ایمان به ایههای قران، زمینه هدایت انسان+۱ آیه
- مؤمنان به ایات قران، دارای گوشی شنوا در برابر شنیدن ایات قران+۱ آیه
- ایمان به ایات خدا، نشان روحیّه حقپذیری+۱ آیه
- مؤمنان به ایات خدا، مردمی تسلیم و مطیع+۱ آیه
- ایمان به ایات الهی، نشاندهنده برخورداری از درک درست+۲ آیه
- ایمان به ایات الهی، زمینهساز پذیرش حق+۲ آیه
- درک درست، عامل ایمان به ایات الهی+۲ آیه
- بهره مندی مؤمنان، از حیات معنوی و حقیقی+۷ آیه
- کافران، محروم از حیات واقعی و معنوی+۵ آیه
- ایمان، مایه حیات معنوی ادمی+۶ آیه
- حق پذیری، عامل حیات معنوی+۵ آیه
- قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان+۶ آیه
- ایمان به ایات الهی، زمینه شناخت و بهره جستن از شنوایی و بینایی+۳ آیه
- کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۹ آیه
- ایمان، زمینه تاثیر سخنان و تعالیم خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله) بر مؤمنان، پس از استماع انها+۳ آیه
- استفاده مؤمنان از شنوایی، برای اطاعت و تسلیم حق بودن+۲ آیه
- محرومیّت گمراهان، از هدایتهای الهی+۵ آیه
- تشبیه انسان گمراه به کور+۴ آیه
- ضلالت پیشگان، مردمی کر و ناتوان از شنیدن حق+۷ آیه
- گمراهان، گرفتار کوردلی و فاقد زمینه هدایت+۷ آیه
- خارج کردن کافران حق ناپذیر از گمراهی، امری خارج از توان پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- کفر، باعث گمراهی و محرومیّت از هدایت الهی+۲ آیه
- ایمان به ایه های الهی، زمینه ساز هدایت و مانع ضلالت و گمراهی+۱ آیه
- عجز و ناتوانی پیامبر از هدایت گمراه شدگان+۱ آیه
- انکار ایات الهی، عامل عذاب گمراهان کوردل+۱ آیه
- مؤمنان، دارای گوش شنوا نسبت به شنیدن ایات قران+۱ آیه
- ایمان به قران و ایات ان، زمینه ای برای تسلیم بودن و حق پذیری
- ایمان به قران و ایات ان، زمینه ای برای حق شنوی+۲ آیه
- ایمان به ایات قران، زمینه ساز درک و فهم درست+۱ آیه
- مؤمنان، دارای گوشی شنوا برای شنیدن ایات قران+۱ آیه
- هدایت کوردلان گمراه، خارج از حیطه قدرت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- کوری قلب، موجب محرومیت از فهم حقایق و شناخت معارف الهی+۴ آیه
- کافران، مردمی هدایت ناپذیر+۷ آیه
- محرومیّت کافران، از حیات واقعی+۴ آیه
- روحیّه لجاج و عناد مکذّبان ایات الهی، مانع بهرهوری از هدایت و رحمت قران+۲ آیه
- ناتوانی پیامبر صلی الله علیه و اله نسبت به هدایت افراد فاقد ابزار هدایت+۹ آیه
- «تُسمِعُ»+۵ آیه
- دلداری و تسلّای خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، نسبت به رویگردانی کافران از دعوت او+۳ آیه
- علاقهمندی شدید محمّد صلی الله علیه و اله، به ایمان اوردن همه مردم+۱ آیه
- سختکوشی و اشتیاق شدید پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت گمراهان+۵ آیه
- مسیول نبودن پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر هدایتناپذیری کافران+۲ آیه
- بیاثر بودن تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کردن فاقدان زمینه هدایتپذیری+۹ آیه
- تنها افراد دارای روحیّه تسلیم، بهرهمند از هدایت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- کور دلی و حق ناپذیری، عامل هدایت ناپذیری و مانع تاثیر تلاشهای هدایتگران+۶ آیه
- اهتمام و تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کوردلان حقگریز، کاری بیثمر+۵ آیه
- بیاثر بودن تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کردن فاقدان زمینه هدایتپذیری+۹ آیه
- جدّیت پیامبر صلی الله علیه و اله در هدایت گمراهان+۲ آیه
- یقین نداشتن به ایات الهی، موجب فرود امدن عذاب خداوند بر گمراهان کوردل+۱ آیه