اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَن جاءَ بِالحَسَنَةِ فَلَه‌ُ خَيرٌ مِنها وَ هُم مِن فَزَع‌ٍ يَومَئِذٍ آمِنُون‌َ (89)
کسي که بيايد به عمل نيک يعني افعالش نيک و حسن باشد پس از براي او است بهتر از آن حسنه و اينها در قيامت از فزع قيامت ايمن هستند.
مَن جاءَ بِالحَسَنَةِ بعضي گفتند مراد از حسنه توحيد و اخلاص است بعضي گفتند ايمان است و اخبار بسياري داريم بالغ بر 15 حديث از پيغمبر و امير المؤمنين و حضرت صادق (ع) تفسير فرمودند بولايت و حب اهل بيت و سيئه را بانکار ولايت و بغض اهل بيت و مکرر گفته‌ايم که اخبار وارده در تفاسير نوعا بيان مصداق اتم ميکند و منافي با عموم و اطلاق آيه نيست لذا مي‌گوييم الف و لام حسنه الف و لام جنس است شامل جميع حسنات ميشود از عقائد حقه و اخلاق فاضله و اعمال صالحه لکن مشروط شرايط صحت و خالي از موانع آن مثلا اگر نماز تام- الاجزاء نباشد يا فاقد بعض شرائط باشد يا داراي بعض موانع باطل و عاطل است و اگر صدق سيئه بر آن نکند يقينا حسنه نيست لذا مي‌گوييم جميع عبادات صحتش مربوط بايمان است غير مؤمن هر که باشد و هر چه باشد مشمول وَ قَدِمنا إِلي ما عَمِلُوا مِن عَمَل‌ٍ فَجَعَلناه‌ُ هَباءً مَنثُوراً (فرقان آيه 25)
جلد 14 - صفحه 196
ميشود و ايمان مرکب ارتباطيتش جميع عقايد حقه را لازم دارد که اگر فاقد يکي از آنها باشد ايمان نيست بلکه اگر يکي از ضروريات دين يا مذهب را منکر شود يا بدعتي در دين بگذارد يا بيکي از مقدسات ديني اهانت کند از ايمان خارج ميشود و اينست مفاد اخبار که تعبير به ولايت و حب اهل بيت شده.
فَلَه‌ُ خَيرٌ مِنها بشاراتي که در قرآن و اخبار براي مؤمنين است و براي هر يک از عبادات واجبات و مندوبات و از براي هر يک از اخلاق فاضله چندين هزار است.
وَ هُم مِن فَزَع‌ٍ يَومَئِذٍ آمِنُون‌َ حين رحلت بشارتش ميدهند در قبر بشارت دارد از قبر بيرون آيد بشارت دارد در طرف راست صحراي محشر ميرود پاي منبر وسيله زير لواي حمد نامه او را بدست راستش ميدهند فرياد ميزنند هاؤُم‌ُ اقرَؤُا کِتابِيَه (الحاقه آيه 19) بالاخص اگر مقرون بعمل صالح و تقوي باشد که ميفرمايد إِلّا مَن آمَن‌َ وَ عَمِل‌َ صالِحاً فَأُولئِک‌َ لَهُم جَزاءُ الضِّعف‌ِ بِما عَمِلُوا وَ هُم فِي الغُرُفات‌ِ آمِنُون‌َ (سبا آيه 37) وَ لَو أَنَّهُم آمَنُوا وَ اتَّقَوا لَمَثُوبَةٌ مِن عِندِ اللّه‌ِ خَيرٌ لَو کانُوا يَعلَمُون‌َ و غير اينها از آيات.