تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلى حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها فَوَجَدَ فِيها رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِيعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَکَزَهُ مُوسى فَقَضى عَلَيْهِ قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ «15»
وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ: و داخل شد موسى به شهر مصر يا بلده جامين، دو فرسخى مصر. عَلى حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها: بر هنگام غفلتى که واقع بود از اهل مصر، يعنى در وقتى که متعارف و معتاد مردمان نبود کسى به شهر ايشان داخل شود. فَوَجَدَ فِيها رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلانِ: پس يافت در آن شهر دو مرد که خصومت و منازعه مىکردند،
«1» بحار الانوار، ج 13، باب 2، ص 40 بنقل از کمال الدين.
جلد 10 - صفحه 112
هذا مِنْ شِيعَتِهِ: آن يکى از شيعيان و پيروان موسى، نام او سامرى يا ميخا، وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ: و آن ديگر از دشمنان او يعنى قبطى، و نام او فاتوت يا فليقون از امراء فرعون بود که مردم را تکليف مىکرد به هيزم کشيدن براى مطبخ فرعون و آن فرد بنى اسرائيلى را نيز وادار مىنمود. فَاسْتَغاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ: پس فريادرسى خواست به موسى آنکه از پيروان او بود، عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ: بر آنکه از دشمنان او بود، يعنى سبطى اعانت طلبيد از موسى بر دفع ظلم قبطى.
در مجمع- از حضرت صادق عليه السّلام ابا بصير روايت نموده فرمود: هر آينه بايد اسم نامى، شما را خوشحال و مبارک گرداند. عرض کردم: کدام نام است؟
فرمود: «الشيعه»، آن نام نامى و اسم سامى شيعه است، نشنيدهاى خداى تعالى فرمايد که: (فَاسْتَغاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ) «1» فَوَکَزَهُ مُوسى: پس دست به زانو زد موسى بر سبيل مدافعه، فَقَضى عَلَيْهِ: پس حکم فرمود خدا بر او به مرگ که مرد آن قبطى مانند کشته شده، قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ: گفت موسى اين نزاع و خصومت که به سبب آن قتل حاصل شد از کردار شيطان بود، يعنى به وسوسه او ايجاد نزاع شد. إِنَّهُ عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ: بدرستى که شيطان دشمنى است گمراه کننده آشکارا.