آیه ۱۵ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۱۵ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۷

وَدَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلَىٰ حِينِ غَفْلَةٍ مِّنْ أَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلَانِ هَٰذَا مِن شِيعَتِهِ وَهَٰذَا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِن شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَىٰ فَقَضَىٰ عَلَيْهِ قَالَ هَٰذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِينٌ

او به هنگامی که اهل شهر در غفلت بودند وارد شهر شد؛ ناگهان دو مرد را دید که به جنگ و نزاع مشغولند؛ یکی از پیروان او بود (و از بنی اسرائیل)، و دیگری از دشمنانش، آن که از پیروان او بود در برابر دشمنش از وی تقاضای کمک نمود؛ موسی مشت محکمی بر سینه او زد و کار او را ساخت (و بر زمین افتاد و مرد)؛ موسی گفت: «این (نزاع شما) از عمل شیطان بود، که او دشمن و گمراه‌کننده آشکاری است»

معنی کلمات و عبارات
«الْمَدِینَةِ»: مراد پایتخت مملکت فرعون است که گویا «منف» یا «مصر» و یا این که «مصرایم» نام داشته است. «عَلی حینِ»: حرف (عَلی) به معنی (فی) است. «شِیَعَةِ»: قوم و قبیله. «إِسْتَغَاثَ»: یاری و کمک خواست. فریادرس طلبید. «وَکَزَ»: مشت زد. «قَضی عَلَیْهِ»: او را کشت.
نزول
نکات آیه
۱ - ورود موسى(ع) به شهر مصر، در ساعت استراحت و غفلت و بى خبرى مردم «و دخل المدینة على حین غفلة من أهلها» «غفلت» به معناى بى خبرى و مراد از «على حین غفلة من أهلها» (ساعت بى خبرى مردم شهر) زمانى است که مردم دست از کسب و کار مى کشند و به خانه هایشان برمى گردند و از آنچه در شهر مى گذرد بى خبر مى مانند. ۲ - واقع شدن کاخ فرعون و محل زندگى موسى(ع) در نقطه اى خارج از شهر مصر «و دخل المدینة» با توجه به این که موسى(ع) در آن زمان پیش فرعون و در کاخ وى زندگى مى کرد، تعبیر «دخل المدینة» نشان مى دهد که قصر فرعون در محلى بیرون از شهر مصر واقع شده بود. ۳ - برخورد موسى(ع) در شهر مصر، با زد و خورد دو مرد به قصد کشتن یکدیگر «فوجد فیها رجلین یقتتلان» واژه «یقتتلان» نشان مى دهد که نزاع میان آن دو مرد، نزاعى عادى نبوده است; بلکه آن دو به قصد کشتن، همدیگر را مى زدند. ۴ - یکى از دو مرد در حال زد و خورد، اسرائیلى و از پیروان موسى(ع) و دیگرى قبطى و از دشمنان او بود. «هذا من شیعته و هذا من عدوّه» ۵ - پایبند ماندن بنى اسرائیل بر آیین توحیدى پدران خویش (ابراهیم، اسحاق و یعقوب) «هذا من شیعته» ۶ - دشمنى قبطیان با بنى اسرئیل در مصر «هذا من شیعته و هذا من عدوّه» ۷ - استغاثه و یارى طلبى مرد بنى اسرائیلى، از موسى(ع) علیه فرد قبطى «فاستغثه الذى من شیعته على الذى من عدوّه» ۸ - اقدام بى درنگ موسى(ع) براى حمایت از مرد بنى اسرائیلى علیه فرد قبطى «فوکزه موسى» «فاء» در «فوکزه» فصیحه و عطف بر جمله محذوف است; یعنى، «فأقبل موسى على الذى من عدوّه فوکزه». گفتنى است که «اقدام بى درنگ» از به کارگیرى «فاء» - که بیانگر عدم وجود فاصله میان یارى طلبى مرد اسرائیلى و پاسخ مثبت موسى(ع) به وى است - استفاده مى شود. ۹ - حمله موسى(ع) به فرد قبطى و وارد آوردن ضربه مشتى بر وى «فوکزه موسى» «وَکْز» (مصدر «وَکَزَ») زدن با مشت است. ۱۰ - جان باختن فرد قبطى با ضربه مشت موسى «فوکزه موسى فقضى علیه» عبارت «قضى علیه» مرادف با «قتله» است. ۱۱ - موسى(ع) برخوردار از توان جسمى فوق العاده و دشمن شکن «فوکزه موسى فقضى علیه» ۱۲ - در دیدگاه موسى(ع) قتل ناخواسته مرد قبطى، عملکرد شیطان بود. «قال هذا من عمل الشیطن» ۱۳ - شیطان، دشمن انسان و عامل گمراهى وى «إنّه عدوٌّ مضلّ» ۱۴ - دشمنى و گمراه گرى شیطان، امرى روشن و غیر قابل انکار «إنّه عدوٌّ مضلّ مبین» ۱۵ - قتل ناخواسته فرد قبطى به وسیله موسى(ع)، نمود دشمنى و گمراه گرى شیطان «هذا من عمل الشیطن إنّه عدوٌّ مضلّ مبین»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۰)
  • استعانت یکی از پیروان موسی(علیه السلام) از وی برای پیروزی بر دشمن+۱ آیه
  • استغفار موسی(علیه السلام) از شتاب در قتلِ دشمن خود+۱ آیه
  • استغفار موسی(علیه السلام) از ستم به خویش+۱ آیه
  • اعتراف موسی(علیه السلام) به ستم بر خویش به هنگام استغفار+۱ آیه
  • اعتراف موسی(علیه السلام) به قتل غیر عمدی و ناخواسته خود+۲ آیه
  • موسی(علیه السلام)، متعهّد به استفاده نکردن از قدرت خویش برای امداد به گناهکاران+۱ آیه
  • امداد رسانی موسی(علیه السلام) به دوستدار خود هنگام درگیری+۱ آیه
  • دشمنی قبطیان با بنیاسراییل، در مصر+۱ آیه
  • تعاون و حمایت موسی(علیه السلام) از مرد بنیاسراییلی، علیه مرد قبطی+۱ آیه
  • توبه موسی(علیه السلام) در پیشگاه خدا+۱ آیه
  • توبه موسی(علیه السلام) از قتل مرد قبطی+۱ آیه
  • جوانی، زمان تهوّر و شجاعت و زیر پا افکندن مصلحتسنجیها+۱ آیه
  • جوانی، فرصت شکوفایی قدرت جسمانی و توان بدنی+۱ آیه
  • موسی(علیه السلام)، جوانی نیرومند و قوی+۲ آیه
  • لزوم اجتناب از به کارگیری قدرت، در جهت تقویت مجرمان+۱ آیه
  • دشمنی شیطان با انسان، موجب تلاش وی برای گمراهی ادمی
  • شیطان، از دشمنان انسان+۲ آیه
  • دشمنی قبطیان با بنی اسراییل، در مصر+۱ آیه
  • مرد قبطی، از دشمنان موسی+۱ آیه
  • یاری خواستن یکی از رهروان موسی(علیه السلام) برای برخورد با مرد قبطی ـ دشمن ان حضرت
  • اجابت موسی(علیه السلام) به درخواست کمک از وی، برای برخورد با دشمنانش
  • دشمنی شیطان، موجب گمراهی انسان+۲ آیه
  • دشمنی مرد قبطی با موسی(علیه السلام)
  • دشمنی قبطیان با بنی اسراییل، در مصر+۱ آیه
  • تضادّ اعتقادی، از عوامل دشمنی
  • دفاع و پشتیبانی موسی(علیه السلام) از پیرو خود، در برابر دشمن+۱ آیه
  • سکونت مادر موسی، در نزدیکی شهر مصر+۱ آیه
  • پرسش موسی(علیه السلام) از علت اب ندادن دختران شعیب(علیه السلام) به گوسفندان
  • برخورداری موسی(علیه السلام)، از شجاعت و توان جسمی
  • دشمنی و کینه توزی بین انسانها، از ابزار شیطان+۲ آیه
  • گمراه گری شیطان، روشن و غیر قابل انکار
  • قتل ناخواسته فرد قبطی به وسیله موسی(علیه السلام)، نشات گرفته از وسوسه های شیطان
  • قتل ناخواسته فرد قبطی، به دست موسی(علیه السلام)، نمود دشمنی شیطان
  • وسوسه شیطان، عامل قتل ناخواسته فرد قبطی، از دیدگاه موسی(علیه السلام)
  • بنی اسراییل، از پیروان و شیعیان موسی(علیه السلام)
  • استغاثه پیرو موسی(علیه السلام) از ان حضرت، به هنگام نزاع با دشمن و یاری رسانی موسی(علیه السلام) به وی
  • وارد شدن موسی(علیه السلام) در صبح با ترس و وحشت از فرعونیان، پس از قتل قبطی+۲ آیه
  • ماندن موسی(علیه السلام) در مصر تا صبح فردای قتل قبطی+۲ آیه
  • مواجه شدن موسی(علیه السلام) در صبح فردای قتل قبطی، با کمک خواهی مرد بنی اسراییلی+۲ آیه
  • شیطان، موجودی گمراه گر+۲ آیه
  • اعتراف موسی(علیه السلام) به ظلم، سبب بخشیده شدن خطای او+۱ آیه
  • بی احتیاطی در قتل مرد قبطی، ظلم موسی(علیه السلام)به خود، در دیدگاه ان حضرت+۱ آیه
  • مصر، سرزمینی اباد، در عصر فرعون (رامسیس دوم)+۲ آیه
  • ورود موسی(علیه السلام) به شهر مصر، در ساعت غفلت و بی خبری مردم
  • زد و خورد یکی از پیروان موسی با یکی از قبطیان، هنگام غفلت مردم در مصر و یاری خواستن از ان حضرت
  • کشته شدن مرد قبطی در ساعت غفلت مردم در مصر، به دست حضرت موسی(علیه السلام)
  • استغفار موسی(علیه السلام) از قتل ناخواسته مرد قِبطی+۱ آیه
  • پذیرفته شدن توبه موسی(علیه السلام)، از قتل مرد قبطی، در پیشگاه خداوند+۱ آیه
  • قتل مرد قبطی به دست موسی(علیه السلام)
  • قتل غیر عمدی و ناخواسته قبطی، مایه ترس، غم و ناراحتی موسی(علیه السلام)+۵ آیه
  • استغفار موسی(علیه السلام) از قتل ناخواسته مرد قبطی+۱ آیه
  • عدم امنیّت جانی موسی(علیه السلام) نزد فرعونیان، با ارتکاب قتل قبطی+۵ آیه
  • حادثه قتل مرد قبطی، مانع بازگشت موسی(علیه السلام)به کاخ فرعون و موجب رهسپاری وی به مدین+۳ آیه
  • اعتراف موسی(علیه السلام) به قتل غیر عمدی و ناخواسته مرد قبطی+۴ آیه
  • موسی(علیه السلام) دارای قدرت و توانایی بدنی زیاد+۱ آیه
  • استفاده موسی(علیه السلام) از قدرت بدنی خود، در دفاع از مظلومان+۳ آیه
  • تعهّد موسی(علیه السلام) به استفاده نکردن از قدرت خویش، برای امداد به گناهکاران+۱ آیه
  • تعاون با گناهکاران، امری ناپسند از دیدگاه موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • افشا شدن راز قتل مرد قبطی، به وسیله مرد اسراییلی+۱ آیه
  • درگیری مرد بنی اسراییلی با مرد قبطی، با مشاهده موسی علیه السلام در شهر مصر
  • اقدام بیدرنگ موسی علیه السلام برای حمایت از مرد بنی اسراییلی، علیه مرد قبطی
  • استغاثه مرد بنی اسراییلی از موسی علیه السلام علیه مرد قبطی
  • مصر، سرزمین اباد، در عصر فرعون (رامسیس دوم)+۲ آیه
  • تقسیم مردم مصر به دو دسته (قبطی) طرفدار فرعون و (سبطی) طرفدار موسی علیه السلام در دوران فرعون+۱ آیه
  • هجرت موسی علیه السلام از مصر به مدین، پس از کشته شدن یکی از فرعونیان به دست وی+۳ آیه
  • امرزش موسی علیه السلام از سوی خداوند، در پی امرزش خواهی او+۱ آیه
  • استعانت یکی از پیروان موسی از وی، برای پیروزی بر دشمن+۱ آیه
  • مددخواهی مجدد مرد اسراییلی از موسی علیه السلام در پی اقدام ان حضرت به قتل مرد قبطی+۲ آیه
  • استغفار موسی علیه السلام از ستم به خویش، با قتل مرد قبطی+۱ آیه
  • اعتراف موسی علیه السلام به ستم خویش، هنگام استغفار+۱ آیه
  • امدادرسانی موسی علیه السلام به هوادار و پیرو خود، هنگام درگیری با مرد قبطی+۱ آیه
  • موسی علیه السلام جوانی نیرومند و قوی+۲ آیه
  • هراس و بیم موسی علیه السلام از انتقام در مصر، پس از قتل قبطی+۱ آیه
  • فرار موسی علیه السلام از مصر به طرف مدین، توام با وحشت و نگرانی، پس از قتل قبطی و گزارش مردی از توطیه قتل ان حضرت+۲ آیه
  • مرد قبطی، از دشمنان موسی علیه السلام+۱ آیه
  • امرزش خواهی موسی علیه السلام از خدا، در پی خطای قتل قبطی و ظلم به نفس خود+۱ آیه
  • شتاب موسی علیه السلام در قتل مرد قبطی و دشمن خود، در پی استمداد یکی از یارانش+۱ آیه
  • قتل مرد قبطی از سوی موسی علیه السلام در پی برانگیخته شدن غضب وی برای یاری مرد اسراییلی+۱ آیه
  • توکّل موسی علیه السلام به خدا، در قرارداد خود با شعیب علیه السلام+۲ آیه
  • برخورداری موسی علیه السلام از شهامت و توان جسمی+۱ آیه
  • مشورت و تبانی اشراف فرعون برای قتل موسی علیه السلام، در پی قتل قبطی به دست وی+۲ آیه
  • موسی علیه السلام برخوردار از توان جسمی فوقالعاده جهت مقابله با دشمن
  • شمول غفران الهی بر موسی علیه السلام در پی امرزشخواهی او+۱ آیه
  • ظلم به نفس از سوی موسی علیه السلام، قابل امرزش و مغفرت از جانب خدا+۱ آیه
  • اشتباه موسی علیه السلام در خصوص دخالت در نزاع سبطی و قبطی و قتل قبطی+۱ آیه
  • خشونت و ضربه موسی علیه السلام، باعث مرگ قبطی در نزاع بین سبطی و قبطی
  • نزاع سبطی و قتل قبطی به دست موسی علیه السلام، سبب اسیب دیدن شخصیت و قیام الهی موسی علیه السلام+۱ آیه
  • برخورداری از نعمت الهی، مقتضی اجتناب از حمایت و پشتیبانی از مجرمان+۱ آیه
  • اعتراف موسی علیه السلام در مورد ظلم او به نفس خویش+۱ آیه
  • استغفار موسی علیه السلام از ظلم به نفس خویش، زمینه امرزش او از سوی خداوند+۱ آیه
واژه‌ها