تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقاءَ مَدْيَنَ قالَ عَسى رَبِّي أَنْ يَهْدِيَنِي سَواءَ السَّبِيلِ «22»
وَ لَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقاءَ مَدْيَنَ: و چون متوجه شد و روى نهاد به سوى مدين، و آن شهرى بود به نام بانى آن که مدين پسر ابراهيم خليل عليه السّلام بود و شعيب در آنجا مقيم و در تحت تصرف فرعون نبود. و بنا بقولى هشت روز راه بود «2». موسى چون راه را نمىدانست از روى توکل و حسن ظن به خداى خود: قالَ عَسى رَبِّي: گفت اميد است پروردگار من، أَنْ يَهْدِيَنِي سَواءَ السَّبِيلِ: اينکه راه نمايد مرا به راه راست. مروى است که در اثناء راه به سر سه راه رسيد، اوسط آن را اختيار نمود، و «سواء سبيل» عبارت از آن باشد، زيرا آن به معنى وسط و معظم آنست «3».
«1» تفسير نور الثقلين، ج 4، ص 120.
«2» مجمع البيان، ج 4، ص 247.
«3» تفسير منهج الصادقين، ج 7، ص 85.
جلد 10 - صفحه 120
مأمورين فرعون که در تعقيب موسى بودند به آنجا رسيده به دو راه ديگر رفتند و موسى را نيافتند. خلاصه موسى هشت روز و شب مىرفت و جز گياه صحرا خوردنى نداشت. سعيد بن جبير گفته که موسى پابرهنه بود و به مدين نرسيد تا آنکه پايش مجروح شد، و چون توکل بر خدا نموده از او طلب هدايت کرد، حق تعالى ملکى را فرستاد بر اسب سوار، نيزهاى به دست گرفته گفت: اى موسى کجا مىروى؟ جواب داد: به مدين. گفت: راه را دانى؟ گفت: نه. گفت: من راهبر و بدرقه توام. پس موسى با او روان شد تا به آب مدين رسيد.