تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَجاءَتْهُ إِحْداهُما تَمْشِي عَلَى اسْتِحْياءٍ قالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوکَ لِيَجْزِيَکَ أَجْرَ ما سَقَيْتَ لَنا فَلَمَّا جاءَهُ وَ قَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ قالَ لا تَخَفْ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ «25»
«1» تفسير برهان، ج 3، ص 224 روايت 5 بنقل از زمخشرى در ربيع الابرار. و نيز بحار الانوار، ج 13، باب 2، ص 50، روايت 20 بنقل از نهج البلاغه و تفسير قمى، ج 2، ص 138.
جلد 10 - صفحه 123
فَجاءَتْهُ إِحْداهُما: پس آمد بسوى موسى يکى از آن دو دختر، يعنى صفورا دختر بزرگ، تَمْشِي عَلَى اسْتِحْياءٍ: مى‌رفت در حالتى که از روى حيا و بر طريق شرم داشتن بود چنانکه ابکار روند، يعنى شرم زده نزد موسى آمد روى بسته با حياء. نزد بعضى آستين به روى افکنده بود. حسن گفته: به خدا قسم که او هرگز ميان مردم آمد و شد نکرده بود و لکن از جمله زنان مستحييه بود که طريق راه رفتن ميان مردم را نمى‌دانست و هرگز با کسى از مردم تکلم نکرده بود. بنا بقولى در حين آمدن از جاده عدول نموده به کنار مى‌آمد. چون از دور موسى را ديد پيشتر نيامد بلکه همانجا ايستاد و ندا کرد: قالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوکَ: گفت بدرستى که پدر من مى‌خواند تو را، لِيَجْزِيَکَ أَجْرَ ما سَقَيْتَ لَنا: تا پاداش دهد مر آب دادن تو اغنام ما را براى ما. حضرت موسى به جهت آنکه اصل در اخبار صدق است و کذب خلاف اصل باشد، به قصد زيارت شعيب و به قرب آشنائى به او، اجابت قول صفورا نموده روانه شد.
مروى است که در راه، باد جامه‌هاى آن دختر را بهم مى‌پيچيد و حجم بدنش ظاهر مى‌شد. «موسى فرمود به او که از عقب من بيا و مرا راهنمائى کن، من از گروهى هستم که در عقب زنان نظر نمى‌کنند.» «1» فَلَمَّا جاءَهُ: پس چون آمد موسى عليه السّلام نزديک حضرت شعيب، وَ قَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ: و باز گفت بر او قصه خود را از ابتداى ولادت تا غايت؛ شعيب عليه السّلام دانست که او از اهل بيت نبوت است. قالَ لا تَخَفْ: گفت نترس، نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ: نجات يافتى و رها شدى از گروه ستمکاران،
«1» بحار الانوار، ج 13، باب 2، ص 41 بنقل از کمال الدين و تمام روايت به نقل علامه مجلسى در بحار الانوار، ج 13، باب 2، ص 59.
جلد 10 - صفحه 124
يعنى از فرعون و قوم او، چه ايشان را بر اين ولايت دسترس نيست. پس فرمود تا طعام حاضر کردند. موسى عليه السّلام از خوردن امتناع نموده فرمود: ما اهلى هستيم که کار آخرت را به دنيا نفروشيم، اگرچه مزد آن مساوى دنيا باشد از طلا، يعنى سقايت اغنام براى خدا کردم نه براى جزا. شعيب فرمود: اين طعام نه مزد کار تو است بلکه عادت ما باشد که هر که به منزل ما رسد به طريق ضيافت او را خدمت کنيم، حالا تو مهمانى و ماحضرى رسيده، مروت مقتضى آنست که رد ننمائى، چه ميهمان سخن ميزبان را رد نکند. موسى عليه السّلام بعد از استماع اين کلام از آن طعام تناول فرمود؛ در اثناى آن حال: