اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَن أَلق‌ِ عَصاک‌َ فَلَمّا رَآها تَهتَزُّ کَأَنَّها جَان‌ٌّ وَلّي مُدبِراً وَ لَم يُعَقِّب يا مُوسي أَقبِل وَ لا تَخَف إِنَّک‌َ مِن‌َ الآمِنِين‌َ (31)
و اينکه که بينداز عصاي خود را پس چون رؤيت کرد آن عصا را بحرکت در آمد مثل اينکه ماريست بزرگ برگشت و نزديک نرفت اي موسي اقبال کن رو باو برو و نترس بدرستي که تو از آمنين هستي ايمن هستي.
وَ أَن أَلق‌ِ عَصاک‌َ يک جمله در تقدير است بواسطه دلالت کلام که پس از امر بالقاء عصا فالقاها و چون القاء کرد.
فَلَمّا رَآها پس ديد آن عصا را.
تَهتَزُّ يعني بحرکت و جنبش در آمد.
کَأَنَّها جَان‌ٌّ در اينجا تعبير بجان فرموده و اهتزاز در سوره طه ميفرمايد فَإِذا هِي‌َ حَيَّةٌ تَسعي (آيه 20) در سوره اعراف ميفرمايد فَإِذا هِي‌َ ثُعبان‌ٌ مُبِين‌ٌ (آيه 107) و هر سه اطلاق مفاد يک معني است نه آنچه مفسرين گفتند که باختلاف مواقع است بر موسي و بر فرعون و بر
جلد 14 - صفحه 231
سحره لکن مخصوصا دو تعبير اول در يک موقع بوده براي موسي.
وَلّي مُدبِراً ترسيد موسي و فرار کرد.
وَ لَم يُعَقِّب تعقيب نکرد و پيش نيامد.
يا مُوسي جمله در تقدير است يعني قال اللّه يا موسي خطاب رسيد بموسي.
أَقبِل بطرف حيه برو.
وَ لا تَخَف نترس با تو کار ندارد و اذيت نميرساند.
إِنَّک‌َ مِن‌َ الآمِنِين‌َ تو در کنف پروردگار مصون و محفوظ هستي.
گر نگهبان من آنست که من ميدانم || شيشه را در بغل سنگ نگهميدارد
اگر تيغ عالم بجنبد زجا || نبرد رگي تا نخواهد خدا
کارد ابراهيم گفت «الخليل يأمرني و الجليل ينهاني».