مضمون اين آيه که در مقام دلدارى پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله است، در آيات ديگر وبا بيانات وتعابير مختلف تکرار شده است، از جمله در سوره‌ى يوسف مى‌خوانيم: «وَ ما أَکْثَرُ النَّاسِ وَ لَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ» «1»، اى پيامبر! هر چند به هدايت آنان حريص باشى، باز اکثر مردم ايمان نمى‌آورند، يا در سوره‌ى بقره آمده است: «لَيْسَ عَلَيْکَ هُداهُمْ وَ لکِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ» «2» هدايت‌پذيرى مردم بر عهده‌ى تو نيست وخداوند، هر که را بخواهد، هدايت مى‌فرمايد.
در جلد پنجم تفسير درّالمنثور (از تفاسير اهل سنّت) رواياتى به اين مضمون نقل شده است که در آستانه‌ى فوت ابوطالب، پدر حضرت على عليهما السلام، پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله به نزد او حاضر شد و اسلام را بر او عرضه فرمود؛ امّا او نپذيرفت و اين آيه نازل شد!!
ما با قطع نظر از اين‌که شأن نزول آيه چيست و آيا اصلًا ارتباطى با پدر بزرگوار اميرالمؤمنين على عليه السلام دارد يا خير، (که با اندک تأمّلى، عدم اين ارتباط ثابت مى‌شود، زيرا آيه در ادامه‌ى بحث پيرامون گروهى از مؤمنان اهل کتاب در مقابل مشرکان مکّه است) کمى به بحث پيرامون اين روايات و ايمان حضرت ابوطالب مى‌پردازيم.
علّامه‌ى امينى، صاحب کتاب گرانقدر «الغدير» در جلد هشتم اين کتاب از صفحه‌ى 19 به بعد با نقد و ردّ تمامى اين روايات مجعول و با استناد به منابع تاريخى، معتقد است که
«1». يوسف، 103.
«2». بقره، 272.
جلد 7 - صفحه 75
راويان اين‌گونه روايات، در زمان فوت حضرت ابوطالب يا اطفالى شيرخوار بودند و يا همچون ابوهريره، هنوز اسلام نياورده بودند.
همچنين ايشان از صفحه 330 تا 410 همان جلد، به دلايل مؤمن بودن حضرت ابوطالب مى‌پردازد و صدها شعر از خود آن حضرت، ده‌ها خاطره و چهل حديث از اهل‌بيت پيامبر ذکر مى‌کند که حاکى از ايمان او به خداوند و رسول اللّه صلى الله عليه و آله است. بعضى از اين دلائل عبارتند از:
1. سخنان پيامبر و ائمّه معصومين عليهم السلام پيرامون ايمان او.
2. حزن و اندوه پيامبر صلى الله عليه و آله در فوت او.
3. دعاى پيامبر صلى الله عليه و آله بالاى منبر، به ابوطالب وتشييع جنازه‌ى او.
4. حديث پيامبر صلى الله عليه و آله که من شفيع والدين و عمويم ابوطالب در قيامت هستم.
5. وصيّت‌نامه او مبنى بر حمايت بنى‌هاشم از پيامبر اسلام.
6. سفارش او به همسر و فرزندش جعفر، براى حمايت از پيامبر صلى الله عليه و آله و توجّه به اسلام ونماز.
7. حمايت‌هاى بيدريغ او از پيامبر که در شب‌هاى خطرناک، جاى خواب آن حضرت را با جاى خواب فرزندش على عليه السلام عوض مى‌کرد وفرزندش را در معرض خطر قرار مى‌داد.
8. زندگى فاطمه بنت اسد با ابوطالب که در اسلام او شکّى نيست، زيرا اگر ابوطالب مسلمان نبود، نبايد زن مسلمان همسرش باشد.
9. اشعار فراوان او که از اقرارش به اسلام حکايت دارد.
البتّه نبايد فراموش کرد که تنها گناه نابخشودنى او اين است که پدر على عليه السلام است! و دشمنان آن‌حضرت چه بودجه‌هايى را در راه ضربه‌زدن به آن حضرت هزينه کردند و رواياتى را جَعل نمودند و براى اين‌که ميان ابوطالب پدر حضرت على عليهما السلام و ابوسفيان پدر معاويه تعادلى برقرار کنند، سابقه‌ى شرک را تهمت زدند.