تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ زِينَتُها وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَ أَبْقى أَ فَلا تَعْقِلُونَ (60)
چون منشأ استکبار و انکار بندگان از قبول حق، غرور به نعم فانيه دنيّه، و قصر نظر بر آنست، از اين جهت از راه لطف و مرحمت، خداى تعالى آگاه فرمايد ايشان را به حقيقت نعم دنيا و زخارف آن بقوله:
وَ ما أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ: و آنچه داده شدهايد شما از چيزى، يعنى از اسباب و آلايش و تجملات دنيوى، فَمَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا: پس آن متاع بهره و برخوردارى است از زندگانى اين جهان، وَ زِينَتُها: و آرايش اين سراست که در مدت زندگانى بىاعتبار بدان مباهات و افتخار مىکنيد و متمتّع و متزين مىشويد، و حال آنکه دوام و ثباتى ندارد. وَ ما عِنْدَ اللَّهِ: و آنچه نزد خداى تعالى است از ثواب آخرتى و نعم جاودانى، خَيْرٌ: بهتر است در واقع و حقيقت از کلّ نعم دنيا، زيرا لذت آن بهجت کامله است و خالص از کدورت و محنت و مشقّت، وَ أَبْقى: و پايندهتر و باقىتر باشد به جهت آنکه ابدى و دائمى [است]، و زوال و فنا ندارد. أَ فَلا تَعْقِلُونَ: پس چرا تعقل نمىکنيد و در نمىيابيد که بدل مىنمائيد باقى را به فانى، و مرغوب را به معيوب، و خالص را به مشوب.
تبصره: شخص عاقل بصير که تعقل و تفکر نمايد در حقيقت نعم دنيا، هر
جلد 10 - صفحه 165
آينه دريابد لذتى که با نعم دنيا باشد مشوب به آلام و اسقام و کدرت و زحمت خواهد بود، بلکه در واقع هر يک از آنها دفع مرضى باشد؛ مثلا غذاى آن هر قدر لذيذ باشد بالاخره دفع مرض گرسنگى باشد که مهلک است، و نوشيدن شربت آلات آن، دفع مرض تشنگى است، و همچنين هر يک در مرتبه خود دفع ضررى را نمايد، لکن نعم بهشتى به خلاف اين است به اين معنى که مصون از کدورات و آلام و حقيقت آن عين لذت باشد نه دفع الم. بنابراين عاقل لبيب منصف پس از تأمل و تدبر، هر آينه آخرت باقى را بر دنياى فانى ترجيح دهد.