سوره قصص(القصص)، آیه ۶۰ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۳
وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
آنچه به شما داده شده، متاع زندگی دنیا و زینت آن است؛ و آنچه نزد خداست بهتر و پایدارتر است؛ آیا اندیشه نمیکنید؟!
معنی کلمات و عبارات
«مَتَاعُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا»: کالای زندگی دنیوی است و تنها در مدّت عمر کوتاهتان از آن استفاده میکنید و بس. «خَیْرٌ وَ أَبْقی»: خوبتر و پایدارتر. مراد خوب و سرمدی است.
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - انسان، در معرض از دست دادن سعادت اخروى خویش به خاطر وابستگى به دنیا و متاع آن «و قالوا إن نتّبع الهدى معک نتخطّف من أرضنا ... و ما أوتیتم من شىء فمتع الحیوة الدنیا و زینتها و ما عند اللّه خیر و أبقى»
آیه بالا در ادامه آیات پیشین و بیانگر پاسخى دیگر به مشرکان است; یعنى، همانانى که به خاطر دلبستگى زیاد به جان و مال و مرز و بوم خویش، به پیامبر(ص) مى گفتند: اگر با تو همراه شویم و از هدایت الهى پیروى کنیم، مشرکان عرب ما را از سرزمین مان (مکه) خواهند ربود.
۲ - متاع دنیا و زینت هاى آن، چونان خود دنیا ناپایدار و زوال پذیر است. «و ما أوتیتم من شىء فمتع الحیوة الدنیا و زینتها»
۳ - لزوم برگزیدن ایمان و هدایت الهى; ولو به بهاى از دست دادن زندگى دنیوى و متاع آن «و قالوا إن نتّبع الهدى معک نتخطّف من أرضنا ... و ما أوتیتم من شىء فمتع الحیوة الدنیا و زینتها»
۴ - حیات اخروى، بهتر و پایدارتر از حیات دنیوى «و ما عند اللّه خیر و أبقى»
«ما» در «ما عند اللّه» - به قرینه «الحیاة الدنیا» - کنایه از حیات اخروى است.
۵ - سعادت اخروى، در گرو پذیرش ایمان و پیروى از هدایت الهى «و قالوا إن نتّبع الهدى ... و ما أوتیتم ... و ما عند اللّه خیر و أبقى»
آیه بالا دربردارنده هشدار الهى به مشرکان است که از پیروى هدایت الهى سرباززده بودند.
۶ - زندگى هدایت یافتگان در جهان آخرت، زندگى در جوار لطف و رحمت بیکران خداوند است. «و ما عند اللّه خیر و أبقى»
با توجه به قید «عنداللّه» (نزد خدا) - که مى تواند کنایه از لطف و رحمت واسعه او باشد - برداشت یاد شده به دست مى آید.
۷ - برگزیدن زندگى دنیوى به بهاى از دست دادن سعادت اخروى، عملى نابخردانه است. «و ما أوتیتم من شىء فمتع الحیوة الدنیا... أفلاتعقلون»
۸ - عقل، وسیله تشخیص ارزش ها و پیدا کردن زندگى بهتر و برتر «و ما عند اللّه خیر و أبقى أفلاتعقلون»
۹ - نکوهش خداوند از مشرکان بهانه جو، به خاطر انتخاب نابخردانه آنان (انتخاب زندگى دنیوى به بهانه از دست دادن سعادت اخروى) «و قالوا إن نتّبع الهدى معک نتخطّف من أرضنا ... و ما أوتیتم من شىء فمتع الحیوة الدنیا... أفلاتعقلون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۸۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۶۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۶۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۶۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۶–۶۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ارزش سعادت اخرویبی ارزش زندگی دنیویزندگی اخروی مهتدینسفاهت مشرکانناپایداری زینتهای دنیویپایداری زندگی اخرویعمل سفیهانهآثار هدایت پذیریموانع سعادت اخرویارزش زندگی اخرویناپایداری امکانات دنیویدنیاطلبی مشرکانناپایداری دنیاناپایداری زندگی دنیویزمینه سعادت اخروینقش عقلاهمیت هدایتسرزنش مشرکانملاک ارزیابیاهمیت ایمانابزار شناختمشمولان رحمتآثار دنیاطلبیمشمولان لطف خداآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
- پاداش اخرتی برتر از متاع دنیوی+۲ آیه
- خداوند، تعیینکننده ارزشها و پاداشهای برتر+۳ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۶ آیه
- ارزش برتری اخرت نسبت به دنیا، قابل درک با تعقّل و تفکّر+۳ آیه
- مفتون نشدن به دنیا و توجّه به اخرت، مقتضای خرد و اندیشه+۲ آیه
- به کار نگرفتن عقل، سبب توجّه به دنیا و غفلت از اخرت+۲ آیه
- نکوهش و سرزنش خداوند، به فاقدان تفکّر و اندیشه+۵ آیه
- نعمتهای اخرتی، برخوردار از جاودانگی، در مقایسه با نعمتهای دنیایی+۲ آیه
- وابستگی به خداوند، رمز جاودانگی+۶ آیه
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۶ آیه
- بهره مندی از خیر زمینه اندیشه و تعقّل
- توصیه خداوند، به تفکر و تعقل در خیر بودن پاداش الهی
- عدم تعقّل، زمینه جهل به خیر بودن و ماندگاری پاداش الهی
- اگاهی خداوند به خیر بندگان+۱۳ آیه
- تفکّر و تعقّل، عامل مهم در تشخیص خیر+۳ آیه
- دلبستگی زیاد به دنیا و متاع ان، سبب از دست دادن خیر و سعادت اخرتی در انسان+۳ آیه
- ناپایداری نعمتها و امکانات دنیا+۲ آیه
- امکانات و بهره مندیهای دنیایی، متاعی ناچیز و کم ارزش+۵ آیه
- برتری پاداشهای اخرتی، بر پاداشهای دنیایی+۲ آیه
- برگزیدن زندگی دنیا به بهای از دست دادن سعادت اخرت، عملی نابخردانه
- حیات اخرتی، بهتر و پایدارتر از حیات دنیایی+۲ آیه
- محرومیّت و از دست دادن اخرت، از اثار دنیاطلبی+۲ آیه
- تعقّل و تفکّر و درک برتری اخرت بر دنیا، مانع دنیاطلبی+۳ آیه
- خرد و اندیشه درباره برتری اخرت و ناپایداری نعمتهای زودگذر دنیا، مانع از دنیاطلبی+۳ آیه
- پاداشهای الهی، برتر از زینتهای دنیا
- ناپایداری زینتهای دنیا، در مقایسه با پاداشهای الهی
- ناپایداری امکانات و زینتهای دنیا+۲ آیه
- دنیا، گذرا و ناپایدار+۳ آیه
- شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۵ آیه
- عقل، وسیله تشخیص ارزشها و شناخت بهترها
- همسان بودن اهل بهشت با مرفّهان اهل دنیا، برخلاف عقل و منطق+۱ آیه
- برتر دانستن امکانات دنیا بر پاداش خداوند، برخلاف عقل و خرد
- عقل، وسیله تشخیص ارزشها و پیدا کردن زندگی بهتر و برتر
- مال، زینت زندگی دنیا برای انسانها+۳ آیه
- نکوهش خدا، از فاقدان تفکر و تعقل+۵ آیه