اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما کُنت‌َ تَرجُوا أَن يُلقي إِلَيک‌َ الکِتاب‌ُ إِلاّ رَحمَةً مِن رَبِّک‌َ فَلا تَکُونَن‌َّ ظَهِيراً لِلکافِرِين‌َ (86)
و نبودي تو اميدوار اينکه القاء بشود بسوي تو اينکه کتاب قرآن مجيد مگر رحمتي بود از پروردگار تو پس نبوده باش پشتيبان از براي کافرين.
مسئله مشکله: و آن اينست که مکررا مخصوصا در مقدمه مراتب نزول قرآن را بيان کرده‌ايم که اولين مرتبه نزول بر نور مقدس نبي اکرم بود و اخباري در اينکه باب داشتيم و، شواهدي هم از قرآن بر او اقامه کرديم مثل وَ لا تَعجَل بِالقُرآن‌ِ مِن قَبل‌ِ أَن يُقضي إِلَيک‌َ وَحيُه‌ُ (طه آيه 113) و دارد امير المؤمنين حين ولادت سوره مؤمنون را تلاوت فرمود
جلد 14 - صفحه 286
قَد أَفلَح‌َ المُؤمِنُون‌َ الايه و پيغمبر فرمود
«قد افلحوا بک يا علي».
و اينکه با اينکه جمله وَ ما کُنت‌َ تَرجُوا أَن يُلقي إِلَيک‌َ الکِتاب‌ُ سازش ندارد و مطابق عقيده عامه است که پيغمبر قبل البعثت جاهل بود و العياذ بدين اسلام نبود.
جواب: بعضي گفتند که خطاب و لو بآن حضرت است و لکن مقصود ديگرانند چنانچه از إبن عباس نقل کردند که گفت «القران کله اياک اعني و اسمعي يا جاره» است و از تفسير علي إبن ابراهيم که گفت «المخاطبة للنبي (ص) و المعني للناس» لکن اينکه اشکال و اينکه جواب مبتني بر اينست که:
إِلّا رَحمَةً مِن رَبِّک‌َ مستثناي منقطع بگيريم يعني تو اميد نداشتي و لکن رحمت الهي مقتضي نزول شد و ما مکرر گفته‌ايم که مستثناء منقطع در قرآن نداريم بنا بر اينکه معني اينکه ميشود که تو اميدت برحمت پروردگار بود در القاء کتاب بجاي ديگري اميدوار نبودي.
فَلا تَکُونَن‌َّ ظَهِيراً لِلکافِرِين‌َ بايد با کفار و معاندين و اهل ضلالت کمال معاندت و بغضاء را داشت هيچگونه محبتي بآنها نبايد کرد که معني تبري است، و يکي از فروع دين است.