آیه ۸۶ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۸۶ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۶

وَمَا كُنتَ تَرْجُو أَن يُلْقَىٰ إِلَيْكَ الْكِتَابُ إِلَّا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ ظَهِيرًا لِّلْكَافِرِينَ

و تو هرگز امید نداشتی که این کتاب آسمانی به تو القا گردد؛ ولی رحمت پروردگارت چنین ایجاب کرد! اکنون که چنین است، هرگز از کافران پشتیبانی مکن!

معنی کلمات و عبارات
«أَمْ کُنتَ تَرْجُو»: چشم به راه نبودی. امیدوار نبودی. الف زائدی در رسم‌الخطّ قرآنی در آخر (تَرْجُو) موجود است. «إِلاّ»: لیکن (نگا: قصص / ). «إِلاّ رَحْمَةً مِّن رَّبِّکَ»: لیکن رحمت پروردگارت ایجاب کرد و شامل تو شد. مگر به خاطر رحم پروردگارت نسبت به تو و امت تو. «إِلاّ رَحْمَةً»: (نگا: اسراء / ). «ظَهِیراً»: پشتیبان (نگا: قصص / ). مسلّماً پیغمبر هرگز از کفّار پشتیبانی نمی‌کرده است، ولی این دستور در مورد او تأکید است، و در مورد دیگران بیان یک وظیفه مهمّ.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - دریافت کتاب آسمانى و برعهده گرفتن رسالت الهى، خارج از گمان پیامبر(ص)بود. «و ما کنت ترجوا أن یلقى إلیک الکتب» ۲ - پیامبران الهى، بى خبر از نبوت خویش پیش از مبعوث شدن. «و ما کنت ترجوا أن یلقى إلیک الکتب» جایى که پیامبراسلام(ص) پیش از بعثت خویش، از آن هیچ گونه اطلاعى نداشته باشد و حتى گمان آن نیز در ذهنش جوانه نزند; به طریق اولى پیامبران دیگر نیز چنین خواهند بود. بنابراین با القاى خصوصیت از پیامبر(ص)، مطلب یاد شده را مى توان درباره همه پیامبران تعمیم داد. ۳ - قرآن، کتابى القا شده از سوى خداوند به پیامبر(ص) «و ما کنت ترجوا أن یلقى إلیک الکتب» ۴ - کتابت و تدوین آیات قرآن، پس از نزول آن بر پیامبر(ص) «و ما کنت ترجوا أن یلقى إلیک الکتب» اطلاق کتاب (نوشته و نگارش یافته) بر قرآن، یا بدان جهت بوده که آیه هاى آن پس از نزول نوشته مى شده است و یا توصیه اى است از جانب خداوند که باید به صورت نوشته درآید. ۵ - نزول کتاب از سوى خدا براى مردم، نمود رحمت الهى بر آنان است. «و ما کنت ترجوا أن یلقى إلیک الکتب إلاّ رحمة من ربّک» ۶ - بعثت پیامبران، مقتضاى ربوبیت خداوند بر خلق «و ما کنت ترجوا أن یلقى إلیک الکتب إلاّ رحمة من ربّک» ۷ - پیامبر(ص)، از لطف و عنایت ویژه خداوند برخوردار بوده است. «إلاّ رحمة من ربّک» تعبیر «ربّک» به صورت اضافه تشریفى «ربّ» به «کاف»، بیانگر مطلب یاد شده است. ۸ - پرهیز از حمایت و پشتیبانى کافران توصیه أکید خدا به پیامبر(ص) «فلاتکوننّ ظهیرًا للکفرین» ۹ - پرهیز از حمایت و پشتیبانى کافران، امرى لازم و از اصول راهبردى در مناسبات اجتماعى و بین المللى «فلاتکوننّ ظهیرًا للکفرین» ۱۰ - دشمنى با کفرپیشگان حق ستیز و پرهیز از تقویت آنان، نشانه پیامبرى و لازم جدایى ناپذیر آن «و ما کنت ترجوا أن یلقى إلیک الکتب ...فلاتکوننّ ظهیرًا للکفرین» برداشت یاد شده با توجه به تفریع «لاتکوننّ...» بر صدر آیه به دست مى آید.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
  • حرمت یاریرسانی و امداد به کافران
  • نهی خداوند از امداد به کافران
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۱ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • نهی شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) از تعاون و همکاری با کافران
  • نعمت نبوّت، مقتضی دوری از همکاری با کافران
  • حرمت یاریرسانی و امداد به کافران
  • حرمت تعاون و همکاری با کافران
  • حرمت امداد به کافران
  • نهی شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) از تعاون با کافران
  • حرمت تعاون و همکاری با کافران
  • رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او+۲ آیه
  • ربوبیّت و پروردگاری خداوند، مقتضی نزول قران+۱ آیه
  • قران، جلوه ای از رحمت خداوند بر بندگان+۷ آیه
  • کتاب، از نام های قران+۴ آیه
  • نزول قران، جلوه ای از رحمت خداوند+۷ آیه
  • نزول قران، راهی برای جلب رحمت الهی+۳ آیه
  • نهی شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) از تعاون و همکاری با کافران
  • نعمت نبوّت، مقتضی دوری از همکاری با کافران
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۱ آیه
  • «تَرجُو»
  • «لا تَکونَنَّ»+۱ آیه
  • خطاب خاص خدا به محمد صلی الله علیه و اله با مراد خاص (محمد صلی الله علیه و اله)+۱ آیه
  • بیخبری محمّد صلی الله علیه و اله، از نبوّت خویش، پیش از مبعوث شدن
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، بیخبر از نبوّت خویش، پیش از بعثت
  • توصیه خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله برای پرهیز از پشتیبانی کافران
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به پرهیز از هرگونه حمایت و مددرسانی به کافران
  • دلجویی خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله در قبال ستم مشرکان و ناگزیری ان حضرت به هجرت و ترک سرزمین خویش+۲ آیه
واژه‌ها