اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ وَ لَم يَسِيرُوا فِي الأَرض‌ِ فَيَنظُرُوا کَيف‌َ کان‌َ عاقِبَةُ الَّذِين‌َ مِن قَبلِهِم کانُوا أَشَدَّ مِنهُم قُوَّةً وَ أَثارُوا الأَرض‌َ وَ عَمَرُوها أَکثَرَ مِمّا عَمَرُوها وَ جاءَتهُم رُسُلُهُم بِالبَيِّنات‌ِ فَما کان‌َ اللّه‌ُ لِيَظلِمَهُم وَ لکِن کانُوا أَنفُسَهُم يَظلِمُون‌َ «9»
آيا سير فکري نمي‌کنند در زمين، پس نظر کنند چگونه بوده عاقبت کساني که پيش از آنها بودند بسيار قوه و قدرة، آنها شديدتر بوده و چه تصرفاتي در زمين داشتند و چه تعميراتي بيشتر و مهم‌تر از تعميرات اينها، پيغمبران آنها آمدند با معجزات محير العقول پس خداوند به آنها ظلم نکرد، خود، بخود ظلم کردند.
خداوند تبارک و تعالي قضاياي امم سابقه را در بسياري از سور قرآن گوشزد بندگان فرموده که در اثر شرک و کفر و تکذيب انبياء و ظلم و فسق و فجور و معاصي به چه عقوباتي گرفتار شدند و هلاک گرديدند، قوم نوح، عاد و قوم هود، ثمود و قوم صالح، نمرود و اتباعش، قوم ابراهيم- قوم لوط، اصحاب مدين و ايکه قوم شعيب و فرعونيان و بني اسرائيل، قوم موسي و مجوس و يهود و نصاري، حتي قبل از اسلام، ابرهه و اصحاب فيل، حتي بعد از اسلام، بني اميه و بني العباس و سلاطين جور هر کدام به چه عقوبتها هلاک شدند، غرق، باد سموم، صيحه صاعقه، خسف، امطار حجاره، بلاهاي ناگهاني، بلکه همين امروز، اينکه تصادفات و اينکه امراض تازه پيدا شده و اينکه گرفتاريها، تمام را مشاهده مي‌کنيم و بخود نمي‌آئيم و روزبروز در تزايد فسق و فجور هستيم.
جلد 14 - صفحه 364
أَ وَ لَم يَسِيرُوا فِي الأَرض‌ِ مسير فکري و تأملي و تدبري و رجوع به صفحات تاريخ و اوضاع ارضي نمي‌کنند.
کَيف‌َ کان‌َ عاقِبَةُ الَّذِين‌َ مِن قَبلِهِم امم ماضيه.
کانُوا أَشَدَّ مِنهُم قُوَّةً بسا تمام دنيا در تصرف آنها بود و عمارات عاليه در دل سنگ بنا مي‌کردند.
وَ أَثارُوا الأَرض‌َ در زمين آثار غريبه گذاشتند.
وَ عَمَرُوها أَکثَرَ مِمّا عَمَرُوها باندازه‌اي که گفت: فَأَوقِد لِي يا هامان‌ُ عَلَي الطِّين‌ِ فَاجعَل لِي صَرحاً لَعَلِّي أَطَّلِع‌ُ إِلي إِله‌ِ مُوسي (سوره قصص آيه 38) و گفت: يا هامان‌ُ ابن‌ِ لِي صَرحاً لَعَلِّي أَبلُغ‌ُ الأَسباب‌َ أَسباب‌َ السَّماوات‌ِ فَأَطَّلِع‌َ إِلي إِله‌ِ مُوسي (سوره مؤمن آيه 36).
وَ جاءَتهُم رُسُلُهُم بِالبَيِّنات‌ِ چه اندازه که گفتند صد و بيست و چهار هزار از انبياء و رسل آمدند و چه اندازه معجزات از آنها صادر شده و آنها را تکذيب کردند و به عقوبتش گرفتار شدند.
فَما کان‌َ اللّه‌ُ لِيَظلِمَهُم وَ لکِن کانُوا أَنفُسَهُم يَظلِمُون‌َ.