آیه ۹ سوره روم

سوره روم(الروم)، آیه ۹ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۵

أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ أَثَارُوا الْأَرْضَ وَ عَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لٰكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

آیا در زمین گردش نکردند تا ببینند عاقبت کسانی که قبل از آنان بودند چگونه بود؟! آنها نیرومندتر از اینان بودند، و زمین را (برای زراعت و آبادی) بیش از اینان دگرگون ساختند و آباد کردند، و پیامبرانشان با دلایل روشن به سراغشان آمدند (امّا آنها انکار کردند و کیفر خود را دیدند)؛ خداوند هرگز به آنان ستم نکرد، آنها به خودشان ستم می‌کردند!

معنی کلمات و عبارات
«کَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً»: از کفّار مکّه نیروی بیشتری داشته‌اند (نگا: غافر / ). «أَثَارُوا»: کاویده‌اند. شخم زده‌اند. زیر و رو کرده‌اند. مفهوم آن شامل کشت و زرع، و کندن چاه و قنات و نهر، و استخراج معادن و فلزات می‌گردد. «عَمَرُوهَا»: آن را عمران و آبادان کرده‌اند، با کشت و زرع و ساختمان. «الْبَیِّنَاتِ»: معجزات. دلائل روشن و براهین واضح. «فَمَا کَانَ اللهُ لِیَظْلِمَ»: این بخش بیانگر آن است که آنان مرتکب ظلم و ستم شده‌اند (نگا: غافر / ، فصّلت / و ).
نزول
نکات آیه
۱ - سیر در زمین و توجّه به سرنوشت تمدن هاى پیشین، مایه عبرت آدمى است. «أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم کانوا أشدّ منهم قوّة» ۲ - کاوش نکردن در سرگذشت امت هاى گذشته و عبرت نگرفتن از آنها، مورد توبیخ خداوند است. «أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم» ۳ - بالاترین اقتدار مادى، در برابر اراده خداوند، هیچ توانایى و کاربردى ندارد.    الذین من قبلهم کانوا أشدّ منهم قوّة و أثاروا الأرض ...فما کان اللّه لیظلمهم و لکن کانوا أنفسهم یظلمون جمله «فما کان اللّه لیظلمهم» دلالت مى کند که نابودى اقوام گذشته، به دست خداوند بوده است. توصیف آن جوامع، به برترى نظامى و اقتصادى بر قریش، براى بیان این حقیقت است که تجهیزات مادى انسان ها، هر چند پیشرفته باشد، در برابر خواست خداوند، کارایى ندارد. ۴ - مطالعه تاریخ و سرنوشت پیشینیان، راهنماى آدمى به هدف دارى جهان است. «أَوَلم یتفکّروا ... ما خلق اللّه ... إلاّ بالحقّ ... أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا» ۵ - تاریخ، از منابع شناخت است. «أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم» ۶ - برخوردارى از توان رزمىِ فراوان و توسعه کشاورزى و آبادانى سرزمین ها، برترین جلوه هاى تمدن در جوامع پیشین بوده است. «کانوا أشدّ منهم قوّة و أثاروا الأرض و عمروها أکثر ممّا عمروها» «إثارة» (مصدر «أثاروا») به معناى «زیر و رو کردن» است و در این جا، منظور، زیر و رو کردن خاک براى زراعت یا ساختمان سازى و غیر آن است. ۷ - تاریخ پیش از اسلام، عرصه ظهور و افول قدرت هایى چشمگیر و جوامعى متمدن تر از مردمان عصر بعثت بودند. «کانوا أشدّ منهم قوّة ... و عمروها أکثر ممّا عمروها ... فما کان اللّه لیظلمهم» ۸ - تاریخ، بستر ظهور و افول قدرت ها و تمدن ها است.    أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا... عقبة الذین کانوا أشدّ منهم قوّة و أثاروا الأرض و عمروها أکثر ممّا عمروها ۹ - تحولات تاریخ، براساس قوانین ثابت، تحقق مى پذیرد. «أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا» بدیهى است که توصیه به سیر و کاوش، وقتى مفید است که آن حوادث، تکرارپذیر باشد و تکرارپذیرى، حاکى از وجود قوانین ثابت است. ۱۰ - آثار و بقایاى تمدن هاى فرو پاشیده پیشینیان، قابل بازدید و تحقیق براى کاوش گران عصر بعثت بوده است. «أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا ... الذین من قبلهم کانوا أشدّ منهم قوّة» ۱۱ - مخالفت مشرکان مکه با پیامبر، برخاسته از فریفتگى آنان به اقتدار نسبى خویش بود. «أَوَلم یسیروا فى الأرض ... کانوا أشدّ منهم قوّة» نکوهش مخالفان پیامبر(ص) بر عبرت نگرفتن از زوال قدرت ها و تمدن هاى گذشته، اشعار دارد که سرپیچى آنان از پذیرش اسلام، برخاسته از دل خوشى آنها به امکانات رزمى و رفاهى خویش بوده است. ۱۲ - کاوش هاى باستان شناسانه به منظور عبرت آموزى، مورد ترغیب و تشویق خداوند است.    أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین کانوا أشدّ منهم قوّة و أثاروا الأرض و عمروها أکثر ممّا عمروها ۱۳ - کافران قریش، مورد تهدید شدید خداوند    أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا ... و عمروها أکثر ممّا عمروها و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم به قرینه این که سوره روم، مکى است، مراد از «أکثر ممّا عمروها» کافران قریش اند که در برابر پیامبر(ص) به مخالفت برخاستند. ۱۴ - جوامع و امت هاى پیشین، از رسولان الهى برخوردار بودند. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت» ۱۵ - تکیه بر براهین آشکار و قابل فهم و پرهیز از گفتار ابهام آمیز، شیوه اى پسندیده در تبلیغ معارف دین است. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت» ۱۶ - رسولان الهى، ارایه دهنده معارفى واضح و دلایلى روشن براى مردم بودند. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت» ۱۷ - امت هاى مقتدر و ثروتمندِ پیشین، پیامبران خویش را تکذیب کردند و دلایل روشن آنان را نپذیرفتند. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم» «فاء» در «فما کان» فاى فصیحه است و بر حذف جملاتى دلالت دارد. سیاق آیه، قرینه است بر اینکه مفاد آیه چنین است: «اقوام پیشین، پس از آمدن رسولان الهى، با آنان به مخالفت برخاستند.» ۱۸ - امت هاى گذشته، در پى اصرار بر تکذیب تعالیم انبیا، به عذاب الهى گرفتار شدند. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم و لکن کانوا أنفسهم یظلمون» فعل «کانوا» با فعل مضارع «یظلمهم» مفید استمرار و اِصرار است. ۱۹ - خداوند، امت هاى تکذیب کننده پیشین را، پس از اتمام حجت با آنان، کیفر و عقوبت کرد. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم» ۲۰ - تکذیب انبیا، در پى دارنده عذاب الهى است. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم» ۲۱ - مخالفان پیامبران، مستحق کیفر دنیوى بودند.    فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم ... و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم ۲۲ - انجام دادن عملى که منجر به گرفتار شدن در عذاب الهى شود، ستم بر خویش است. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم و لکن کانوا أنفسهم یظلمون» ۲۳ - ساحت قدس الهى، به دور از هرگونه ظلم و ستم است. «فما کان اللّه لیظلمهم» ۲۴ - عذاب و کیفر جوامع تکذیب کننده، نتیجه ظلم و ستم آنان به خودشان بود. «فما کان اللّه لیظلمهم و لکن کانوا أنفسهم یظلمون» ۲۵ - عذاب شدن جوامع تکذیب کننده، ستمى از ناحیه خداوند بر آنان نبود. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت فما کان اللّه لیظلمهم» ۲۶ - نظام جزایى الهى، از هرگونه ظلم و ستم، دور است. «فما کان اللّه لیظلمهم و لکن کانوا أنفسهم یظلمون» ۲۷ - تصمیم و عمل انسان ها، نقش تعیین کننده اى در سرنوشت آنان دارد.    أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین من قبلهم ... و لکن کانوا أنفسهم یظلمون ۲۸ - انکار و تکذیب پیامبران و دلایل شان، ستم به خویشتن است. «و جاءتهم رسلهم بالبیّنت ... کانوا أنفسهم یظلمون» ۲۹ - سعادت جوامع، در گرو ایمان به انبیا و پیروى از آنها است و نه داشتن قدرت مادى    أَوَلم یسیروا فى الأرض فینظروا کیف کان عقبة الذین ... و جاءتهم رسلهم بالبیّنت ... و لکن کانوا أنفسهم یظلمون
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۳۰ - «سئل الصادق(ع) عن قول اللّه - عزّوجلّ - «أَوَلم یسیروا فى الأرض» قال: معناه أَوَلم ینظروا فى القرآن; [منبع: خصال صدوق، ص ۳۹۶، ب ۷، ح ۱۰۲; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۷۰، ح ۸.] از امام صادق(ع) درباره این سخن خداوند «أوَلم یسیروا فى الأرض» سؤال شد. فرمود: مقصود «أوَلم ینظروا فى القرآن» است. توضیح: از روایت این گونه استفاده مى شود که مراد از سیر در زمین، سیر علمى و تاریخى است و قرآن از منابع آن است.».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

قدرت نظامیآبادانی سرزمینهاآثار مسافرتاتمام حجت به اقوام پیشینانبیا ی پیشینتاریخ تمدن هاتشویق به باستان شناسیتهدید مشرکان قریشتوسعه کشاورزیسرزنش اجتناب از عبرتسرزنش ترک مطالعه تاریخعذاب دنیوی دشمنان انبیاقدرت مادیمطالعه فرجام تمدن هامطالعه قرآننشانه های تمدن های پیشینانبیای امتهای پیشینبی تأثیری قدرت مادیمخالفت مشرکان با محمدظهور تمدن هاوضوح تعالیم انبیاعوامل مخالفت با محمدقانونمندی تاریخبرهان در تبلیغانقراض تمدن هاآثار ایمان به انبیاآثار اطاعت از انبیاآثار ظلم به خودآثارباستانی اقوام پیشینآثار مطالعه تاریخعذاب مکذبان انبیازمینه عبرتکیفر تکذیب انبیاآثارباستانی در صدراسلامعذاب اقوام پیشینآثار قدرتبینات انبیاهدفداری آفرینشخدا و ظلمتکذیب انبیاظلم به خودآثار تکذیب انبیامنابع شناختنظام جزاییعوامل مؤثر در سرنوشتعوامل سعادتحاکمیت اراده خداصفات جلالتنزیه خداروش تبلیغعذابهای خداتهدیدهای خداعوامل عبرتموجبات عذابسرزنشهای خداآثار عمل
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲۰)
  • وجود ابادیها و شهرهای برخی از امّتهای پیشین تا عصر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • سرزنش کافران به دلیل عدم مطالعه و دقت در اثار بر جا مانده از پیشینیان+۴ آیه
  • معجزات، ایات خدا برای مردم+۱ آیه
  • وجود اقوامی ثروتمند و متمّول در گذشته با صفت بدکاری و مکذّب ایههای خدا+۱ آیه
  • اتمام حجّت انبیا بر اقوام و امّتهای گذشته+۴ آیه
  • کیفر شدن اقوام گذشته به دلیل حقناپذیری در برابر اتمام حجّت پیامبران خود+۵ آیه
  • اتمام حجّت پیامبران بر امّتهای گذشته، پیش از نابودی و کیفر شدن انان+۳ آیه
  • ظهور و سقوط امّتهای قدرتمندتر از مشرکان جزیره العرب در تاریخ بشر+۶ آیه
  • اقتدار و شکوه تمدّنهای اقوام گذشته، بیتاثیر در پیشگیری نزول از عذاب الهی و نابودی انان+۶ آیه
  • تشویق خداوند به سیر در زمین و مطالعه سرگذشت امّتهای نیرومند پیشین+۲ آیه
  • ستمپیشگی امّتهای نابود شده پیشین+۲ آیه
  • سرگذشت امّتهای گذشته، عبرتاموز و قابل یاداوری+۸ آیه
  • نابودی امّتهای پیشین، پس از اتمام حجّت رسولان الهی بر انان+۶ آیه
  • گرفتاری امّتهای نیرومندتر از مکّیان، در اعصار پیشین به کیفر الهی+۵ آیه
  • ستم، سبب نابودی امّتهای پیشین+۳ آیه
  • تکذیب انبیا ازسوی کافران، بهرغم برخورداری انان از معجزات+۱ آیه
  • برخورداری انبیا از بیّنات برای اثبات رسالت خویش بر مردم+۲ آیه
  • انبیا، اقامهکننده برهان برای هدایت مردم+۲ آیه
  • ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۲۰ آیه
  • تاریخ، از منابع شناخت و تعقل+۱۰ آیه
  • سرگذشت هلاکتبار پیشینیان، عبرتی برای ایندگان+۱۳ آیه
  • ضرورت مطالعه تاریخ پیشینیان و عبرتاموزی از فرجام انان+۱۰ آیه
  • اثار باستانی به جا مانده از گذشتگان، از منابع شناخت تاریخ+۹ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۸ آیه
  • تفکّر، عامل عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۱۲ آیه
  • سفارش خدا به اندیشیدن، در اثار ملّتهای پیشین+۱۱ آیه
  • لزوم تفکّر در چگونگی انقراض تمدّنها و عبرت گرفتن از ان+۳ آیه
  • اهمیّت مطالعه و تفکّر در تاریخ، برای عبرت گرفتن از ان+۱۱ آیه
  • تشویق به جهانگردی و سیر در زمین از سوی خدا، برای تفکّر و نظاره در سرگذشت پیشینیان و اثار بهجامانده از انها+۷ آیه
  • انقراض و نابودی بسیاری از تمدّنهای بشری، قبل از عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
  • اقتدار و شکوه تمدّنهای اقوام گذشته، بیتاثیر در پیشگیری نزول عذاب و انقراض انان+۵ آیه
  • مطالعه سرنوشت تمدّنهای پیشین، مایه عبرت ادمی+۶ آیه
  • ظلم، عامل نابودی بسیاری امّتهای صاحب تمدّنِ قبل از بعثت+۳ آیه
  • توسعه کشاورزی، از نشانههای تمدّن
  • عمران و ابادانی در ساختمانسازی، از نشانههای تمدّن+۳ آیه
  • برخورداری از توان و امکانات، از نشانههای تمدّن+۲ آیه
  • هشدار خداوند به کافران صدر اسلام، از گرفتاری به عذاب استیصال و هلاکت+۴ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۱۱ آیه
  • مطلوبیّت سیر و سیاحت در زمین، برای عبرت گیری از سرنوشت پیشینیان+۹ آیه
  • وجوب نفی هر گونه ظلم، از خداوند+۴ آیه
  • رسالت پیامبران همراه با دلایل روشن+۲ آیه
  • معجزه، از دلایل رسالت انبیا+۲ آیه
  • سیر نکردن کافران در زمین، برای مطالعه فرجام گذشتگان، مورد سؤال توبیخ امیز خدا+۱ آیه
  • سؤال توبیخی خدا از مشرکان و کافران، به دلیل کاوش نکردن در سرنوشت امتهای پیشین برای عبرت اموزی+۷ آیه
  • سیر نکردن کافران در زمین برای تفکّر و عبرت از فرجام گذشتگان، پرسش انکاری و توبیخ امیز خدا از انان+۴ آیه
  • سؤال توبیخی خدا از مشرکان، به دلیل کاوش نکردن در سرنوشت امّتهای پیشین، برای عبرت اموزی+۷ آیه
  • بازدید از اثار به جای مانده و اماکن تاریخی پیشینیان، از اثار سیر در زمین+۵ آیه
  • سیاحت در زمین، مایه عبرت اموزی از فرجام گذشتگان+۹ آیه
  • توبیخ شدن مشرکان، به دلیل سیر نکردن در زمین، جهت عبرت اموزی+۶ آیه
  • سیاحت در زمین، برای تامّل در فرجام پیشینیان، توصیه خداوند به کافران+۱ آیه
  • سیاحت در زمین برای مشاهده شهرهای ویران شده و فرجام شوم ستمگران، از سفارشهای خدا+۲ آیه
  • برخورداری مشرکان، از توان و قدرت دنیایی+۴ آیه
  • برخورداری مشرکان مکّه، از قدرت+۲ آیه
  • اثار به جای مانده از پیشینیان، منبعی برای پندگیری و شناخت حقایق+۷ آیه
  • تاریخ و حوادث ان، منبعی برای پندگیری و شناخت حقایق+۱۰ آیه
  • هلاکت جوامع، نتیجه تداوم یافتن ظلم انان+۴ آیه
  • خداوند، منزّه از هر گونه ظلم به بندگان+۵ آیه
  • ماندگاری ابادیها و شهرهای برخی از امّتهای ظالم، تا عصر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
  • عبرت انگیزی اثار به جامانده از تجاوزگران و ستم پیشگان گذشته+۶ آیه
  • ظالمان، تکذیب کنندگان رسالت انبیا+۴ آیه
  • هلاکت و سقوط ظالمان، از سنّتهای خداوند+۴ آیه
  • گناهکاران، مردمی ستم پیشه+۲ آیه
  • تکذیب انبیا و مخالفت با انان، ظلم به خویشتن و درپی دارنده کیفر و عذاب+۴ آیه
  • ستم به خود روا داشتن، با انکار و تکذیب پیامبران و دلایل شان+۴ آیه
  • گناه و عصیان، ظلمی از ناحیه انسان به خود+۳ آیه
  • کیفر الهی، عادلانه و به دور از هر گونه ظلم+۵ آیه
  • ارتکاب گناه و تمرّد از فرمانهای الهی، ظلم، و درپی دارنده کیفر الهی+۲ آیه
  • جهانگردی توام با مطالعه سرنوشت انسانهای پیشین، بستر عبرت گیری+۱۰ آیه
  • عبرت نگرفتن از سرنوشت امّتهای پیشین، مورد سرزنش خداوند+۱۰ آیه
  • تفکّر زمینه عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۱۲ آیه
  • کیفر ظالمان در دنیا، مایه پند و عبرت+۶ آیه
  • اتمام حجّت الهی بر کافران، قبل از هلاکت انان، جلوه ای از عدالت خدا+۱ آیه
  • عذاب خداوند بر ظالمان و مجرمان، بر پایه عدل و داد و مطابق با عمل انان+۲ آیه
  • عدالت خداوند، در کیفر نمودن گناهکاران+۴ آیه
  • کیفر انسانهای بدکار، بازتاب و نتیجه اعمال خود انها+۱ آیه
  • ظلم امّتهای پیشین، باعث ویرانی سرزمینهای اباد انان+۵ آیه
  • استعداد و قابلیّت زمین، برای ابادانی و عمران
  • رشد و افزایش عمران، در شهرهای محلّ سکونت امّتهای پیشین
  • شهرهای اباد، در امّتهای پیشین+۵ آیه
  • اباد شدن سرزمینهایی در زمانهای گذشته، به دست انسانها+۴ آیه
  • انسانها، دارای نیروی توانا و کارامد، برای عمران و ابادانی+۲ آیه
  • ظلم و ستم، عملی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۵ آیه
  • تصرّف در زمین و شهرها، از اثار قدرتمندی+۱ آیه
  • قدرتمندی، زمینه ساز تکذیب انبیای الهی
  • قدرتمندی، زمینه ظلم به خویشتن+۲ آیه
  • حضور اقوام بسیار قدرتمندتر از مشرکان مکّه، در طول تاریخ+۵ آیه
  • فرجام هلاکت بار اقوام قدرتمند پیشین، قابل توجّه و عبرت امیز+۳ آیه
  • سرزنش تکذیبگران پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند، به علّت عبرت نگرفتن از سرنوشت اقوام قدرتمند پیشین+۳ آیه
  • سیر و سیاحت در زمین، عامل پی بردن به مقدار توانایی اقوام پیشین و فرجام انان+۱ آیه
  • ضعیف تر بودن قدرت مشرکان عصر بعثت، از قدرت اقوام پیشین+۲ آیه
  • بیان فرجام بد قدرتمندان پیشین، شایسته تفکّر و عبرت گیری مشرکان قدرتمند صدر اسلام+۱ آیه
  • برخورداری مشرکان، از قدرت، زمینه ای برای رفتار ستمگرانه و ظالمانه نسبت به پیامبران
  • مشرکانِ برخوردار از قدرت، مردمانی ظالم و ستمگر
  • برخورداری ناچیز قریش از توانمندیها و قدرت، در مقایسه با توانمندیهای امّتهای پیشین+۱ آیه
  • توبیخ قریش از جانب خداوند به مطالعه نکردن در امکانات گسترده ستمگران پیشین و امکانات محدود خود
  • کافران قریش، مورد تهدید خداوند، به عذابی همچون عذاب گذشتگان
  • توسعه کشاورزی، در میان برخی اقوام پیشین
  • لزوم تامل در هلاکت جوامع پیشین، به رغم برخورداری انان از قدرت و کشاورزی توسعه یافته
  • رونق کشاورزی در میان قوم قریش، به میزان کمتر از رونق ان در میان پیشینیان
  • اصلاح زمین، از عوامل توسعه کشاورزی
  • پاشیدن بذر در زمین، از عوامل توسعه کشاورزی
  • کار و تلاش برای ابادانی زمین، از عوامل توسعه کشاورزی
  • تکذیب انبیا از ناحیه کافران+۱ آیه
  • ظلم به خویش، گناه و ناروا+۲ آیه
  • باقی ماندن اثار ابادیها و شهرهای برخی امّتهای پیشین، تا عصر پیامبر صلی الله علیه و اله+۸ آیه
  • ارایه معجزات از ناحیه هریک از انبیای الهی به مردم، مایه اتمام حجت خدا بر انان+۲ آیه
  • ارایه معجزات برای مردم، همگی از ایات و نشانههای یگانه پروردگار هستی+۱ آیه
  • ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۲ آیه
  • معجزه، یکی از راههای اثبات نبوّت انبیا+۲ آیه
  • اریه معجزات به وسیله انبیا، برای اثبات رسالت خویش+۱ آیه
  • رسالت پیامبران، متکی بر معجزات و دلایل روشن+۲ آیه
  • معجزات پیامبران دارای منشا الهی+۲ آیه
  • نکوهش کافران مشرک، به دلیل عبرت نگرفتن از سرنوشت امّتهای پیشین+۱۰ آیه
  • نبوّت و رسالت پیامبران همراه با دلایل روشن+۲ آیه
  • معجزه، از دلایل رسالت انبیا+۲ آیه
  • نبوّت و رسالت پیامبران همران با دلایل روشن+۲ آیه
  • اصرار بر تکذیب تعالیم انبیا، از مصادیق ظلم به نفس
  • نقش عملکرد ظالمانه خود انسانها در ابتلا به دشواریها+۵ آیه
  • عذاب و کیفر جوامع تکذیب کننده، نتیجه ظلم انان به خویشتن
  • نگاه عبرتاموز به فرجام ناخوشایند امّتهای پیشین، مورد تشویق خدا+۴ آیه
واژه‌ها