اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَوم‌َ تَقُوم‌ُ السّاعَةُ يَومَئِذٍ يَتَفَرَّقُون‌َ «14»
و روزي که قيامت بر پا مي‌شود و خلق اولين و آخرين در صحراي محشر جمع مي‌شوند در آن روز از يکديگر جدا مي‌شوند.
خداوند فرداي قيامت دسته بندي مي‌کند و احزاب متفرقه تشکيل مي‌دهد و اصناف مختلفه و اينها را از يک ديگر جدا مي‌فرمايد. اولا دو صنف مي‌فرمايد: اصحاب يمين و اصحاب شمال. اصحاب يمين را دو صنف مي‌فرمايد مقربون و غير مقربون. بعدا مقربون را درجات مختلفه قرار مي‌دهد که درجه اعلي، محمّد و آل او (ص) مي‌باشد و درجه ما دون ساير انبياء و اوصياء، آنهم بدرجات مختلفه، و غير مقربين از اصحاب يمين که مؤمنين باشند.
آنهم مجانين يک طرف. اطفال يک طرف که غير مکلفين هستند و مکلفين هم متقين که آلوده به معاصي نشده. با غير متقين. متقين هم بدرجات اعمال صالحه تفاوت درجات دارند و غير متقين هم به مقدار معاصي خود تفاوت دارند و يک قسمت هم اصحاب اعراف هستند که نه در قسمت اصحاب يمين هستند و نه در قسمت اصحاب شمال. ايماني دارند لکن
جلد 14 - صفحه 368
آلودگي زيادي دارند و اينها نظر به اصحاب يمين مي‌کنند. اميدوار مي‌شوند که اي کاش ما هم به اينها ملحق مي‌شديم و نظر به اصحاب شمال مي‌کنند خائف مي‌شوند که مبادا ما را به اينها ملحق کنند. چنانچه شرح حال آنها را در سوره اعراف بيان مي‌فرمايد: وَ عَلَي الأَعراف‌ِ رِجال‌ٌ- الي قوله تعالي- ادخُلُوا الجَنَّةَ لا خَوف‌ٌ عَلَيکُم وَ لا أَنتُم تَحزَنُون‌َ (سوره اعراف آيه، 46 الي 49) که شرحش در مجلد پنجم اينکه تفسير صفحه 326 الي 329 بيان شده است و اما اصحاب شمال آنهم اصناف مختلف هستند: منافقين، مشرکين، کفار، ضالين، شاکين، ظالمين، مبدعين. آنهم به تفاوت درکات مختلف دارند.