اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَأَمَّا الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ فَهُم فِي رَوضَةٍ يُحبَرُون‌َ «15»
پس اما کساني که ايمان آورده بودند و اعمال صالحه داشتند پس آنها در باغستان و چمن‌زار، مسرور و خرم هستند.
خداوند مجموع اينکه طبقات را دو دسته فرموده که همان اصحاب يمين باشند و اصحاب شمال.
اما اصحاب يمين‌‌است‌‌که فَأَمَّا الَّذِين‌َ آمَنُوا آن کساني که با ايمان از دار دنيا رفته و لو غرق معاصي باشند مشروط به اينکه معاصي باعث سلب ايمان نشود، زيرا چه بسيار معاصي هست که موجب زوال ايمان مي‌شود يا بدون ايمان از دنيا مي‌رود مثل ترک صلوة و تضييع آن و ترک زکاة و حج و بسيار معاصي ديگر که در اخبار دارد بلا ايمان از دنيا مي‌رود و اينکه جمله «آمنوا» خارج مي‌کند تمام کفار را از طبيعي و مشرک و يهود و نصاري و مجوس و بسياري از کساني که اسم اسلام روي خود گذارده ولي از ايمان بهره ندارند مثل منافقين و ظالمين به آل محمّد (ص) و فرق اهل تسنن، مذاهب اربعه: حنفي، مالکي، حنبلي، شافعي و فرق شيعه غير اثني عشري، چهار امامي، کيساني، واقفي، اسماعيلي و غير اينها و اما اثني عشري هم، بسياري از ايمان خارج مي‌شوند يا به انکار يکي از ضروريات دين يا ضروريات مذهب يا اهانت به يکي از مقدسات ديني يا بدعتي در دين گذاردن يا بواسطه کثرت معاصي که امروز رواج بسيار پيدا
جلد 14 - صفحه 369
کرده که موجب سياهي دل، قساوت قلب، تسلط شيطان بعد از رحمت، ضعف ايمان، زوال ايمان مي‌شود، فقط منحصر است به کسي که با ايمان از دنيا رود و لو ضعيف الايمان باشد.
است‌‌که‌وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ مکرر گفته‌ايم که مراد جميع اعمال صالحه نيست. چون ممکن نيست و مراد هم نيست که جميع اعمال او صالح باشد زيرا مباحات و مکروهات هم بسيار است بلکه مراد اينکه اعمال صالحه داشته باشد و لو آلوده به سيئات هم باشد.
است‌‌که‌فَهُم فِي رَوضَةٍ در بهشت که روضاتي دارد، چنانچه مي‌فرمايد: وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ فِي رَوضات‌ِ الجَنّات‌ِ لَهُم ما يَشاؤُن‌َ عِندَ رَبِّهِم ذلِک‌َ هُوَ الفَضل‌ُ الکَبِيرُ (سوره شوري آيه 22).
است‌‌که‌يُحبَرُون‌َ حبر به معني سرور و نشاط است. چنانچه مي‌فرمايد: الَّذِين‌َ آمَنُوا بِآياتِنا وَ کانُوا مُسلِمِين‌َ ادخُلُوا الجَنَّةَ أَنتُم وَ أَزواجُکُم تُحبَرُون‌َ (سوره زخرف آيه 69 و 70) و احبار يهود، دانايان آنها و خداپرستان که بشرف اسلام مشرف شدند و خط خوب و شعر خوب و زينت را حبر مي‌گويند يعني تحسين مي‌کنند.