اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يُخرِج‌ُ الحَي‌َّ مِن‌َ المَيِّت‌ِ وَ يُخرِج‌ُ المَيِّت‌َ مِن‌َ الحَي‌ِّ وَ يُحي‌ِ الأَرض‌َ بَعدَ مَوتِها وَ کَذلِک‌َ تُخرَجُون‌َ «19»
بيرون مي‌آورد زنده را از مرده و بيرون مي‌آورد مرده را از زنده و زنده مي‌کند زمين را پس از مرده شدن او و همين نحو شما فرداي قيامت بيرون مي‌آئيد از قبور خود و زنده مي‌شويد.
يُخرِج‌ُ الحَي‌َّ مِن‌َ المَيِّت‌ِ وَ يُخرِج‌ُ المَيِّت‌َ مِن‌َ الحَي‌ِّ نظير اينکه جمله در سوره مبارکه انعام آيه 95 مي‌فرمايد: إِن‌َّ اللّه‌َ فالِق‌ُ الحَب‌ِّ وَ النَّوي يُخرِج‌ُ الحَي‌َّ مِن‌َ المَيِّت‌ِ وَ مُخرِج‌ُ المَيِّت‌ِ مِن‌َ الحَي‌ِّ و ما در مجلد پنجم اينکه تفسير صفحه 144 بيان کرده‌ايم و توضيح کلام اينکه
جلد 14 - صفحه 373
مفسرين در تفسير اينکه جمله اختلاف کردند، بعضي گفتند انسان را از نطفه خارج مي‌کند و نطفه را از انسان بعضي گفتند زرع و اشجار را از حبه و هسته بيرون مي‌آورد و حبه و هسته را از زرع و اشجار خارج مي‌کند و در اخبار بسيار از حضرت باقر و صادق عليهما السلام داريم مؤمن را از کافر و کافر را از مؤمن اخراج مي‌فرمايد و شواهدي از آيات بر اينکه معني داريم مثل يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا استَجِيبُوا لِلّه‌ِ وَ لِلرَّسُول‌ِ إِذا دَعاکُم لِما يُحيِيکُم (سوره انفال آيه 24) و مثل أَ وَ مَن کان‌َ مَيتاً فَأَحيَيناه‌ُ وَ جَعَلنا لَه‌ُ نُوراً يَمشِي بِه‌ِ فِي النّاس‌ِ (سوره انعام آيه 122) و اينکه اخبار را در کافي و عياشي و نهج البيان و تفسير علي إبن ابراهيم نقل کرده‌اند و توضيح کلام اينکه حيات و موت نسبت به موارد مختلف است و گفته‌ايم مکرر که اخبار بيان مصداق مي‌فرمايد، منافي با عموم آيه نيست. انسان را از خاک خلق فرمود، سپس خاک مي‌شود.
زمين، مرده را زنده مي‌کند سپس مرده مي‌شود. زرع و شجر از حبه و هسته، سپس حبه و هسته مي‌شود. مؤمن کافر مي‌شود، از کافر مؤمن خارج مي‌شود، از مؤمن کافر، از جاهل عالم بيرون مي‌آيد، از عالم جاهل خارج مي‌شود، چنانچه امير المؤمنين فرمود:
از‌‌النّاس موتي و اهل العلم احياء علي الهدي لمن استهدي ادلاء
روز از شب خارج مي‌شود، شب از روز، عادل فاسق مي‌گردد، فاسق عادل مي‌شود عاصي تائب و عابد مي‌گردد عابد عاصي مي‌شود. دنيا در انقلاب است، هر روز رنگي به خود مي‌گيرد خوب بد مي‌شود، بد خوب، ظالم ناصح و مشفق، ناصح و مشفق ظالم و همين نحو مصاديق دارد.
وَ يُحي‌ِ الأَرض‌َ بَعدَ مَوتِها که يکي از اينکه مصاديق است.
کَذلِک‌َ تُخرَجُون‌َ تعجب ندارد و استبعاد نبايد کرد که تمام، فرداي قيامت زنده شوند.