سوره روم(الروم)، آیه ۱۹ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۶
يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَكَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ
او زنده را از مرده بیرون میآورد، و مرده را از زنده، و زمین را پس از مردنش حیات میبخشد، و به همین گونه روز قیامت (از گورها) بیرون آورده میشوید!
معنی کلمات و عبارات
«یُخْرِجُ»: بیرون میآورد. مراد از بیرون آوردن، آفریدن است. «یُخْرِجُ الْحَیَّ مِن ...»: موجودات مرده دائماً جزو اندام موجودات زنده میشوند، و چرخه حیات و ممات و تبدیل بیجان به جاندار و برعکس ادامه دارد (نگا: آلعمران / ، انعام / ).
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - پدید آورنده موجود زنده از مرده و میراننده موجود زنده، خداوند است. «یخرج الحىّ من المیّت و یخرج المیّت من الحىّ»
۲ - پدید آمدن موجود زنده از موجود بى جان و موجود مرده از زنده، مستمر و همیشگى است. «یخرج الحىّ من المیّت و یخرج المیّت من الحىّ»
جمله هاى فعلى «یخرج الحىّ ... و یخرج المیّت ...» با فعل مضارع آمده است و مى تواند بر استمرار و دوام دلالت کند.
۳ - حیات بخشى خداوند به مرده و زمین، از دلایل لزوم تسبیح خداوند است. «فسبحن اللّه ... یخرج الحىّ من المیّت ... و یحىِ الأرض بعد موتها»
«یخرج الحىّ» مى تواند تعلیل براى «فسبحان اللّه» باشد.
۴ - حیات، از میان موجودات بى جان و مرده، پدید آمده است . «یخرج الحىّ من المیّت و یخرج المیّت من الحىّ»
تقدیم «یخرج الحىّ من المیّت» بر «و یخرج المیّت ...» مى تواند اشاره به این نکته داشته باشد که ابتدا، موجودات بى جان آفریده شدند و از میان آنها جان داران پدید آمدند.
۵ - نظام حیات و مرگ در جهان هستى، دلیلى آشکار بر امکان معاد و احیاى مجدد انسان ها است. «یخرج الحىّ من المیّت ... و کذلک تخرجون»
۶ - حیات بخشى به زمین هاى موات و مرده، نمودى از پدید آوردن جان داران از دل طبیعت مرده و بى جان است. «و یخرج الحىّ من المیّت ... و یحىِ الأرض بعد موتها»
«و یحىِ الأرض» مى تواند به منزله ذکر خاص بعد از عام، و در نتیجه «و یخرج المیّت من الحىّ» نمودى از آن باشد.
۷ - توجّه به تحولات نظام طبیعت، راهى براى شناخت و عمق بخشیدن به باورهاى دینى است. یخرج الحىّ من المیّت و یخرج المیّت من الحىّ و یحىِ الأرض بعد موتهاو کذلک تخرجون
۸ - حیات مجدد انسان ها در عالم آخرت، به دست خداوند بوده و خارج از اختیار انسان ها است. «و کذلک تخرجون»
مجهول آورده شدن فعل «تخرجون» مى تواند اشاره به اختیارى نبودن بعث اخروى انسان ها داشته باشد و فعل هاى «یخرج الحىّ من...» و «و یخرج المیّت...» قرینه است بر این که فاعل فعل محذوف «تخرجون» خداوند است.
۹ - استفاده از رخدادهاى محسوس و قابل فهم براى همه، جهت تبیین دقیق معارف ظریف دینى، از روش هاى قرآن کریم است. «یخرج الحىّ من المیّت ... و کذلک تخرجون»
۱۰ - پدید آوردن موجود جان دار از موجود بى جان و موجود بى جان از جان دار، نشانه قدرت مندى خداوند بر احیاى مجدّد انسان ها است. «یخرج الحىّ من المیّت ... و کذلک تخرجون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۱۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار توجه به تحولات طبیعتحیات در آفرینشدلایل تسبیحزمینه تعمیق دینپیدایش مرده از زندهاحیای زمین مواتپیدایش زنده از مردهمرگ موجوداتارائه نمونه عینی در تبلیغحیات بخشی خدااحیای زمینمنشأ معادروش تبیین دینمنشأ حیاتاحیای مردگاندلایل معادنشانه های قدرت خداافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
- ایجاد موجود زنده از مرده، از نشانههای خدا+۳ آیه
- احیای مجدّد انسانها از سوی خداوند در قیامت، مانند احیایزمین+۳ آیه
- معاد و احیای مجدّد انسانها از سوی خداوند در قیامت، به سان احیای زمین+۴ آیه
- تهدید کافران به اتش جهنّم، از جانب خدا
- خداوند، پدیداورنده حیات+۶ آیه
- حیات و مرگ مداوم، در پهنه زمین، از نمودهای تدبیر خداوند
- خداوند، پدیداورنده حیات، از دل موجودات بیجان و مرده+۶ آیه
- خداوند، منشا حیات در زمین+۷ آیه
- خلقت موجود زنده از مرده، به وسیله خداوند+۳ آیه
- خلقت میّت از موجود زنده، به امر خداوند+۳ آیه
- خداوند، منشا ابادانی زمین+۶ آیه
- تشبیه حقایق غیبی (معاد) به امور حسی، راهی برای اگاهی بشر از ان+۹ آیه
- توجّه به تحوّلات طبیعت، راهی برای پی بردن به کیفیّت بیرون اوردن مردگان از قبر، به امر خداوند+۴ آیه
- خداوند، بیرون اورنده همه مردگان از قبرها+۶ آیه
- معاد و احیای مجدّد انسانها از سوی خداوند، همانند رویش و سرسبزی زمین، پس از فسردگی و تبدیل دانه های بی جان به موجوداتی زنده+۴ آیه
- مُخْرج/ اسما و صفات+۷ آیه
- پدید امدن زندگان از مردگان به دست خداوند قانون مستمرّ طبیعت+۳ آیه
- پدید اوردن موجود جان دار از موجود بی جان، نشانه قدرت مندی خداوند بر احیای مجدد انسان
- تفکر در پدید امدن موجود زنده از مرده، زمینه ساز تسبیح خداوند+۱ آیه
- تفکر در پدید امدن موجود زنده از مرده، زمینه ساز حمد و ستایش خداوند+۱ آیه
- الوهیت خداوند، منشا خروج موجودات زنده از مرده+۵ آیه
- پدید امدن مرده از زنده به قدرت خداوند+۳ آیه
- پیدایش مرده از دل زندگان از سوی خدا، قانونی مستمر در طبیعت+۳ آیه
- پدید اوردن موجود بی جان از جان دار، دلیل توانایی خداوند بر احیای دوباره انسان
- تفکر در پدید امدن موجود مرده از موجود زنده، زمینه ساز تسبیح خداوند+۱ آیه
- تفکر در پدید امدن مردگان از موجود زنده، زمینه ساز حمد و ستایش خداوند+۱ آیه
- خروج مردگان از موجودات زنده، مقتضای الوهیت خداوند+۵ آیه
- شباهت و همگونی معاد و احیای دوباره انسانها، با رویش و رشد گیاهان و ابادانی زمین+۸ آیه
- تبدیل موجود فاقد حیات به موجودی زنده از سوی خدا، دلیل امکان معاد و حیات مجدّد ادمیان
- زنده شدن گیاهان مرده و ابادانی زمین با باران، دلیل امکان معاد و احیای مردگان+۵ آیه
- معاد، امری جسمانی و روحانی+۶ آیه
- رفاه و اسایش، از نعمتهای الهی+۱ آیه