اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ضَرَب‌َ لَکُم مَثَلاً مِن أَنفُسِکُم هَل لَکُم مِن ما مَلَکَت أَيمانُکُم مِن شُرَکاءَ فِي ما رَزَقناکُم فَأَنتُم فِيه‌ِ سَواءٌ تَخافُونَهُم کَخِيفَتِکُم أَنفُسَکُم کَذلِک‌َ نُفَصِّل‌ُ الآيات‌ِ لِقَوم‌ٍ يَعقِلُون‌َ «28»
جلد 14 - صفحه 381
مثلي ميزند خداوند براي شما از نفوس شما آيا راضي ميشويد در آنچه که ملک طلق شخصي شما است شريکهايي در آنچه بشما روزي کرده‌ايم پس شما با آن شرکاء مساوي در مالکيت و تصرف باشيد بلکه از آنها ميترسيد که تصرف در اموال شخصي شما کنند و شما را بر کنار کنند مثل خوفي که در نفوس خود داريد اينکه چنين تفضيل ميدهد خداوند آيات را براي قومي که عقل و شعور داشته باشند و تعقل کنند.
توضيح کلام اينکه اموال و املاک و نعمتهايي که در دست دارد چهار قسم است:
قسم اول: ملک يمين شخصي خود که بدست آورده با ميراث يا بکديمين و عرق جبين حاضر نيست احدي در آنها شرکت داشته باشد که هر نوع تصرفي بخواهد بکند حتي ملک خود قرار دهد خداوند تبارک و تعالي که مالک الملوک جميع ما سوي اللّه است لِلّه‌ِ مُلک‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ چگونه در ملک خود شريک قرار ميدهد.
قسم دوم: اموال مشترکه است مثل ميراث بين ورثه و تجارتخانه‌ها که مشترک بين جمعيت است که هر کدام چنان خائف هستند و حواس خود را جمع مي‌کنند که ساير شرکاء خيانت و زياده‌روي در سهم اينکه نکنند خداوند شريکي ندارد که خائف باشد که در سهم الهي تجاوزي بکند.
قسم سوم: امواليست که بطور عارية بدست او داده شده که هر وقت مالک مطالبه کند بايد بآن رد کند، کسي بخدا بنحو عاريه نداده که از او پس بگيرد بلکه خداوند بنحو عاريه به بنده‌گانش عنايت فرموده و پس خواهد گرفت.
قسم چهارم: امواليست که بسرقت و ظلم و تعدي و تجاوز بدست آورده مثل کسبهاي حرام که اينها را مالک نيست و کليه تصرفاتش حرام و مسئوليت دارد، خداوند از روي ظلم از کسي مالي نگرفته که خوف مسئوليت داشته باشد.
ضَرَب‌َ لَکُم مَثَلًا مِن أَنفُسِکُم بخود بيائيد و در خود نظر کنيد.
جلد 14 - صفحه 382
هَل لَکُم مِن ما مَلَکَت أَيمانُکُم مِن شُرَکاءَ براي خود شريک قرار ميدهيد در اموال شخصي ملک يمين خود شما است.
فِي ما رَزَقناکُم در آنچه خدا بشما تفضلا عنايت فرموده.
فَأَنتُم فِيه‌ِ سَواءٌ که او هم با شما مساوي باشد.
تَخافُونَهُم کَخِيفَتِکُم أَنفُسَکُم مثل اموال مشترکه که خوف از شريک داريد، خوف داشته باشيد در اموال شخصي خود هرگز چنين نيست.
کَذلِک‌َ نُفَصِّل‌ُ الآيات‌ِ اينکه چنين خداوند بيان آيات خود را ميکند اما لِقَوم‌ٍ يَعقِلُون‌َ آدم عاقل درک ميکند و پند مي‌گيرد جاهل نادان بي شعور بي ادراک کجا متنبه شود و درک کند.