اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَآت‌ِ ذَا القُربي حَقَّه‌ُ وَ المِسکِين‌َ وَ ابن‌َ السَّبِيل‌ِ ذلِک‌َ خَيرٌ لِلَّذِين‌َ يُرِيدُون‌َ وَجه‌َ اللّه‌ِ وَ أُولئِک‌َ هُم‌ُ المُفلِحُون‌َ (38)
پس بايد بدهي صاحب قرابت را حق او را و مسکين و إبن سبيل و اينکه اداء حق ذوي الحقوق بهتر است براي کساني که اراده ميکنند خلوص و قربت للّه را و اينها خودشان رستگاران هستند.
فَآت‌ِ ذَا القُربي حَقَّه‌ُ اخبار بسيار داريم از حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السلام و از ابي سعيد خدري که ذا القربي فاطمه است و حق او فدک است و شرحش بطور مختصر که منافي با وضع تفسير نباشد اينست که: فدک ملک خديجه بود يهود در مدينه بحيل و وسائلي تصرف کرده بودند و چون پيغمبر هجرت فرمود بمدينه، يهود آمدند و فدک را تقديم حضرت کردند اينکه آيه نازل شد که اينکه فدک چون از خديجه بوده و وارثش فاطمه است پس حق فاطمه است باو رد فرما حضرت بفاطمه دادند و سه سال قبل از رحلت حضرت رسول اللّه در تصرف فاطمه بود و مال الاجاره آن را صرف فقراء مسلمين مي‌نمود و چون ابي بکر بر سر پا شد عمال خود را فرستاد تا عمال فاطمه را از فدک بيرون کردند و آن را تصرف نمود و استتار کرد بشهادت اوس بن حدثان و عايشه و حفصه که پيغمبر فرمود «انا معاشر الانبياء لا نورث ما ترکناه صدقه» و اينکه کلام از جهات بسيار باطل است:
جلد 14 - صفحه 391
1- خلاف نص قرآن است که فرمود وَ وَرِث‌َ سُلَيمان‌ُ داوُدَ (سوره نمل آيه 16) و از قول زکريا که عرض کرد فَهَب لِي مِن لَدُنک‌َ وَلِيًّا يَرِثُنِي وَ يَرِث‌ُ مِن آل‌ِ يَعقُوب‌َ (سوره مريم آيه 5- 6).
2- اينکه ميراث خديجه بود نه ميراث پيغمبر چنان که از خود اينکه جمله استفاده ميشود، که حق فاطمه قبل از رحلت پيغمبر بوده و ميراث حق وارث است بعد از وفات مورث.
3- عنوان ميراث نبوده که پيغمبر در زمان حيات نحله فاطمه قرار داد.
4- تکذيب فاطمه رد شهادت خدا است که باتفاق سني و شيعه آيه تطهير فاطمه را شامل ميشود و جزء اهل بيت است.
5- از فاطمه مطالبه شاهد کردن، خلاف ضروري دين است که فرمود
«البينة علي المدعي و اليمين علي من انکر».
6- شهادت امير المؤمنين و ام ايمن و حسنين را رد کردن با اينکه ام ايمن اقرار گرفت از ابي بکر که پيغمبر فرمود ام ايمن از اهل بهشت است.
7- اگر فاطمه حقي نداشت چرا ابي بکر نامه رد فدک را بفاطمه داد و اگر حق داشت چرا عمر پاره کرد.
8- اگر فاطمه حق نداشت چرا عمر بن عبد العزيز فدک را رد کرد ببني هاشم معلوم بود که سابقين، غاصبين بودند و همچنين در بني عباس که باز برگردانيدند بائمه (ع) 9- اگر شهادت عايشه صدق است چرا خانه پيغمبر را تصرف کرد و شيخين را در آنجا دفن نمود.
10- اگر دفن در خانه پيغمبر (ص) جايز بود چرا مانع شد از دفن حضرت مجتبي (ع) و گفت خانه من است و بجميع آنچه ذکر شد در اخبار ذکر شده.
وَ المِسکِين‌َ وَ ابن‌َ السَّبِيل‌ِ که حق آنها از صدقات و زکوات است که در قرآن ميفرمايد إِنَّمَا الصَّدَقات‌ُ لِلفُقَراءِ وَ المَساکِين‌ِ الي آخر الايه (سوره توبه آيه 60).
ذلِک‌َ خَيرٌ لِلَّذِين‌َ يُرِيدُون‌َ وَجه‌َ اللّه‌ِ که به داعي قربت و خلوص باشد نه ريا و سمعه.
جلد 14 - صفحه 392
وَ أُولئِک‌َ هُم‌ُ المُفلِحُون‌َ که فلاح و رستگاري در اداء زکوات است خالصا لوجه اللّه.