اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ظَهَرَ الفَسادُ فِي البَرِّ وَ البَحرِ بِما کَسَبَت أَيدِي النّاس‌ِ لِيُذِيقَهُم بَعض‌َ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُم يَرجِعُون‌َ (41)
ظاهر شد فساد در روي زمين و روي آب بسبب آنچه کسب کرده دستهاي مردم تا اينکه بچشاند بآنها بعض آنچه که بودند عمل ميکردند باشد که آنها برگردند و رجوع کنند.
ظَهَرَ الفَسادُ فِي البَرِّ وَ البَحرِ ظهور فساد بلاها و مصائب و عقوبات و گرفتاريها و شدائد و بيچارگيها و درماندگيها و پريشانيها و امراض مهلکه و تسلط ظلمه و سلب نعم و قطع مطر و ضيق معيشت و نقصان ارزاق و ساير بليات که سر تا سر جامعه را گرفته در اطراف دنيا نقاط زمين و صفحه دريا در اثر اعمال سيئه و اخلاق فاسده و عقائد باطله و ظلم و تعدي و ترک فرائض و اشتغال بملاهي و بي اعتنايي بدين و مقدسات دين و بي عفتي و بي عصمتي و ترک اداء حقوق و جنگ و جدال و خون ريزي و عداوت با يکديگر و زد و خورد و قطع رحم و عقوق والدين و هزار مفسده ديگر که ميفرمايد:
بِما کَسَبَت أَيدِي النّاس‌ِ و در اخبار بسياري داريم که آثار هر معصيت را بيان ميفرمايد که چه عقوبت و بلائي متوجه ميشود و چون اينکه اخبار مفصل است بلکه يک باب براي آنها مبوب کرده‌اند «باب تفسير الذنوب و عقوباتها» نقلش از وضع تفسير خارج است و مکرر بيان کرده‌ايم آثار معاصي را از قساوت قلب، سياهي دل، ضعف ايمان، سلب نعم، نزول بلا، تسلط شيطان زوال دين، و بعد از رحمت، سلب توفيق، تسلط ظالم، کوتاهي عمر و غير اينها.
لِيُذِيقَهُم بَعض‌َ الَّذِي عَمِلُوا اينکه بلاها اثر بعض آنچه که عمل ميکنند اگر بخواهد بجميع آنها بگيرد جنبنده‌اي روي زمين باقي نمي‌ماند وَ لَو يُؤاخِذُ اللّه‌ُ النّاس‌َ بِظُلمِهِم ما تَرَک‌َ عَلَيها مِن دَابَّةٍ (سوره شوري آيه 61) وَ ما أَصابَکُم مِن مُصِيبَةٍ فَبِما کَسَبَت أَيدِيکُم وَ يَعفُوا عَن کَثِيرٍ (سوره شوري آيه 30).
لَعَلَّهُم يَرجِعُون‌َ لکن هيهات هيهات که متنبه شويم و دست برداريم بلکه روز بروز در تزائد ميافزائيم.
395