اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَإِنَّک‌َ لا تُسمِع‌ُ المَوتي وَ لا تُسمِع‌ُ الصُّم‌َّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوا مُدبِرِين‌َ (52)
پس محققا نميتواني بشنواني مرده‌ها را و نه بشنواني کرها را آنچه دعوت کني زماني که پشت ميکنند
جلد 14 - صفحه 404
بتو و برميگردند که فرمايشات ترا نشنوند و اعراض ميکنند.
خداوند متعال اينکه کفار و مشرکين را موتي تعبير نموده چون روح ايماني و روح علمي و عقلاني ندارند چنانچه ميفرمايد در خبر:
از‌‌النّاس موتي و اهل العلم احياء علي الهدي بمن استهدي ادلّاء
جاهل بالاخص جهل مرکب، مرده است قلبش مرده کور و کر و لال است سياه شده قساوت گرفته شيطان مسلط شده نفس اماره حب دنيا و زخارف آن انسان را بکلي از خدا و دين و آخرت غافل کرده ديگر موعظه، نصيحت، معجزه، دليل، برهان، حجت، تأثيري در قلوب آنها ندارد اينها بمنزله مرده هستند.
فَإِنَّک‌َ لا تُسمِع‌ُ المَوتي اينها صُم‌ٌّ بُکم‌ٌ عُمي‌ٌ فَهُم لا يَعقِلُون‌َ (سوره بقره آيه 171).
وَ لا تُسمِع‌ُ الصُّم‌َّ الدُّعاءَ بهر زباني بخواني، گوش بفرمايشاتت نميدهند بلکه فرار ميکنند.
إِذا وَلَّوا مُدبِرِين‌َ چنانچه امروز از علماء فرار ميکنند که در خبر دارد حضرت فرمود
«يفرون من العلماء فرار الغنم من الذئب»
علماء را گرگ ميدانند که ميخواهند آنها را بدرند و پاره کنند و بلع کنند.