آیه ۵۲ سوره روم

سوره روم(الروم)، آیه ۵۲ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۰

فَإِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَىٰ وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ

تو نمی‌توانی صدای خود را به گوش مردگان برسانی، و نه سخنت را به گوش کران هنگامی که روی برگردانند و دور شوند!

معنی کلمات و عبارات
«لا تُسْمِعُ»: نمی‌شنوانی. مراد از شنواندن، قبولاندن است. «الْمَوْتَی»: مردگان. مراد کافران دلمرده‌ای است که همچون مردگان شده‌اند. «الصُّمَّ»: کران. مراد کافران سنگین دلی است که گوش شنوا ندارند و ندای حق را نمی‌شنوند. «وَلَّوْا مُدْبِرینَ»: (نگا: نمل / ).
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - معاندانِ حق گریز، از هدایت و ارشاد پیامبر(ص) تأثیرناپذیرند. «فإنّک لاتسمع الموتى ... إذا ولّوا مدبرین» «إذا ولّوا» (آنان، آنگاه که روى برمى گردانند) قرینه است بر این که مراد از «الموتى» کسانى اند که از حق گریزان اند. ۲ - حق گریزان، انسان هایى همانند مردگان، کَر هستند. «فإنّک لاتسمع الموتى و لاتسمع الصمّ الدعاء إذا ولّوا مدبرین» «فاء» در «فإنّک» فصیحه است و بر کلام مقدرى دلالت مى کند که مى تواند چنین باشد: «حال که آنان، کفر را بر ایمان برگزیده اند، مانند مردگان اند». ۳ - کافرانِ رویگردان از حق، با لجاجت و تعصّب خویش در برابر حق، ظرفیت و صلاحیت حق پذیرى را از دست مى دهند. «یکفرون ... فإنّک لاتسمع الموتى ... إذا ولّوا مدبرین» ۴ - انسان هاى بى ثبات، از حیات و شعور واقعى، بى بهره اند.    إذاهم یستبشرون ... و لئن أرسلنا ... یکفرون . فإنّک لاتسمع الموتى و لاتسمع الصمّ الدعا ۵ - انسان ها، با مرگ، درک و شعور خود را از دست مى دهند. «إنّک لاتسمع الموتى» اگرچه مراد از «الموتى» کسانى اند که از حق گریزان اند و نوعى تشبیه در آیه به کار رفته است، ولى چنین امرى، نشان دهنده این حقیقت است که مرده، فاقد شعور است. ۶ - حواس ظاهرى، همانند شنوایى، از ابزار شناخت است. «لاتسمع الصمّ الدعاء» ۷ - عناد و حق گریزى موجب محرومیّت انسان از هدایت الهى است. «فإنّک لاتسمع الموتى ... إذا ولّوا مدبرین» ۸ - عامل هدایت ناپذیرى کافران، خود آنان اند. «یکفرون . فإنّک لاتسمع الموتى ... إذا ولّوا مدبرین» ۹ - استفاده و یا عدم استفاده از ابزار و حواس شناخت، در اختیار خود انسان ها است. «و لاتسمع الصمّ الدعاء إذا ولّوا مدبرین» «إذا ولّوا» قرینه است بر این که مراد از «الصمّ» کسانى اند که خود را به کرى مى زنند. ۱۰ - هدایت نشدن برخى انسان ها، معلول هدایت ناپذیرى خود آنان است و نه نارسایى مفاهیم دینى و یا نارسایى تبلیغى. «فإنّک لاتسمع الموتى ... إذا ولّوا مدبرین» ۱۱ - به انسان کر، در صورتى که پشت به گوینده بکند، هیچ مطلبى قابل تفهیم نیست. «و لاتسمع الصمّ الدعاء إذا ولّوا مدبرین» ۱۲ - پیامبر(ص) نیز، توانِ بیرون آوردن افراد حق گریز را از گمراهى، ندارد. «فإنّک لاتسمع الموتى و لاتسمع الصمّ الدعاء» ۱۳ - تأثیرپذیرى از آیات روشن الهى در جهان طبیعت، مستلزم داشتن حیات و شعور انسانى است. «اللّه الذى یرسل الریح ... فإنّک لاتسمع الموتى»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
  • ختم قلب و مسدود بودن ابزار درک، از موانع تاثیرپذیری تبلیغ+۶ آیه
  • بهره مندی مؤمنان، از حیات معنوی و حقیقی+۷ آیه
  • کافران، محروم از حیات واقعی و معنوی+۴ آیه
  • ایمان، مایه حیات معنوی ادمی+۶ آیه
  • حق پذیری، عامل حیات معنوی+۵ آیه
  • ایمان به ایات الهی، زمینه شناخت و بهره جستن از شنوایی و بینایی+۳ آیه
  • مردگان، فاقد توانایی برای شناخت حقایق+۲ آیه
  • اعراض از حق، مانع شناخت ان+۲ آیه
  • جهل و نااگاهی، از موانع شناخت حقایق+۳ آیه
  • استفاده از شنوایی برای درک و پذیرش رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، مایه حیات معنوی برای جان و روان+۲ آیه
  • حق ناپذیران جاهل، همانند مردگان، محروم از بهره گرفتن به وسیله شنوایی خود، پس از شنیدن دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • حق ناشنوایان، محروم از شناخت و درک پیامهای پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) با استفاده از شنوایی+۴ آیه
  • عدم تاثیر هدایتگری محمّد(صلی الله علیه واله) نسبت به برخی افراد حق گریز و گمراه شده+۲ آیه
  • کوری قلب، موجب محرومیت از فهم حقایق و شناخت معارف الهی+۳ آیه
  • کافران، مردمی هدایت ناپذیر+۹ آیه
  • لجاجت و سرسختی کافران در مقابل ایات الهی+۲ آیه
  • مصمّم بودن مکذّبان ایات الهی بر حقناپذیری، موجب محرومیّت انها از هدایت الهی+۱ آیه
  • ختم قلب و مسدود بودن ابزار شناخت، مانع اثرپذیری از تبلیغ محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • کفرورزی، مانع تاثیرپذیری از تبلیغ محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • «تُسمِعُ»+۴ آیه
  • خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۴ آیه
  • دلداری و تسلّای خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، نسبت به رویگردانی کافران از دعوت او+۳ آیه
  • سختکوشی و اشتیاق شدید پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت گمراهان+۶ آیه
  • بیاثر بودن تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کردن فاقدان زمینه هدایتپذیری+۹ آیه
  • شنواندن سخن حق به مردگان، به وسیله محمّد صلی الله علیه و اله، خارج از قدرت ان حضرت
  • کافران حقناپذیر، ناشنوا و غیر قابل تفهیم چونان مردگان+۲ آیه
  • مردگان فاقد شنوایی+۱ آیه
  • مؤمنان، بهرهمند از حیات و شعور واقعی+۱ آیه
  • برخورداری مؤمنان، از حیات معنوی و نور الهی+۳ آیه
  • کفر به ایات الهی، موجب منع هدایت الهی+۳ آیه
  • کور دلی و حق ناپذیری، عامل هدایت ناپذیری و مانع تاثیر تلاشهای هدایتگران+۵ آیه
  • اهتمام و تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کوردلان حقگریز، کاری بیثمر+۵ آیه
  • بیاثر بودن تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کردن فاقدان زمینه هدایتپذیری+۹ آیه
واژه‌ها