تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما أَنْتَ بِهادِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلالَتِهِمْ إِنْ تُسْمِعُ إِلاَّ مَنْ يُؤْمِنُ بِآياتِنا فَهُمْ مُسْلِمُونَ (53)
وَ ما أَنْتَ بِهادِ الْعُمْيِ: و نيستى تو راه نماينده کوردلان، عَنْ ضَلالَتِهِمْ: از گمراهى ايشان، يعنى نمىتوانى به اجبار و الزام آنها را به ايمان وادار کنى، زيرا منافات با اختيار و تکليف است، و لهذا بر تو همين تبليغ است و بس.
تبصره: حق تعالى معرضين از حق را يکبار تشبيه فرموده در ترک تدبر آنان دعوت پيغمبر را به مردگان، و يکبار به کران به جهت عدم انتفاع ايشان به دعوت داعى خود مانند مرده که هيچکدام استماع کلام نتوانند کرد. بعد از آن تشبيه فرموده در هدايت نيافتن به طريق حق به کوران که راه گم مىکنند و پى به منزل مطلوب نمىبرند:
إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآياتِنا: نمىشنوانى مواعظ و نصايح و احکام قرآن را مگر به آن کس که ايمان آورده است به آيات کتاب ما، زيرا ايمان ايشان آنها را بر آن مىدارد که کلام قرآن را فرا گيرند و در معناى آن تدبر نمايند و اطلاع يابند. فَهُمْ مُسْلِمُونَ: پس ايشان تسليم شوندگانند مر اوامر و نواهى تو را.