تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَکَ إِنَّ ذلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ «17»
سومين موعظه: يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ: اى پسرک من بپاى دار نماز را به ميقات آن با ارکان و شرايط، تا نفس تو به ملازمت و مراعات آن کمال يابد.
چهارمين موعظه: وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ: و امر کن به نيکوئى، يعنى کارهاى مستحسنه در نظر شرع و عقل.
پنجمين موعظه: وَ انْهَ عَنِ الْمُنْکَرِ: و بازدار از منکر، يعنى چيزهائى که در نظر عقل و شرع، ناشايسته و قبيح مى‌باشد.
«1» شبيه اين روايت از امام محمد باقر عليه السّلام در کافى ج 2 ص 271- 270 روايت دهم نقل شده است و خود روايت را برهان ج 3 ص 276 به نقل از مجمع ج 4 ص 319؛ و مجمع البيان نيز به نقل از عياشى آورده است.
جلد 10 - صفحه 347
تبصره: سه رکن از اساس دين را تذکر فرمايد: يکى نماز که ستون دين است؛ دوم- امر به معروف؛ سوم- نهى از منکر که قوام دين منوط به اين دو امر مى‌باشد و از اعظم شعائر دين و مدار گردش اساس جميع اديان است و اختلال آن موجب بازماندن از دوران و غلبه فساد در جهان است، و لذا تأکيد بسيار در آيات و اخبار وارد شده.
معراج السعادة- از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام مروى است که: امر به معروف و نهى از منکر طريقه پيغمبران و شيوه نيکان، فريضه عظيمى است که ساير فرايض بواسطه آن بپاى داشته مى‌شود و به آن راهها امن مى‌گردد و مکاسب حلال مى‌شود و مظلمه‌ها به صاحبانش رد مى‌شود و زمين آباد مى‌گردد، از دشمنان دين انتقام کشيده مى‌شود. امر شريعت استقامت بهم رساند، پس به دلهاى خود بر معصيت و اهل آن انکار کنيد، و انکار آنها را به زبان آريد و روهاى آنها را بخراشيد و در راه خدا از ملامت کنندگان خوف مداريد «1».
ششمين موعظه: وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَکَ: و صبر کن بر آنچه مى‌رسد به تو از زحمت و مشقت و اذيت به جهت امر و نهى يا از جميع شدائد و مکاره دنيا.
إِنَّ ذلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ: بدرستى که آنچه تو را به آن امر نمودم، از مفروضات امور است، يعنى آن چيزى است که خدا عزم و قطع فرموده قطعى بر سبيل ايجاب و الزام، که از آن چاره‌اى نيست. يا از امورى است که واجب است ثبات و دوام بر آن، و به هيچ وجه جايز نيست ترک آن.