تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَذُوقُوا بِما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِکُمْ هذا إِنَّا نَسِيناکُمْ وَ ذُوقُوا عَذابَ الْخُلْدِ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ «14»
و لذا در عقب آن فرمايد:
فَذُوقُوا بِما نَسِيتُمْ: پس بچشيد عذاب جهنم را به سبب آنکه فراموش کرديد و واگذاشتيد و متذکر نشديد، لِقاءَ يَوْمِکُمْ هذا: ملاقات شما اين روز را يعنى ترک تدبر، و ايمان نياورديد به آن. حق تعالى چشيدن عذاب را نتيجه فعل شما گردانيد، و چون مراد نسيان خلاف تذکر است، پس معنى آنکه انهماک شما در شهوات و آرزوها، شما را غافل ساخت از تذکر در عاقبت امر، و طارى گردانيد بر شما نسيان و فرو گذاشتن را.
بعد از آن بر طريق مقابله فرمايد: إِنَّا نَسِيناکُمْ: بدرستى که ما هم ترک کرديم و واگذاشتيم شما را در عذاب. مراد آنست که با شما معامله ناسيان نموديم. اين کنايه است از طول عذاب و دوام آن، چنانکه کسى که در زندان مخلّد باشد در حق او گويند: فلان شخص از جمله فراموش شدگانست. بعد از آن به جهت تشديد عذاب فرمايد: وَ ذُوقُوا عَذابَ الْخُلْدِ: و بچشيد عذاب جاودانى را، بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ: به سبب آنچه بوديد که بجا مى‌آوريد از معاصى و مخالفت و تکذيب.
تنبيه: آيه شريفه آگاهى است به آنکه لازمه ترک فرامين الهى و فراموشى عقاب سبحانى، منجر شود به عذاب دائمى. حضرت امير المؤمنين در نهج البلاغه فرمايد: بترسيد آتشى را که قعرش بعيد، و حرارتش شديد، و آبش صديد، و عذابش جديد، و گرزهايش حديد، و عذابش سست نگردد، و ساکنش را مرگ نباشد؛ خانه‌اى است که در آن رحمت نباشد و دعاى اهلش شنيده نشود «1».
«1» به اين مضمون در نهج البلاغه فيض الاسلام رساله 27 صفحه 887 و کلام 119 صفحه 371 عين اين عبارت در نامه امير المؤمنين عليه السّلام خطاب به مردم مصر آمده است (امالى الطوسى، جزء اوّل)
جلد 10 - صفحه 385