اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
تَتَجافي جُنُوبُهُم عَنِ المَضاجِعِ يَدعُونَ رَبَّهُم خَوفاً وَ طَمَعاً وَ مِمّا رَزَقناهُم يُنفِقُونَ «16»
پهلو تهي ميکنند از فراش خواب و خدا را ميخوانند با حالت خوف و رجاء و از آن چه به آنها روزي کرديم انفاق ميکنند.
تَتَجافي جُنُوبُهُم عَنِ المَضاجِعِ اشاره به شب خيزي و سحر بيداري است که از فراش خواب بيرون ميآيند و از لذت خواب صرف نظر ميکنند و موفق به نماز شب و مناجات با قاضي الحاجات و راز و نياز با پروردگار خود ميشوند و در اخبار براي فضيلت نماز شب قريب سي فائده ذکر فرمودهاند و گفتند بر پيغمبر اکرم (ص) واجب بود و در قرآن مجيد ميفرمايد:
وَ مِنَ اللَّيلِ فَتَهَجَّد بِهِ نافِلَةً لَکَ عَسي أَن يَبعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحمُوداً (اسراء آيه 79) و يکي از علائم مؤمن است که در خبر از حضرت عسکري است فرمود:
«علائم المؤمن خمس: صلوة احدي و خمسين و الجهر ببسم اللّه الرحمن الرحيم و التختم باليمين و تعفير الجبين و زيارت الاربعين».
يَدعُونَ رَبَّهُم خَوفاً وَ طَمَعاً مؤمن بايد هميشه بين خوف و رجا باشد دو معصيت از معاصي
جلد 14 - صفحه 459
کبيره است: «امن من مکر اللّه و يأس عن روح اللّه» هم خائف از عذاب باشد و هم اميدوار به رحمت باشد.
وَ مِمّا رَزَقناهُم يُنفِقُونَ کلمه ما موصوله است افاده عموم ميکند و رزق هم عموم دارد هر چه به انسان عنايت ميشود رزق است و انفاق هر چيزي به حسب مناسب آن چيز است. انفاق علم به بيان احکام و ارشاد و هدايت و مواعظ و نصايح است، انفاق قواي بدن به خدمت به جامعه و قضاء حوائج مؤمنين، انفاق مال به بذل آن به فقراء و محتاجين وصله ارحام و صرف في سبيل اللّه است.