تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ «18» شأن نزول: وليد بن عقبة بن ابى معيط برادر عثمان در مقام مفاخرت با امير المؤمنين عليه السّلام برآمد گفت: تو کودکى، قوه جوانى من از تو بهتر و زبان من از تو رساتر و نيزه من از تو تيزتر و ثبات من در ميان لشکر بيشتر است! حضرت در جواب آن ملعون فرمود: (اسکت فانّک فاسق) ساکت شو! بدرستى که تو فاسق‌ «1» صحيح بخارى، ج 6، ص 145. (ط: دار الشّعب) جلد 10 - صفحه 389 هستى، تو را با من چه يارى که مساوات نمائى؛ حق تعالى به جهت تصديق آن حضرت آيه شريفه نازل فرمود: «1» أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً: آيا پس آن کسى که ايمان آورده به خدا و رسول که حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است، کَمَنْ کانَ فاسِقاً: مثل کسى هست که بيرون رفته از دائره ايمان و خارج گرديده از فرمان، که «وليد» باشد، لا يَسْتَوُونَ‌: برابر نيستند در شرافت و مزيت و رتبت، يا در جزا و مثوبت آخرت. تبصره: نزول آيه شريفه در مورد خاص، مانع عموميت آن نيست، چنانکه در علم اصول مقرر شده و نظم کلام را دلالت صريح است بر آنکه فاسق در اين آيه کافر است، زيرا جمع ميان ايمان و فسق ممکن است، اما ميان کفر و ايمان صحيح نيست؛ چه ميان اولى عموم و خصوص، و دومى تباين و تناقض؛ پس شخص مى‌تواند هم مؤمن باشد هم فاسق، لکن نتواند هم مؤمن و هم کافر باشد. و اين وليد پليد است که عثمان او را بر کوفه والى ساخته بود، شبى خمر خورده بود صبح به مسجد آمد و به مستى امامت نمود، نماز صبح را چهار رکعت نمود. در اثناى نماز روى به جماعت نمود گفت: بر چهار رکعت بيفزايم که با نشاطم! مردم دانستند مست مى‌باشد.