اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَمَّا الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ فَلَهُم جَنّات‌ُ المَأوي نُزُلاً بِما کانُوا يَعمَلُون‌َ «19»
اما کساني که ايمان آوردند و عمل کرد به اعمال صالحات پس براي آنها است بهشتهايي که جاي گير مي‌شوند در آنها و نزول پيدا مي‌کنند در آنها بواسطه آن چه بودند عمل مي‌کردند.
جلد 14 - صفحه 461
أَمَّا الَّذِين‌َ آمَنُوا مکرر گفته شده که تحقق ايمان منوط به چهار امر است:
1- يقين قطعي به تمام اصول دين و امور ضروري ديني که شک و ظن و وهم کافي نيست و با منکر در يک عرض است از ايمان بيرون است.
2- اعتقاد و دلبستگي و در بند بودن به جميع عقائد حقه.
3- اقرار و اعتراف قلبا و لسانا که کفر جحودي نباشد.
4- تسليم و زير بار ديانت رفتن.
وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ مراد جميع اعمال صالحه نيست زيرا ممکن نيست و نيز مراد اينکه نيست که تمام اعمال آن صالحه باشد حتي فعل مباح و مکروه هم از او سر نزند بلکه اينکه که اعمال صالحه داشته باشد که صدق کند که عمل صالحات کرده.
فَلَهُم جَنّات‌ُ المَأوي جنات الهي بسيار است: جنه الفردوس، جنة الخلد، جنة العدن، جنة المأوي و غير اين‌ها که از تمام آنها سهم دارد و به هر کس که کمتر از همه اهل بهشت داده شود به قدر مد بصر سعة در او است و اگر بخواهد تمام اهل بهشت را ضيافت کند وسائل پذيرايي آنها را دارد.
نُزُلًا بِما کانُوا يَعمَلُون‌َ هر چه عملش بيشتر و ايمانش قوي‌تر باشد قابليت تفضلش زيادتر و مورد عنايات الهي و ارتفاع درجات و قرب به مقام ربوبي زيادتر پيدا مي‌کند.