آیه ۱۹ سوره سجده

سوره سجده(السجدة)، آیه ۱۹ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۶

أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَىٰ نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

امّا کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، باغهای بهشت جاویدان از آن آنها خواهد بود، این وسیله پذیرایی (خداوند) از آنهاست به پاداش آنچه انجام می‌دادند.

معنی کلمات و عبارات
«جَنَّاتُ الْمَأْوی»: باغهای محلّ زندگی. یعنی دنیا جایگاه سفر است، ولی بهشت جایگاه ماندن و زندگی کردن. «نُزُلاً»: مکانی که مهمان محترم را در آنجا می‌نشانند. محلّ پذیرائی. چیزی که برای پذیرائی از مهمان آماده می‌کنند. مراد این است که بهشت محلّ پذیرائی از مؤمنان است و دائماً همچون مهمان از ایشان پذیرائی می‌شود. حال (جَنَّات) است، و یا جمع (نَازِل) و حال ضمیر (الَّذِینَ آمَنُوا) است.
نزول
نکات آیه
۱ - باغ هاى بهشتى مهیّا براى پذیرایى، پاداش مؤمنان نیک کردار است. «أمّا الذین ءامنوا و عملوا الصلحت فلهم جنّت المأوى نزلاً» ۲ - توأم بودن ایمان با اعمال صالح، داراى ارزش و پاداش است. «ءامنوا و عملوا الصلحت فلهم جنّت» ۳ - منزل گاه واقعى مؤمنان، باغ هاى بهشت است. «فلهم جنّت المأوى» «مأوى» اسم مکانى از ریشه «أوى» به معناى «پناه گاه» است. اضافه شدن «جنّات» به «الماوى» حکایت از جایگاه حقیقى بودن آن براى مؤمنان مى کند. ۴ - باغ هاى بهشت، تنها به عنوان پیش پذیرایى از مؤمنان نیک کردار است و نه پاداش کامل آنان. «فلهم جنّت المأوى نزلاً» «نزل» در لغت به چیزى گفته مى شود که براى مهمان تهیه و آماده مى شود (مفردات راغب). لازم به ذکر است که «نزلاً» حال براى «جنّات» و مفید معناى یاد شده است. ۵ - پیشکش باغ هاى بهشت به مؤمنان نیک کردار، پاداشى فوق تصور و روشنى بخش دیده آنان است. «فلاتعلم نفس ما أُخفى لهم من قرّة أعین ... فلهم جنّت المأوى نزلاً» جمله «فلهم جنّات المأوى...» مى تواند تأکیدى بر «ما أُخفى لهم...» و نیز نمادى از آنچه در خفا، براى مؤمنان در نظر گرفته شده، باشد. ۶ - بهشت، داراى گونه ها و مراتب مختلف است. «فلهم جنّت المأوى نزلاً» احتمال دارد که آمدن لفظ «المأوى» به دنبال «جنّات» براى جداسازى و تمییز این بهشت ها از بهشت هاى دیگر باشد و نشان مى دهد که بهشت هاى دیگرى نیز وجود دارد. ۷ - عمل صالح و مداومت بر آن، داراى پاداشى چشمگیر در بهشت است. «ءامنوا و عملوا الصلحت فلهم ... بما کانوا یعملون» ۸ - جایگاه خوب مؤمنان در بهشت، نمودى از عدم تساوى آنان با فاسقان است. «أفمن کان مؤمنًا کمن کان فاسقًا ... أمّا الذین ءامنوا ... فلهم جنّت المأوى» «أمّا الذین آمنوا...» تشریح تفصیلى عدم تساوى دو گروهى است که در آیه پیش، از آن سخن گفته شده است. ۹ - عقیده و عمل صالح، در کسب سعادت اخروى نقشى تعیین کننده دارد. «أمّا الذین ءامنوا و عملوا الصلحت فلهم جنّت المأوى ...بما کانوا یعملون» ۱۰ - عمل، در کسب مدارج اخروى، داراى نقشى برتر و اساسى است. «فلهم جنّت المأوى ... بما کانوا یعملون» با این که آیه، ایمان و عمل صالح را با هم آورده است اما در پایان، عمل را با ذکر «باء» سببى عامل ورود به بهشت معرفى مى کند. از این مطلب استفاده مى شود که عمل، عمل داراى نقش بیشترى در سعادت است.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
  • ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر+۱۹ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۱۰ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۱۰ آیه
  • مؤمنان صالح، بهرهمند از بهشت الهی+۹ آیه
  • ایمان، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۱۸ آیه
  • عمل صالح، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۱۸ آیه
  • ماوی، یکی از نامهای بهشت موعود+۱ آیه
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۲۲ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۲۴ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۱۷ آیه
  • مداومت اهل ایمان بر عمل صالح، مایه بهره مندی از پاداش الهی+۸ آیه
  • تکذیب جهنّم، از ناحیه کافران+۲ آیه
واژه‌ها