1- به گفتههاى مخالفان ديگران پاسخ دهيم. يَقُولُونَ ... قُلْ
2- ايمان، در لحظهى اضطرار سودى ندارد. لا يَنْفَعُ ... إِيمانُهُمْ
3- گرچه مهلت دادن، از سنّتهاى الهى است، «أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً» «1» ليکن آن هم حدّ و مرزى دارد. «وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ»
4- بعد از استدلال و هشدار، آخرين مرحله، اعراض از منحرفان است. «فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ»
5- گذر زمان، مسايل و اختلافات ميان پيروان حقّ و باطل را روشن مىکند.
«وَ انْتَظِرْ»
6- رهبر بايد به آينده خوش بين و دلگرم باشد. «وَ انْتَظِرْ»
7- کفّار همواره در انتظار شکست مسلمانان مىباشند. «إِنَّهُمْ مُنْتَظِرُونَ»
«والحمد للّه ربّ العالمين»
«1». طارق، 17.
جلد 7 - صفحه 325
سورهى احزاب
اين سوره در مدينه نازل شده و هفتاد و سه آيه دارد.
يهوديان مدينه، مشرکان مکّه و منافقان پنهان در ميان مسلمانان، در سال پنجم هجرى براى جنگ با مسلمانان متّحد شدند و پيامبر و يارانش در برابر هجوم آنان، در اطراف مدينه خندق کندند.
اين جنگ از آن جهت که توسط گروههاى مختلف برنامهريزى شد، جنگ احزاب، و از آن جهت که مسلمانان براى دفاع از خود، خندق کندند، به جنگ خندق معروف شد.
در مجموع، هفده آيه از اين سوره دربارهى جنگ احزاب است و چون در آيات 20 و 22، سه بار کلمهى احزاب به کار رفته، لذا اين سوره، «احزاب» نام گرفته است.
علاوه بر جنگ احزاب، مسائلى در مورد ظهار و طلاق جاهلى، احکام پسرخواندگى، موضوع حجاب و توجّه به معاد در اين سوره مطرح شده است.
جلد 7 - صفحه 326
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشندهى مهربان