اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِيَسئَل‌َ الصّادِقِين‌َ عَن صِدقِهِم وَ أَعَدَّ لِلکافِرِين‌َ عَذاباً أَلِيماً «8»
هر آينه براي اينکه است که سؤال ميفرمايد راست گويان را از راستي آنها و مهيا فرموده از براي کافرين عذاب دردناک را.
لِيَسئَل‌َ الصّادِقِين‌َ عَن صِدقِهِم از براي صدق اقساميست: صدق در کلام آنچه ميگويد، مطابق با واقع باشد مقابل کذب که بر خلاف واقع است و معصيت بسيار بزرگي است که گفتند از معاصي کبيره است و در خبر است
«لا يجد المؤمن طعم الايمان حتي يترک الکذب جده و هزله»
و نيز دارد
«الکذب شر من الشراب»
صدق در اخلاق صفاتي که اظهار ميکند واقعا دارا باشد ظاهر سخي باطن بخيل ظاهر دوست باطن دشمن نباشد و هکذا صدق در ايمان منافق نباشد ظاهر مسلمان مؤمن
جلد 14 - صفحه 479
باطن کافر مشرک معاند صدق در افعال افعالش مطابق دستورات دين باشد بر خلاف شرع قدم بر ندارد صدق در صفات جاهل عالم نما نباشد فاسق عادل نما نباشد ضال هادي نما نباشد و غير اينها از تمام اينها سؤال ميشود. در خبر از حضرت صادق است
«اذا سئل عن صدقه علي اي وجه قال فيجازي بحسبه فکيف يکون حال الکاذب»
لام ليسئل بيان و علة اينکه است ظاهرا که عهد و ميثاق انبياء براي اينست که مؤمنين به آنها و کافرين به آنها مطيعين، عاصين، مصدقين، مکذبين فرداي قيامت مسئول هستند محکمه حساب، نامه عمل، بايد تمام آنچه خوب و بد از او صادر شده مورد سؤال شود فَمَن يَعمَل مِثقال‌َ ذَرَّةٍ خَيراً يَرَه‌ُ وَ مَن يَعمَل مِثقال‌َ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه‌ُ (زلزال آيه 7 و 8).
وَ أَعَدَّ لِلکافِرِين‌َ عَذاباً أَلِيماً يکي از ضروريات دين اينست که بهشت و جهنم فعلا مخلوق هستند بلکه قبل از خلقت آدم مخلوق بودند و ميفرمايد وَ أُزلِفَت‌ِ الجَنَّةُ لِلمُتَّقِين‌َ وَ بُرِّزَت‌ِ الجَحِيم‌ُ لِلغاوِين‌َ (شعراء آيه 90 و 91) وَ بُرِّزَت‌ِ الجَحِيم‌ُ لِمَن يَري (نازعات آيه 36)