تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ «6»
چهار آيه از اول اين سوره در مدح مؤمنان نازل شده و دو آيه در مذمت کفار، و بعد سيزده آيه در وصف منافقان نازل فرموده، و آن دو آيه در مذمت کفار اينست که فرمايد:
«1» منهج الصادقين، جلد اوّل، صفحه 70.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 61
إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا: به درستى که آنان که کافر شدند از روى انکار و عناد، و پوشانيدند نور ايمان خود را به ظلمت کفر و شرک، و التفات ننمودند به حجج ظاهره و دلايل باهره تا ايشان را از ضلالت و گمراهى به سر حد هدايت و رستگارى رساند، اين جماعت کفار، سَواءٌ عَلَيْهِمْ:
مساوى است برايشان، أَ أَنْذَرْتَهُمْ چه بترسانى ايشان را از عذاب و عقاب، أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ: يا نترسانى ايشان را، لا يُؤْمِنُونَ: ايمان نياورند، يعنى ترساندن و نترسانيدن نسبت به آنان مساوى و ايمان نياورند؛ زيرا در آيات و معجزات تو نظر نمى‌کنند تا عالم شوند به رسالت تو و تصديق قرآن تو را نمايند.
تنبيه: کفر در لغت به معنى ستر است، و چون کافر ستر مى‌کند نور ايمان و حق را به ظلمت ضلالت و باطل، لذا او را کافر نامند؛ و چنانچه ايمان ده درجه دارد، کفر هم ده درجه دارد: 1- کفر به خدا. 2- کفر به ملائکه. 3- کفر به انبياء. 4- کفر به اوصياء. 5- کفر به دين خدا.
6- کفر به معجزات. 7- کفر به کتاب خدا. 8- کفر به ضروريات دين مثل نماز و حج و زکات. 9- کفر به معاد. 10- کفر به محرمات الهيه مانند ربا و مسکرات.
و به اعتبارى کفر بر چهار قسم شود:
1- کفر انکارى آنست که نشناسد خدا را اصلا و اقرار هم ننمايد.
2- کفر نفاقى آنکه اقرار دارد به زبان و اعتقاد ندارد به قلب.
3- کفر جحودى آنکه معرفت داشته باشد به قلب و اقرار نکند به زبان مانند کفر شيطان.
4- کفر عنادى آنکه معرفت دارد به قلب و اقرار نکند به لسان از جهت حسد و سرکشى (مانند کفر أبو جهل لعنه اللّه). اين قسم از کفر است که مصداق آيه شريفه مى‌باشد که هرچه آيات و بيّنات از حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مشاهده نموده و هرچه دعوت به حق شد، ابدا تأثيرى نبخشيد. چنانچه از ابن عباس نقل شده که اين آيه در شأن احبار
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 62
يهود نازل شده که به حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ايمان نياوردند، با آنکه يقين به رسالتش داشتند؛ از جهت حسد و بغى، امر آن حضرت را کتمان نمودند.