سوره بقره(البقرة)، آیه ۹ · جزء ۱ · صفحه ۳
يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ
میخواهند خدا و مؤمنان را فریب دهند؛ در حالی که جز خودشان را فریب نمیدهند؛ (اما) نمیفهمند.
معنی کلمات و عبارات
«یُخَادِعُونَ»: گول میزنند. فریب میدهند. از مصدر مُخادعه و خِداع، به معنی اظهار خلاف آنچه در دل است برای فریب دیگران. «مَا یَخْدَعُونَ»: نمیفریبند. گول نمیزنند.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - منافقان مردمى نیرنگباز و فریبکارند. «یخدعون اللّه و الذین ءامنوا»
۲ - ضربه زدن به اهل ایمان و توطئه علیه آنان، از اهداف منافقان در اظهار ایمان «یخدعون اللّه و الذین ءامنوا»
«خدع» به معناى پنهان کردن امرى و اظهار کردن امرى دیگر است به منظور ضربه زدن و ایجاد ناگوارى.
۳ - منافقان با اظهار ایمان، در پى نیرنگ زدن به خدا و فریب دادن اهل ایمان هستند. «و من الناس من یقول ءامنا ... یخدعون اللّه و الذین ءامنوا»
جمله «و ما یخدعون إلا أنفسهم» مى رساند که: منافقان به خدا و اهل ایمان نیرنگ نزدند و نخواهند زد. بنابراین «یخادعون اللّه ...»; یعنى آنان در صدد نیرنگ زدن هستند.
۴ - منافقان علم گسترده و همه جانبه خدا و آگاهى او را به اسرار و نهان انسانها، باور نداشته و بدان معتقد نیستند. «یخدعون اللّه»
از اینکه منافقان با نفاق خویش در صدد نیرنگ زدن به خدا برآمده اند، معلوم مى شود که آنان مى پنداشتند، اگر امرى را مخفى کنند، خداوند از آن آگاه نمى شود.
۵ - خدعه و نیرنگ با خدا و مؤمنان، خودفریبى و نیرنگ زدن به خویشتن است. «و ما یخدعون إلا أنفسهم»
۶ - منافقان، به خودفریبىِ خویش و نیرنگبازى با خود، ناآگاه هستند. «و ما یخدعون إلا أنفسهم و ما یشعرون»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۷ - از رسول خدا (ص) روایت شده که فرمود: «... من یخادع اللّه یخدعه ... قیل له و کیف یخادع اللّه؟ قال یعمل بما أمره اللّه عز و جل ثم یرید به غیره ...; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۲۸۳، ح ۲۹۵; نورالثقلین، ج ۱، ص ۳۵، ح ۲۰.] ... کسى که [به خیال خود] خدا را فریب دهد، خدا او را فریب مى دهد ... به آن حضرت گفته شد: چگونه او خدا را فریب مى دهد؟ فرمود: به آنچه خدا دستور داده عمل مى کند ولى نیت او غیر خداست ...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
توطئه علیه جامعه اسلامیجهان بینی منافقانشرک عملیمنافقان و علم خداکفر منافقان مکر منافقانمکر با مؤمنانتظاهر منافقان به اسلاممکر با خدامکر با خودتوطئه علیه مؤمنانجهل منافقانراز انسان هامکر خدامنافقان و مؤمنانتوطئه منافقانصفات منافقانعلم غیب خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
- منافقان، مدّعی ایمان از روی نیرنگ+۱ آیه
- جاسوسی منافقان صدر اسلام علیه مسلمانان، با گزارش اسرار انان به دشمنان و کافران+۱ آیه
- جاسوسی علیه مسلمانان، درپیدارنده عذاب اخرتی+۲ آیه
- جهل منافقان، به فریبخوردگی خود+۱ آیه
- جهل منافقان، به فریب خوردگی خود+۱ آیه
- حرمت دورویی و نفاق+۲ آیه
- حرمت دورویی و نفاق+۲ آیه
- منافقان، فاقد شناخت عمیق در درک حقایق+۱۰ آیه
- محرومیّت منافقان، از شناخت معارف الهی+۱ آیه
- عجز منافقان، از تحلیل صحیح رفتارهای خود+۱ آیه
- خدعه و نیرنگ با خدا و مؤمنان، از عوامل عذاب دردناک+۱ آیه
- خدعه گری، برخاسته از بیماری قلب+۲ آیه
- کفرورزی منافقان، به رغم ادّعای ایمان+۴ آیه
- بازگشت نیرنگ و مکر منافقان علیه پیامبر صلی الله علیه و اله، به خودشان
- فسادانگیزی در زمین، پیامد خدعه و نیرنگ مکّاران+۲ آیه
- نفاق و بیمار دلی، از موانع شناخت+۴ آیه
- جهل منافقان، به فریب خوردگی خود+۱ آیه
- منافقان، فاقد شناخت و اندیشه صحیح+۱۰ آیه
- منافقان، مردمی نیرنگباز و فریبکار+۱ آیه
- بیماری قلب منافقان، سبب خدعه و فریب انان نسبت به خدا و مؤمنان+۲ آیه
- نیرنگ منافقان، با تظاهر خود به ایمان به خدا و اخرت+۱ آیه
- منافقان، مردمی حیله گر و نیرنگ باز+۳ آیه
- مکر و نیرنگ منافقان با خدا+۱ آیه
- خدعه و نیرنگ منافقان با مؤمنان، در ادعای ایمان خویش+۱ آیه
- منافقان، اسیر چنگال مکر نفسشان، به رغم پنداشتن حیله انان به دیگران
- منافقان، اسیر چنگال مکر نفسشان، به رغم پنداشتن کارساز بودن حیله انان بر دیگران